Binnenland Bewaar

Coalitiepartijen houden zich stil over kwestie-Zijlstra

Halbe Zijlstra
Halbe Zijlstra © ANP

De coalitiepartijen willen voor het debat met de onder vuur liggende minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken niet hardop hun onvoorwaardelijke steun voor hem uitspreken.

Ze wachten het debat dinsdagmiddag af. Zijlstra moet zich verantwoorden over de leugen die hij heeft verteld over zijn ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin.

De Tweede Kamerfracties spraken dinsdag over de kwestie. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff sprak na afloop niet uit of hij Zijlstra steunt, maar verwees alleen naar het debat.

De andere coalitiepartijen houden zich eveneens op de vlakte. D66-leider Alexander Pechtold zei dat er vertrouwen is tot het tegendeel is bewezen. Maandag gaf hij aan dat Zijlstra kon blijven.

De ChristenUnie wilde vooraf geen steun uitspreken voor de VVD-minister. Fractieleider Gert-Jan Segers verwacht een "pittig debat". Volgens hem is er nu "nog heel veel onduidelijkheid".

CDA-leider Sybrand Buma wilde niets zeggen over het debat. De kwestie draait vooral om de vraag of Zijlstra nog geloofwaardig kan functioneren als minister van Buitenlandse Zaken.

Het debat begint dinsdag om 17.00 uur.

Kan Zijlstra blijven?

Vooraf werden nog wel wat vraagtekens gezet bij de benoeming van Halbe Zijlstra tot minister van Buitenlandse Zaken. Maar hij verraste vriend en vijand met zijn optreden. Ook op het ministerie haalde men opgelucht adem. Bij zijn aantreden zei de VVD'er: "U zult een andere kant van mij zien."

Daarmee bleek hij niets te veel gezegd te hebben. De fractievoorzitter van de afgelopen jaren, bekend en hier en daar wellicht berucht om zijn scherpe toon en koers, veranderde in een soepele diplomaat. Niet de VVD-koers, maar het landsbelang stond in zijn functioneren als minister voorop. Dat Zijlstra de leiding kreeg van Buitenlandse Zaken hadden maar weinigen zien aankomen.

Tijdens de ellenlange kabinetsformatie, waarin hij samen met partijleider Mark Rutte als VVD-onderhandelaar optrad, werd het departement van Sociale Zaken vaak met hem in verband gebracht. Dat paste op het oog ook beter bij de in 1969 geboren Fries, die zijn sociaaleconomische belangstelling nooit onder stoelen of banken stak.

Maar door de politieke problemen rond zijn partijgenote Jeanine Hennis, de beoogde bewindspersoon van Buitenlandse Zaken in Rutte III, kwam Zijlstra op zijn huidige post terecht.

Zijlstra heeft al een lange politieke carrière achter de rug. Hij was onder meer gemeenteraadslid in Utrecht, Tweede Kamerlid en staatssecretaris van Cultuur in het eerste kabinet-Rutte. In 2012 werd hij fractievoorzitter in de Tweede Kamer.

Hij leek klaar te worden gestoomd om Rutte op te volgen. Maar dat ging niet door, want Rutte werd opnieuw VVD-lijsttrekker. Zijlstra liet vervolgens binnen de partij weten graag tot het kabinet te willen toetreden. Dat gebeurde ook en zeker niet zonder succes.

Tot hij maandag in de Volkskrant moest toegeven gelogen te hebben over een bezoek aan de datsja van de Russische president Vladimir Poetin. Kort daarop bleek ook nog eens dat zijn interpretatie van Poetins uitspraken betwist wordt.

Kan een liegende minister aanblijven? Het lot van Zijlstra ligt nu in handen van de Tweede Kamer.

Lees ook: Halbe Zijlstra: 'Dit zal een smet blijven'