Binnenland Bewaar

Baan in lokale politiek lonkt toch: voldoende kandidaten gevonden

PvdA'ers Pieter Hilhorst, Ahmed Marcouch en Lodewijk Asscher op campagne. foto
PvdA'ers Pieter Hilhorst, Ahmed Marcouch en Lodewijk Asscher op campagne. foto © ANP

De landelijke partijen doen in evenveel gemeenten mee aan de verkiezingen als vier jaar geleden. Kandidaat-raadsleden zijn makkelijker te vinden dan gedacht.

VVD, CDA, D66, GroenLinks, SP en PvdA laten weten dat de meeste van hun lokale afdelingen meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart.

CDA, VVD en PvdA verwachten in meer dan 300 gemeenten mee te doen, D66 wil in 270 gemeenten meedoen, GroenLinks in 230 gemeenten en de SP in 121 gemeenten. De PVV doet in 30 gemeenten mee, zo werd vorige week al bekend.

De cijfers zijn opvallend, aangezien lokale afdelingen van partijen de laatste maanden aangaven dat ze grote moeite hadden om kandidaat-raadsleden te vinden. Er zou weinig interesse zijn om de lokale politiek in te gaan. Er werd betwijfeld of de vergoeding voor raads­leden wel hoog genoeg was.

Stevig doorgegroeid
Nu blijkt dat de grote partijen er toch in slagen voldoende kandidaten op de been te brengen. D66 en GroenLinks doen zelfs in meer gemeenten mee dan vier jaar geleden. "We zijn sinds 2014 stevig doorgegroeid," zegt woordvoerder Adriaan Andringa van het landelijk partijbureau van D66.

"Dat betekent dat we in meer plaatsen leden en afdelingen hebben. Door herindelingen zijn er nu minder gemeenten, maar wij doen relatief op méér plekken mee. Er zullen zo'n tien gemeenten zijn waar in 2014 niet op D66 kon worden gestemd en nu wel."

Gestopt na bedreigingen
GroenLinks profiteert van het Jesse Klaver­effect. "Veel vrijwilligers willen zich op een vastere manier inzetten voor de partij, bijvoorbeeld in een bestuur of op een lijst," zegt Johan Kinnegin van GroenLinks. "Op die manier neemt de omvang van de lijsten toe."

Politieke partijen hebben nog tot 5 februari de tijd om hun definitieve kandidatenlijsten in te leveren. "Wij doen vrijwel overal mee," zegt woordvoerder Nelleke Weltevrede van het partijbureau van het CDA. "Dat is een hele prestatie. We hebben er hard voor gewerkt."

VVD en PvdA doen op een paar plekken niet meer mee. Zoals in Hardinxveld-Giessendam. "Over de hele linie zie je dat het toch wel moeilijk blijkt mensen te vinden die een aanzienlijk aantal uren willen steken in de lokale democratie," aldus Geert van der Varst van de PvdA. "Rond de vluchtelingencrisis zijn er in sommige gemeenten raadsleden bedreigd. Ik weet van volksvertegenwoordigers die zeiden: nu ben ik er klaar mee."

Kandidaten van buiten
Hoogleraar Gerrit Voerman van de Rijksuniversiteit Groningen is verrast over het grote aantal gemeenten waar de partijen zeggen mee te doen. Hij vindt het nog te vroeg om conclusies te trekken. "De kans bestaat dat sommige afdelingen wel willen, maar het niet redden, doordat ze de komende weken tóch niet voldoende kandidaten kunnen leveren. Daardoor kunnen de cijfers lager uitpakken."

Wel ziet Voerman dat de landelijke partijen alles uit de kast hebben getrokken om genoeg kandidaat-raadsleden te werven. Dat gebeurde ook al bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, in 2014. "Toen bleek dat partijen vaker buiten de eigen partij op zoek gingen naar kandidaten, om mensen lid te maken en vervolgens te kandideren; denk aan ondernemers en andere actieve personen binnen een gemeente. Mogelijk is dat nu weer gebeurd."

Premier Mark Rutte zei eind vorige week dat 'het actieve kader binnen partijen eerder afneemt dan groeit'. Dat geldt in elk geval voor de VVD. "Ons ledental is afgenomen," aldus Rutte, maar hij verzekerde dat er hard aan wordt gewerkt om het tij te keren. "Op dit moment zijn wij in staat om in de meeste gemeenten weer mee te doen."

Volg de verkiezingen

Op 21 maart goed voorbereid naar de stembus? Volg onze Facebookpagina Amsterdam Kiest om niets meer te missen.