Binnenland Bewaar

Dammen bedreigen voedselzekerheid in Mekongbekken

Een visser gooit zijn net uit in de Mekong rivier.
Een visser gooit zijn net uit in de Mekong rivier. © REUTERS

Verscheidene grote projecten, onder meer de bouw van tientallen dammen, bedreigen de vissen en rijstproductie in het Mekongbekken. Daardoor komt de voedselzekerheid in gevaar, zeggen experts.

De Mekong loopt door China, Myanmar, Laos, Thailand en Cambodja naar de Mekongdelta in Vietnam. Er wonen naar schatting 60 miljoen mensen in het Mekongbekken en 80 procent van hen hangt voor zijn voedsel af van het water van de benedenloop van de Mekong en zijn zijrivieren.

Megadam
Tegen 2030 moeten er 88 dammen gebouwd zijn op de Mekong. In China zijn er al zeven klaar en zijn er nog twintig in voorbereiding.

In het noorden van Laos is de bouw bezig van een megadam, de Xayaburi. De werken zijn begonnen in 2010, de dam is nu voor 10 procent klaar. Het wordt de eerste van elf dammen op de hoofdtak van de Mekong, waarvan negen in Laos en twee in Cambodja.

De Mekong kent een uitzonderlijke visdiversiteit. Critici vrezen dat de damprojecten nefast zullen zijn voor de migratieroutes van de vissen en dus voor de voedselvoorziening van de bevolking, voor wie vis het belangrijkste onderdeel is van de maaltijden. Als alle dammen gebouwd worden, dreigt naar schatting 220.000 tot 440.000 ton witte vis te verdwijnen.

Niet genoeg vee
"De Cambodjanen zijn de grootste viseters te wereld. Als de vis verdwijnt, ga je zware problemen krijgen want er is niet genoeg vee in Cambodja en Laos om dat verlies te compenseren", zegt Ame Trandem van de organisatie International Rivers.

De Mekongdelta is de rijstschuur van Vietnam. De rivieren voeden enorme rijstvelden die goed zijn voor de helft van nationale rijstproductie en 70 procent van de rijstexport.

Geoffrey Blate, adviseur van het Thaise Mekongprogramma van het Wereldnatuurfonds (WWF), zegt dat het delicate ecosysteem zeer kwetsbaar is voor de veranderingen als gevolg van de klimaatwijziging en de grote infrastructuurprojecten. Nu al is te merken hoe de waterstroming plotseling kan veranderen als gevolg van het voortdurende indammen, met meer en heviger neerslag als gevolg in het regenseizoen, zegt hij.

Verkwisting
Thailand zegt dat het energie te kort heeft en dat de Xayaburidam, met een gepland vermogen van 1285 megawatt, absoluut nodig is.
Energie-experts als Chuenchom Sangarasri Greacen, auteur van een alternatief energieplan voor Thailand, zeggen dat Thailand veel energie verkwist. Laos en Cambodia hebben op korte termijn veel meer energie nodig.

Volgens de Wereldbank heeft slechts 84 procent van de bevolking in Laos en 26 procent van de bevolking in Cambodja toegang tot elektriciteit; in Thailand heeft 99,3 procent van de bevolking stroom.