live

Burgemeesters grote steden praten over woningbouw en integratie

Hoe gaat het verder met de kabinetsformatie, nu alleen een meerderheidskabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie mogelijk lijkt? In dit blog lees je alles over de formatie.

Live

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Burgemeesters schuiven aan

    De burgemeesters van de vier grote steden hebben met de onderhandelende partijen gesproken over veiligheid, woningbouw, klimaat, integratie en het openbaar vervoer.

    Dat vertelde Rotterdams burgemeester Ahmed Aboutaleb na afloop van het gesprek. "We hebben niet om geld gevraagd, maar vooral de noodzaak aangegeven dat we moeten samenwerken op die thema’s in de toekomst.’’

    Volgens de burgemeesters is nu ook formeel aan de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie wat hun wensen en gedachten op die terreinen zijn. Het was voor het eerst dat de G4 aanschoof bij de formatie.

    De Haagse burgemeester Pauline Krikke sprak van ‘een uitgestoken hand’. "Alle stedelijke regio’s moeten met dezelfde thema’s om zien te gaan en sterke steden maken een sterk land. We hebben niet iets nieuws gemeld, maar het is goed dat we met z’n vieren optrekken en hier onze gedachten hebben neergelegd.’’

    Hoewel de formatie al 191 dagen onderweg is, komt hun inbreng niet te laat, denkt Krikke. "Ik denk dat er nog steeds genoeg mogelijk is en we hebben deze onderhandelaars door de weken heen ook wel eens gesproken, maar het is goed hier met z’n vieren nog eens te zijn.’’

    Naast Krikke en Aboutaleb schoven ook Jan van Zanen van Utrecht en de Amsterdamse locoburgemeester Kajsa Ollongren aan. Die laatste vervangt de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan, die vanwege zijn ziekte het werk deze week heeft neergelegd.

    Ollongren wordt ook genoemd als mogelijk minister voor D66 in het volgend kabinet, maar daar wilde ze niets over zeggen. Evenmin wilde ze kwijt of ze het burgemeesterschap van Amsterdam ambieert, of hoe lang ze aanblijft als loco-burgemeester.

  2. Burgemeesters blij met uitgestoken hand

    De vier grote steden zijn blij dat ze vrijdag mogen praten met de onderhandelde partijen in de kabinetsformatie.

    "Wij nemen de uitgestoken hand graag aan," zei de Haagse burgemeester Pauline Krikke van Den Haag voor aanvang van een onderhoud met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie in de Stadhouderskamer op het Binnenhof.

    Het is volgens haar voor het eerst dat de vier grote steden bij de kabinetsformatie hun visie mogen toelichten.

    Naast Krikke zijn de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb, Jan van Zanen van Utrecht en de Amsterdamse locoburgemeester Kajsa Ollongren aanwezig. Inhoudelijk mededelingen wilden zij voor aanvang van het gesprek niet doen.

  3. Burgemeesters G4 naar onderhandelaars

    De onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie ontvangen vrijdagochtend de burgemeesters van de vier grote steden. Voor Amsterdam schrijft locoburgemeester Kajsa Ollongren aan, die waarneemt voor de zieke burgemeester Eberhard van der Laan.

    Naast Ollongren komen 's ochtends om 10:30 uur de Haagse burgemeester Pauline Krikke, Ahmed Aboutaleb van Rotterdam en Jan van Zanen, burgemeester van Utrecht langs.

    De burgemeesters hebben zelf gevraagd om langs te komen bij de formerende partijen. Eerder uitte Aboutaleb kritiek op de formatie. Volgens hem wordt er te veel geheim gehouden. De Rotterdamse burgemeester stelt dat veel beleidsmaatregelen straks terechtkomen op het bordje van de stadsbesturen.

    "Dan valt het tegen dat we nog geen telefoontje hebben gehad”, klaagde Aboutaleb eind augustus bij radioprogramma Kamerbreed. Volgens ingewijden moet het bezoek van vier burgemeesters in dat licht worden gezien.

  4. Regeerakkoord in zicht

    Het regeerakkoord is bijna af. De onderhandelaars zouden in principe komende week al klaar kunnen zijn, maar volgens ingewijden is het waarschijnlijker dat ze de week daarop hun plannen presenteren.

