live

België vindt fipronilspoor uit september 2016

Pluimveebedrijven zijn geblokkeerd, kippen worden geruimd en eieren teruggehaald, omdat ze een acuut gevaar kunnen vormen voor de gezondheid. Hier lees je alles over de besmette eieren.

Live

Bekijk nieuwe update(s).
  1. België vindt fipronilspoor uit 2016

    Het Belgische federale voedselagentschap FAVV heeft een spoor van het giftige bestrijdingsmiddel fipronil aangetroffen dat dateert van september 2016. De waakhond liet stalen uit pluimveebedrijven analyseren die voor het losbarsten van de eiercrisis werden genomen.

    Het lijkt er vooralsnog op dat het gebruik van het middel in de pluimveesector voor het eerst aan het licht kwam in november 2016 in Nederland. Hoelang er al besmette eieren in omloop waren is nog onduidelijk. Een tipgever waarschuwde in november de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Die ondernam pas in juli actie, nadat België had gemeld dat fipronil in eieren was aangetoond.

    Van het bestrijdingsmiddel werd een klein spoor in één van veertien historische stalen aangetroffen, verklaarde FAVV-directeur Herman Diricks in het Belgische parlement. De risicodrempel werd niet overschreden en de volksgezondheid is nooit in gevaar geweest, aldus Diricks.

    Fipronil werd door het Nederlandse bedrijf Chickfriend illegaal toegevoegd aan een middel om bloedluizen in kippenstallen te doden. Het verdelgingsmiddel kwam van de Belgische leverancier Poultry-Vision. Beide ondernemingen zijn onderwerp van justitieel onderzoek.

    Het FAVV wist van de eierbesmettting sinds begin juni van dit jaar, maar sloeg geen alarm omdat het om lage concentraties ging. Wel werd informatie bij de NVWA opgevraagd over Chickfriend. De NVWA had geen waarschuwing gegeven na de tip uit november omdat er ,,geen acuut gevaar dreigde voor de volksgezondheid''.

  2. Spoeddebat over eieren

    De Tweede Kamer komt terug van reces voor een spoeddebat over de eiercrisis. Het debat is waarschijnlijk volgende week. De Partij voor de Dieren had er om gevraagd en grote partijen als VVD en CDA laten aan het AD weten dat ze instemmen. SP en PVV waren ook al bereid terug te komen.

  3. Onderzoek dit jaar afronden

    Het kabinet hoopt het onderzoek naar de besmetting van eieren met het giftige fipronil voor het einde van dit jaar af te ronden. Dat schrijven minister Edith Schippers (Volksgezondheid) en staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) aan de Tweede Kamer.

    De NVWA heeft inmiddels niet alleen eieren, maar ook producten waarin eieren zijn verwerkt getest op fipronil. He gaat om onder meer eierkoeken, wafels en mayonaise. In een Surinaamse eiersalade die werd getest werd meer fipronil aangetroffen dan maximaal is toegestaan. De hoeveelheid was evenwel zo laag dat er geen risico was voor de volksgezondheid, aldus Schippers en Van Dam.

    Het middel dat Chickfriend gebruikte heet Dega-16 en bevatte dus fipronil. Ook zonder de toevoeging van fipronil mocht Chickfriend het middel echter niet gebruiken, schrijft het kabinet. Het bedrijfje gebruikte het schoonmaakmiddel als verdelgingsmiddel, en dat mag niet.

    Al in 2016 in beeld
    De tipgever die de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) vorig jaar november waarschuwde voor het gebruik van het giftige fipronil in de pluimveesector wees al expliciet naar Chickfriend, bevestigt Schippers in haar brief.

    De NVWA zag destijds geen aanleiding voor nader onderzoek en kwam pas deze zomer in actie, toen België meldde dat het bestrijdingsmiddel in eieren was aangetroffen en opnieuw Chickfriend noemde. Toen de NVWA Chickfriend in juli natrok kwam de tip uit november niet naar boven.

    De onderzoekers die van het kabinet opdracht krijgen de toedracht van het fipronilschandaal onder de loep te nemen, moeten ook ophelderen waarom de dienst niet meteen op de melding van een paar maanden eerder stuitte. Het kabinet wil de Tweede Kamer betrekken bij de samenstelling van en de opdracht aan het onderzoeksteam.

  4. 35 mljn verdachte eieren in Nedersaksen

    In Duitsland zijn alleen al in de deelstaat Nedersaksen 35,3 miljoen eieren op de markt gekomen die mogelijk het bestrijdingsmiddel fipronil bevatten.

    Christian Meyer, minister van Landbouw van de deelstaat, zei woensdag dat hij zich baseert op het waarschuwingssysteem voor gevaarlijke producten van de EU.

    Het gaat om eieren die afkomstig zijn van verdachte bedrijven in Nederland en van vier pluimveebedrijven in Nedersaksen. Eerder woensdag meldde de krant Neue Osnabrücker Zeitung dat Duitsland zo'n 28 miljoen fipronil-eieren vanuit Nederland heeft geïmporteerd.

    De Duitse autoriteiten ging aanvankelijk uit van een kleine 11 miljoen besmette eieren uit Nederland die aan Duitsland waren geleverd.

  5. Vakbonden schieten te hulp

    Vakbonden CNV en FNV gaan samen met landbouworganisatie LTO werknemers in de pluimveesector helpen. Ze gaan onder meer een zogeheten mobiliteitscentrum opzetten. Dat moet het mogelijk maken dat personeel van bedrijven waar tijdelijk geen werk is aan de slag gaat bij bedrijven waar juist veel werk is.

