Binnenland Bewaar

Kabinet in beroep tegen klimaatuitspraak

Medewerkers van Urgenda vieren een feestje op hun hoofdkantoor na de uitspraak eind juni
Medewerkers van Urgenda vieren een feestje op hun hoofdkantoor na de uitspraak eind juni © ANP

Het kabinet gaat in beroep tegen de uitspraak van de rechter in Den Haag dat Nederland meer moet doen om de uitstoot van CO2 te verminderen, de Urgenda-zaak.

Urgenda vol vertrouwen

Urgenda zegt 'vol vertrouwen' het hoger beroep van de Staat tegemoet te zien. Directeur Marjan Minnesma: 'Zoals het kabinet weet is de 17 procent eigenlijk niet genoeg, gezien grote gevaren van klimaatverandering en de grote kans daarop. Er is veel meer nodig, dus we hopen op een versnelling.'

Dat heeft staatssecretaris Wilma Mansveld (Milieu) vandaag aan de Tweede Kamer laten weten. De uitspraak van de rechter is van afgelopen juni, het kabinet had beloofd er voor het begin van het nieuwe parlementaire jaar op te reageren.

Binnen het kabinet en tussen de regeringspartijen VVD en PvdA bestaat overeenstemming dat het gaat om een zeer principiële zaak waarbij bekeken moet worden of de rechter met zijn vonnis niet op de stoel van de politiek is gaan zitten. Mogelijk zal het kabinet daarom tot aan de Hoge Raad doorprocederen.

Uitspraak
In de uitspraak op 24 juni besloot de rechter dat de Nederlandse uitstoot van broeikasgas CO2 eind 2020 ten minste 25 procent lager uit moet komen dan in 1990. Op dit moment koerst Nederland volgens de rechter af op niet meer dan 17 procent CO2-reductie.

Daarmee werden de Amsterdamse milieuorganisatie Urgenda en de 886 sympathisanten die de aanklacht tegen de staat hadden ondertekend, aan alle kanten in het gelijk gesteld. De rechter beaamde dat binnen enkele tientallen jaren een gevaarlijke klimaatverandering ontstaat als de CO2-uitstoot niet snel wordt teruggedrongen. De overheid moet burgers hiertegen beschermen, oordeelde de rechtbank.

De scheiding tussen de politiek en de rechterlijke macht maakte alleen dat de rechtbank het bevel aan de staat temperde. Waar Urgenda tot 40 procent minder CO2-uitstoot eiste per 2020, hield de rechter het op 25 procent. De rechter erkende dat het uiteindelijk aan de politiek is om de maatregelen te kiezen die de teruggang met 25 procent mogelijk maken. De kosten van extra milieumaatregelen ter beperking van de CO2-uitstoot zijn volgens de rechter niet onmogelijk of onredelijk.

Minder uitstoot
Vanochtend maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekend dat de uitstoot van broeikasgassen vorig jaar in Nederland 5 procent lager lag dan in 2013 en 15 procent lager dan in 1990. Die afname in het afgelopen jaar was met name te danken aan het warme weer. Alle maanden in 2014, op augustus na, waren aan de zachte kant. Het was het warmste jaar sinds 1706.

Er werd dan ook relatief weinig aardgas verstookt om woningen en kantoren te verwarmen. Het aantal dagen dat gestookt moest worden, uitgedrukt in zogeheten graaddagen, was historisch laag. Dankzij het warme weer is voor ruimteverwarming bijna 6 miljard kg minder CO2 uitgestoten dan een jaar eerder. 

Daarnaast werden minder motorbrandstoffen verkocht. Aan de andere kant zetten elektriciteitsbedrijven meer steenkool in en minder aardgas. Daardoor nam hun uitstoot toe.