    De komende dagen krijgen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie de cijfers terug die ze vorige week naar het Centraal Planbureau (CPB) hebben gestuurd. De verwachting is dat ze dan de laatste puntjes op de i kunnen zetten. De partijen presenteren vervolgens hun coalitieakkoord.

    Bronnen dichtbij de onderhandelaars wijzen daarbij de week van 3 oktober aan als het meest waarschijnlijke moment waarop dat gebeurt. Dat betekent niet dat het kabinet-Rutte III dan ook meteen op het bordes staat. De Tweede Kamer gaat dan eerst nog in debat met informateur Gerrit Zalm.

    De Kamer moet daarna een formateur aanwijzen, de persoon die de ministersploeg gaat samenstellen. Dat zal hoogstwaarschijnlijk Mark Rutte worden. De formateur is doorgaans de beoogd premier.

    Die fase van de formatie neemt al gauw tien dagen in beslag, zo verwachten betrokkenen. Dat betekent dat in het meest snelle scenario het nieuwe kabinet nog net voor het herfstreces dat op 13 oktober begint op het bordes staat. Lukt dat niet, dan wordt het na 22 oktober.

    Deze week schrijven de onderhandelaars driftig aan teksten voor het regeerakkoord. Er moeten nog een paar knopen worden doorgehakt, stellen ingewijden. De VVD moest het deze week een aantal dagen zonder Rutte stellen, die zit in New York voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

  5. Eigen risico in 2018 toch niet hoger

    Het eigen risico in de zorg wordt komend jaar toch niet verhoogd. De partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet willen nog snel de wet veranderen om dat mogelijk te maken, heeft informateur Gerrit Zalm de Tweede Kamer laten weten.

    De Kamer had eerder op de dag gevraagd om duidelijkheid van de onderhandelende partijen. Voor woensdagavond staat nog een debat over het eigen risico gepland. Dat staat nu nog op 385 euro, maar zou volgend jaar stijgen naar 400 euro.

    Veel partijen pleitten in de verkiezingscampagne voor een verlaging of afschaffing van het eigen risico. Onder hen ook CDA en ChristenUnie, die momenteel met VVD en D66 praten over de vorming van een nieuw kabinet. Geen enkele partij bepleitte een verhoging.

  6. Einde in zicht?

    Het einde van de formatie is in zicht. Dat gevoel heeft D66-leider Alexander Pechtold. Hij voegde daar vrijdag wel aan toe dat "er nog het nodige te doen is''.

    Pechtold benadrukte dat er vrijdag 'nog geen klap wordt gegeven' op de formatie, " maar het tempo zit er wel in''.

    Als de vier partijen het financiële plaatje rond hebben moet het nog worden doorgerekend door het Centraal Planbureau.

    Het is vrijwel zeker dat de huidige kabinetsformatie de langste ooit wordt.
    Het huidige record van 208 dagen stamt uit 1977 en staat op naam van het kabinet-Van Agt. Als er op 9 oktober nog geen nieuwe regering is, wordt dat record verbroken.

  7. 'Kabinet pas na herfstreces op bordes'

    Deze kabinetsformatie wordt zo goed als zeker de langste ooit. Het nieuwe kabinet waar VVD, CDA, D66 en ChristenUnie aan werken staat hoogstwaarschijnlijk pas na de herfstvakantie op het bordes, schatten ingewijden van drie van deze partijen.

    Als er op 9 oktober inderdaad nog geen kabinet kan aantreden, breken de huidige onderhandelaars het record dat het kabinet-Van Agt in 1977 vestigde. Die kabinetsformatie vergde toen 208 dagen. Het is volgens een bron met kennis van zaken "heel reëel" dat Rutte-III pas na het herfstreces wordt beëdigd. Dan duurt de formatie al ruim twee weken langer dan die in 1977.

    Portugal
    De onderhandelaars hopen hun plannen eind deze week naar het Centraal Planbureau (CPB) te kunnen sturen, maar dan is het werk nog lang niet gedaan. Als het CPB heeft uitgerekend wat de plannen betekenen voor de portemonnee van de Nederlanders, willen ze die waarschijnlijk nog aanpassen.

