Binnenland Bewaar

Nieuwe uitgeverij richt zich op onvertaalde literatuur

Het reservoir 'vreemd genoeg onvertaalde' literatuur is onuitputtelijk.
Het reservoir 'vreemd genoeg onvertaalde' literatuur is onuitputtelijk. © Bananafish

In Tuschinski werd afgelopen donderdag de nieuwe uitgeverij Bananafish gepresenteerd. Bananafish richt zich volledig op 'vreemd genoeg onvertaalde' klassieke en hedendaagse literatuur.

Op tafel liggen vier prachtig vormgegeven boeken: Taqwacore van Michael Muhammad Knight, Faustroll van Alfred Jarry, Een les voor het sterven van Ernest J. Gaines en De plaats van Mario Levrero. Het zijn de eerste vier, door Nederlandse auteurs ingeleide, boeken van uitgeverij Bananafish - de naam is afgeleid van het verhaal A perfect day for bananafish van de Amerikaanse schrijver J.D. Salinger - die opereert vanuit de Nieuwe Teertuinen in Amsterdam.

Aan tafel zitten de drie initiatiefnemers Mara Joustra (ex-redacteur Oog & Blik en De Bezige Bij), Matthijs Ponte (was directeur van Perdu en het festival Read my world) en Wiebe Mokken (eigenaar van het bedrijf MMIT, dat klantenbestanden van grote ondernemingen analyseert). Drie enorme boekenliefhebbers die enthousiast vertellen over Bananafish, dat, benadrukken ze, niet gezien mag worden als een uit de hand gelopen hobby, maar als een blijk van grote liefde voor het boek.

Nieuwe stemmen
Ponte: 'Ik was altijd al op zoek naar nieuwe stemmen en onderbelichte literatuur.' Mokken: 'Ik wilde dit al heel lang, ontdekte ooit dat er bijvoorbeeld maar heel weinig van Italo Svevo in het Nederlands was vertaald.'
Joustra: 'We maken deze boeken omdat we het belangrijk vinden dat ze er zijn. '

Ze gingen praten met boekhandelaren, recensenten, auteurs en kennissen. Stelden vragen. Wat mis je nou in de boekhandel? Wat zijn de drie beroemdste boeken in de diverse landen? Zo kwamen ze op De plaats van de Uruguayaan Levrero. Het reservoir 'vreemd genoeg onvertaalde' literatuur is onuitputtelijk.

Cultuurgeschiedenis
Ponte vertelt over de Fransman Alfred Jarry (1873-1907), die met zijn boeken grote invloed heeft gehad op het surrealisme en dadaïsme. 'Dat is cultuurgeschiedenis, en het is van enorme waarde dat Doctor Faustroll in het Nederlands is vertaald.'

Joustra: 'En, even los van de inhoud, kun je met deze vormgeving onderscheidend zijn. Ook, ik zal de technische details maar achterwege laten, omdat Duitse drukinkt is gebruikt.'

Moslimpunks
Maatschappijkritisch wil Bananafish ook zijn. Met een boek iets toevoegen aan wat nu speelt, bijvoorbeeld met Taqwacore, over een groep jonge moslimpunks in de Amerikaanse stad Buffalo. Ponte: 'Omdat het belangrijk is te laten zien hoe complex het debat over moslims kan zijn. En als je dan iets kunt toevoegen middels een boek...'

Mokken zegt dat de keus niet altijd maatschappijgedreven is. Hij zag op een vliegveld in de VS een plankje Amerikaanse klassiekers. En ontdekte daar Een les voor het sterven van Ernest J. Gaines, over het gesegregeerde Amerika in de jaren veertig. 'Ik kende hem niet, en het bleek dat er niets van die man in het Nederlands was vertaald.'

Boekhandelaren
De boekhandelaren bleken ook enthousiast te reageren op de boeken van de nieuwe uitgeverij. Joustra: 'We hebben een grote tafel bij Donner in Rotterdam, en een etalage bij Athenaeum. En veel boekhandelaren konden het ook waarderen dat we meteen met vier boeken kwamen, en alvast de volgende vier konden aankondigen. Waaronder vertalingen van Wise blood van Flannery O'Connor en Omeros van Derek Walcott.'
Mokken: 'We blijven verrassen, en ik denk dat we dat nog heel lang kunnen blijven doen.'