Binnenland Bewaar

VS wilde in Irak steun Nederland

Zelfs oud-premier Ruud Lubbers (links) bemoeit zich met de Irak-kwestie. Volgens Lubbers moet huidig minister-president Balkenende (midden) 'zo snel mogelijk openheid geven'. Foto ANP/Evert Elzinga
Zelfs oud-premier Ruud Lubbers (links) bemoeit zich met de Irak-kwestie. Volgens Lubbers moet huidig minister-president Balkenende (midden) 'zo snel mogelijk openheid geven'. Foto ANP/Evert Elzinga © UNKNOWN

WASHINGTON - De Verenigde Staten wilden voor de invasie van Irak militaire steun van Nederland. De Amerikaanse regering stuurde eerst een algemeen verzoek naar Den Haag. Vervolgens is er op hoog diplomatiek niveau gekeken naar welke concrete militaire bijdrage de regering Balkenende wilde leveren.

Dat zegt de voormalige Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Richard L. Armitage.

''Er is absoluut een verzoek om militaire steun ingediend,'' aldus Armitage, vertrouweling van toenmalig minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell. ''We hebben officiële documenten gestuurd en we hebben diplomaten naar Nederland gestuurd.''

Premier Jan Peter Balkenende beweert dat er nooit een officieel verzoek lag van de Amerikanen voor militaire hulp. Volgens Armitage bestond er echter nimmer twijfel over de intenties van Washington. ''We waren alleen uit op militaire hulp. We dachten immers dat de Irakezen ons met bloemen zouden onthalen en dat we snel weer konden vertrekken. Dat vertelden we ook aan onze bondgenoten.''

Armitage, die samen met Powell de gematigde vleugel vormde binnen de regering-Bush, zegt dat Nederland beloond is voor de steun aan de invasie. De onderminister zelf voorkwam dat Nederland sancties kreeg opgelegd wegens de destijds toenemende mensensmokkel vanuit Nederland naar Amerika. Volgens Armitage heeft de steun voor de oorlog in Irak ook geholpen bij de latere benoeming van toenmalig CDA-minister van Buitenlandse Zaken Jaap de Hoop Scheffer tot secretaris-generaal van de Navo.

Armitage, die van 2001 tot 2005 de tweede man was op het ministerie van Buitenlandse Zaken, was direct betrokken bij de pogingen om bondgenoten over te halen tot militaire steun aan de invasie. Hij sluit niet uit dat de Nederlandse regering druk heeft gevoeld om mee te doen.

Nederland gaf uiteindelijk alleen politieke steun omdat de PvdA dwars lag in de toenmalige coalitiebesprekingen met het CDA. Premier Jan Peter Balkenende verzet zich al jaren tegen een onderzoek naar de Nederlandse betrokkenheid bij de oorlog in Irak. (FRANC HENDRICKX)