    Vervolgens praat informateur Gerrit Zalm de Tweede Kamer bij en zal VVD-leider Mark Rutte de taak krijgen om een regeringsploeg te vormen. Dan is de laatste week voor het herfstreces al aangebroken. Omdat de koning in die week Portugal bezoekt, kan hij het nieuwe kabinet beter na de vakantie beëdigen, denken ingewijden.

    Politieke kopstukken
    Politieke kopstukken van allerlei pluimage spraken de afgelopen tijd hun ongeduld uit over de duur van de formatie. De onderhandelaars wijzen er dan steevast op dat het tijd kost om het met vier heel verschillende partijen eens te worden. Ook de mislukte poging om een kabinet te vormen met GroenLinks zou veel tijd hebben opgeslokt.

    VVD, CDA, D66 en ChristenUnie onderhandelen sinds 23 juni. Een eerdere poging gevieren een kabinet te vormen stuitte op bezwaren van D66, dat geen heil zag in het aanschuiven van de ChristenUnie.

    De partij van Gert-Jan Segers kwam alsnog aan tafel toen het niet bleek te lukken de onderhandelingen met GroenLinks nieuw leven in te blazen.

  8. Eerste Kamervoorzitter: 't duurt te lang

    De formatie duurt te lang, vindt Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol. In het radioprogramma Kamerbreed zei ze dat gewone burgers zich afvragen hoe het mogelijk is "dat die lui zo lang zitten te kletsen".

    De verkiezingen voor de Tweede Kamer waren op 15 maart. Sinds 1945 duurde maar één formatie langer dan de huidige. VVD, CDA, D66 en ChristenUnie onderhandelen sinds eind juni over de vorming van een nieuw kabinet.

    Broekers-Knol vindt het verder 'zorgelijk' als er een dik regeerakkoord komt. Dat is de "dood in de pot voor de democratie". "De democratie bloeit met een goed debat," aldus de VVD'er. "Als dat debat al met tweehonderd pagina's regeerakkoord wordt dichtgetimmerd - dat is een persoonlijke mening - is dat niet bevorderlijk voor de democratie."

  9. 'Nieuw kabinet telt zestien ministers'

    Het kabinet waar VVD, CDA, D66 en ChristenUnie aan werken gaat waarschijnlijk zestien ministers tellen. VVD zou naast de minister-president vijf ministers mogen leveren, CDA en D66 ieder vier en 'junior partner' CU twee, bevestigen ingewijden na berichtgeving van De Telegraaf. Nu zijn er dertien ministers.

    Welke portefeuilles erbij komen is nog onduidelijk. D66 ziet graag een extra ministerie voor Klimaat en het CDA bepleit de terugkeer van een minister van Landbouw. CDA en ChristenUnie maakten zich eerder sterk voor een minister van Familiezaken of Jeugd en Gezin.

    Een van de ingewikkeldste puzzels is de toekomst van het reuzendepartement van Veiligheid en Justitie. D66 en ChristenUnie zien dat liever opgesplitst, maar VVD en CDA willen tot dusver politie en justitie graag in één hand houden.

    Mogelijk wordt immigratie en asiel bij V&J weggehaald. Voor die portefeuille zou een zelfstandige minister kunnen worden aangesteld, die dan ook integratie van Sociale Zaken zou kunnen overnemen.

  10. Formatie zwijgt over eigen risico

    De onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zwijgen in alle toonaarden over de mogelijke verhoging van het eigen risico in de zorg. Geen van de vier partijleiders wilde woensdag voorafgaand aan het formatieoverleg reageren op de berichtgeving.

    Het eigen risico, dat nu is vastgesteld op 385 euro, stijgt volgend jaar naar 400 euro, meldden bronnen in Den Haag. Ook de zorgpremie zou volgend jaar weer omhoog gaan. Het eigen risico is jaarlijks onderwerp van discussie, maar wat het nu nog meer een heikel punt maakt is dat CDA en CU in de verkiezingscampagne juist pleitten voor verlaging ervan.

    Toch wilde geen van de vier partijleiders op de verhalen ingaan. CU-voorman Gert-Jan Segers was nog het meest toeschietelijk en zei "met het verkiezingsprogramma onder de arm'' naar binnen te lopen.