    In de glastuinbouw werd vorig jaar al ervaring opgedaan met dergelijke uitruil van personeel, weet CNV-bestuurder Peter de Jong. Die in- en uitleen van personeel is in de pluimveesector evenwel voorlopig nog niet nodig, verwacht hij. "Op korte termijn verwachten we geen problemen. Pas in de loop van september komt dit mogelijk aan de orde.''

    Behalve het mobiliteitscentrum beginnen de vakbonden en de werkgevers ook een meldpunt waar werknemers uit de sector met vragen terecht kunnen. Daarnaast wordt een gezamenlijke aanvraag ingediend bij de minister van Economische Zaken voor tijdelijke werktijdverkorting. Dat houdt in dat werkgevers het aantal arbeidsuren kunnen verlagen om zo de kosten omlaag te brengen. De werknemers die dan minder werken krijgen voor die uren een ww-uitkering.

  6. Chickfriend-bestuurders blijven vast

    De twee bestuurders van het bedrijf Chickfriend blijven langer vastzitten. Hun voorarrest is met twee weken verlengd, bepaalde de rechter-commissaris dinsdag. De twee zitten sinds afgelopen donderdag vast in het strafrechtelijk onderzoek naar het eierenschandaal.

    Martin van de B. (31) uit Barneveld en Mathijs IJ. (24) uit Nederhemert worden verdacht van het in gevaar brengen van de volksgezondheid door de leverantie of toepassing van het middel fipronil in stallen met leghennen. Daarnaast worden zij verdacht van het voorhanden hebben van een verboden middel.

  7. 'Consument koopt weer volop eieren'

    De eierschappen waren de laatste weken grotendeels leeg en het consumentenvertrouwen liep een flinke deuk op. "Maar mensen kopen nu weer volop eieren. De schappen zijn weer gevuld, het is business as usual," zegt René Roorda, directeur van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL).

    De schade voor de supermarktbranche loopt volgens hem echter in de 'tientallen' miljoenen. "We hebben in 4000 supermarkten de schappen deels leeg moeten halen, met als gevolg omzetderving. Miljoenen eieren moesten vernietigd worden," aldus de directeur.

    De supermarkten willen de schade die ze opliepen door de met fipronil besmette eieren verhalen op de pluimveesector. "Dat was niet onze eerste prioriteit, maar er worden nu wel gesprekken gevoerd met leveranciers," zegt Roorda.

    De Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP) stelt dat de sector het niet kan betalen. Volgens de pluimveesector bedraagt de schade voor kippenboeren minimaal 150 miljoen euro.

  8. Bestuurders dinsdag voorgeleid

    De twee bestuurders van het bedrijf Chickfriend die zijn opgepakt in het strafrechtelijk onderzoek naar het eierenschandaal, worden dinsdag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die besluit of ze wel of niet langer worden vastgehouden.

    De mannen uit de gemeenten Barneveld en Zaltbommel werden donderdag aangehouden op verdenking van het in gevaar brengen van de volksgezondheid door de leverantie of toepassing van het middel fipronil in stallen met leghennen.

    De twee zijn opgepakt door de inlichtingen- en opsporingsdienst van de NVWA onder leiding van het Openbaar Ministerie (OM). Acht locaties in Nederland zijn doorzocht, waaronder de woningen van de twee aangehouden mannen. Ook in België zijn doorzoekingen geweest.

    Het Nederlandse onderzoek richt zich op Chickfriend, het bedrijf dat fipronil vermoedelijk toepaste, de Belgische toeleverancier Poultry-Vision en een bedrijf uit Nederland dat vermoedelijk samenwerkte met de Belgische toeleverancier.

  9. 'Chickfriend had ook Duitse klanten'

    Zeker vier Duitse pluimveebedrijven werkten samen met het Nederlandse bedrijf Chickfriend, dat centraal staat in het schandaal rond besmette eieren.

    Volgens de Duitse krant Der Spiegel leidde het reinigingsbedrijf de kippenboeren waarschijnlijk met vervalste documenten om de tuin. In de productbeschrijving van het door Chickfriend gebruikte desinfectiemiddel 'Dega-16' lazen de Duitse klanten niets over het verboden bestanddeel fipronil. Ook zou het middel 'Dega-16' nooit door de autoriteiten zijn goedgekeurd.

  10. Foute eieren in zeker vijftien EU-landen

    In zeker vijftien landen van de Europese Unie zijn met fipronil besmette eieren teruggevonden. Naast België en Nederland, waar de crisis is ontstaan, zijn ook Duitsland, Frankrijk, Zweden, het Verenigd Koninkrijk, Oostenrijk, Ierland, Italië, Luxemburg, Polen, Roemenië, Slowakije, Slovenië en Denemarken getroffen.

    Buiten de EU heeft Zwitserland en Hongkong problemen met eieren, meldt de Europese Commissie op een persconferentie. Verdere details werden niet naar buiten gebracht.

    Eerder op de dag werd bekend dat de EC een topoverleg wil over de eiercrisis met de betrokken ministers voor voedselveiligheid in de betrokken landen. EU-commissaris Vytenis Andriukaitis zei in een verklaring de onderlinge ruzies en beschuldigingen te willen beëindigen. Hij hoopt op een bijeenkomst die zo snel mogelijk moet plaatsvinden, maar in ieder geval voor eind september. Daaraan zouden behalve bewindslieden ook de toezichthouders moeten deelnemen.

    "Elkaar beschuldigen brengt ons nergens," meent de Litouwer. "We moeten samenwerken om hieruit lering te trekken, in plaats van energie te verliezen door met de beschuldigende vinger te wijzen.''

    Bewindslieden op het gebied van landbouw en voedselveiligheid uit Nederland, Duitsland en België zijn elkaar in de haren gevlogen over de aanpak van de besmette eieren, nadat sporen van het verboden bestrijdingsmiddel fipronil waren gevonden.