Binnenland Bewaar

Suikervrije frisdrank en bronwater worden goedkoper

Een liter bronwater wordt straks 9 cent goedkoper.
Een liter bronwater wordt straks 9 cent goedkoper. © Shutterstock

Suikervrije dranken en bronwater worden goedkoper. Dat blijkt uit een concept van het nationaal preventieakkoord op het thema 'overgewicht'.

Het kabinet gaat de verbruiksbelasting op die producten afschaffen. Dat scheelt bijna 9 cent op een liter cola light of mineraalwater.

In de deal staat letterlijk bij het onderdeel 'voeding': "De Rijksoverheid neemt zelfstandig fiscale maatregelen. Dit wordt gedaan door water(s) en suikervrije dranken vrij te stellen van verbruikersbelasting." Zo gaan mensen meer gezonde producten nuttigen, is de verwachting.

Overgewicht
Er staat niet in het concept-akkoord hoe de beoogde gedeeltelijke afschaffing van deze taks wordt betaald. In 2017 bedroegen de totale inkomsten uit de verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken ruim 250 miljoen euro.

De levensmiddelenindustrie, horeca, onderwijs-, sport- en zorgorganisaties, verzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid leggen zich verder vast op de torenhoge ambitie om richting 2040 het percentage mensen met (zwaar) overgewicht terug te brengen naar het niveau van 1995.

"Als we niets doen laat de trend zien dat in de komende 22 jaar 62 procent van de volwassen Nederlanders zou kunnen gaan kampen met overgewicht (2017: 49 procent). Het is onze ambitie om deze trend bij te stellen en een daling voor elkaar te krijgen."

Zorgkosten indammen
Een van de belangrijkste doelstellingen van de deelnemers voor de komende decennia is 40 procent minder Nederlanders die leiden aan ziekten die voortkomen uit ernstig overgewicht, zoals diabetes en hart-, vaat- en leverziekten. Zo kan de stijging van de zorgkosten worden ingedamd.

Om dat te bereiken moeten in 2040 alle inwoners van ons land groente en fruit eten volgens de Schijf van Vijf, meer water of calorieloze dranken nuttigen en hoeveelheden calorieën binnenkrijgen die passen bij hun lengte, leeftijd en leefstijl.

Suikertaks
Verder is 75 procent van de Nederlanders tegen die tijd in beweging volgens de Beweegrichtlijn (volwassenen wekelijks ten minste twee en een half uur matig intensief en kinderen dagelijks minstens een uur). Dat percentage ligt nu op 47.

In het uitgelekte akkoord wordt overigens met geen woord gerept over een suikertaks, een gevoelig punt aan het Binnenhof. Toch blijft er nu feitelijk alleen een verbruiksbelasting over op suikerhoudende vruchtensappen en limonades. Zo ontstaat er in de praktijk een vorm van suikertaks.

Lees ook: De simpele waarheden over gezond eten

Wethouder Simone Kukenheim (Zorg_ zegt lagere prijzen voor gezonde producten te ondersteunen. "Sowieso juichen we vanuit Amsterdam natuurlijk elke stap toe die ons dichterbij een gezonde omgeving en gezonde leefstijl voor kinderen brengt. De focus op preventie is daarbij essentieel. Daarom is het goed dat er landelijk aan een preventieakkoord gewerkt wordt."

"Nationale maatregelen, vanuit het rijk, verzekeraars en de voedingsindustrie zijn noodzakelijk om onze Amsterdamse kinderen nog beter te beschermen."

Emeritus hoogleraar voedingsleer Martijn Katan:
"Dat de verbruiksbelasting ook gold voor mineraalwater, was altijd al raar; het is goed dat het kabinet dit corrigeert. Tegelijkertijd zet dit voor de aanpak van obesitas weinig zoden aan de dijk. Wat wel zou helpen is een fikse extra belasting op alles wat vloeibaar is en suiker bevat: zowel frisdrank als vruchtensap. Ook moet je mensen stimu­leren om te bewegen: meer fietspaden en minder ruimte voor auto's."

Voedselwaakhond Foodwatch Nederland:
"Foodwatch is voorstander van prijspolitiek, maar dan moet wel in de goede richting gestimuleerd worden. We moeten dus niet cola light gaan 'sponsoren'. Kunstmatig gezoete frisdranken staan niet in de Schijf van Vijf, dus het is raar als op die producten subsidie komt. Het beleid moet zich richten op minder zoet en op producten die echt gezond zijn. Dus schrap de btw-verhoging op groente en fruit."