Binnenland Bewaar

'Ik laat straks mijn hele familie naar Zweden komen'

Mohammed gaat elke dag naar school in Zweden. Ook krijgt hij een speciale creditcard waar elke maand 1200 kronen op wordt gezet.
Mohammed gaat elke dag naar school in Zweden. Ook krijgt hij een speciale creditcard waar elke maand 1200 kronen op wordt gezet. © Rink Hof

De Zweedse opvang van vluchtelingen verschilt aanzienlijk van die in Nederland. Op bezoek bij Mohammed Alobid, die daar sinds drie weken verblijft. 'Zweden is honderd procent beter.'

Serie

Mohammed Alobid (18) uit Aleppo in Syrië belandde na een gevaarlijke reis van dertig dagen in Amsterdam. Het Parool volgt hem. Via Nederland en Duitsland is hij inmiddels aangekomen in het Zweedse gehucht Gideå Bruk
'Ze lopen op de weg als koeien'

De woning van het echtpaar Åke en Åsa Skott uit Gideå Bruk, een gehucht van 22 inwoners, staat vlak bij het oude conferentiehotel. Bij het hek van hun huis staat een opvallend bord in het Arabisch. De boodschap moge duidelijk zijn: asielzoekers wordt verzocht het privéterrein niet te betreden.
'Dit is míjn land. Onze jongste zoon was laatst alleen thuis en toen voetbalde op ons terrein een groep van acht tot twaalf vluchtelingen. Hij heeft de politie gebeld. Hij was gewoon bang,' zegt Åke Skott, timmerman van beroep.
Zijn vrouw knikt. 'Ze lopen ook midden op de weg. Net als koeien. Je moet gewoon stoppen. Ze kijken naar me alsof ik uit de weg moet gaan en niet zij.' Niet iedereen in de gemeente Örnsköldsvik is blij met de vluchtelingen. 'Alleen niemand komt ervoor uit. Bang om voor racist uitgemaakt te worden,' zegt Ingela Sällström uit het dorp Gideå.

Ga naar Zweden. Daar is het het beste. Het zingt al enige tijd rond onder Syrische vluchtelingen: de opvang is er zo veel beter, vluchtelingen wonen doorgaans in huizen of hotels en krijgen medische verzorging, gratis integratieprogramma's, een creditcard met zakgeld en last but not least een permanente verblijfsvergunning waarna het gezin kan overkomen.

Mohammed, die enige weken in Amsterdam verbleef en kortstondig in Duitsland zat, koos drie weken geleden eieren voor zijn geld. Hij vertrok halsoverkop naar Zweden, een dag voor zijn registratieprocedure bij de Amsterdamse politie. Hij woont in een voormalig conferentiehotel in het gehucht Gideå Bruk in de gemeente Örnsköldsvik, ruim vijfhonderd kilometer boven Stockholm.

Het voormalige hotel waar hij met 180 andere vluchtelingen woont, staat in een idyllische, bosrijke omgeving. Mohammed woont in een van de stenen huizen met rode daken aan de rivier Gideälv. Hij deelt zijn kamer met drie andere jongens.

Zijn huidige woonsituatie is heel wat anders dan het voormalige kantoorpand in Zuidoost waar hij met zijn twee vrienden Shant en Hagop en bijna zevenhonderd andere vluchtelingen woonde en in een projectruimte op noodbedjes onder dunne dekens sliep. 'Het is hier zo fijn. Ik kan hier naar school, studeren, sporten en tv kijken.'

Nee, zijn verblijf in Zweden kon niet beter, zegt Mohammed. Net als de andere jongens tot en met achttien jaar gaat hij elke dag met de bus naar school in het dorp Björna. 'In Syrië zitten we gescheiden van de meisjes, maar hier zit alles door elkaar. Dat bevalt ons veel meer,' zeggen Mohammed en Waseem. 'De Zweedse meisjes zijn heel leuk.'

Ze krijgen naast taalonderwijs ook gym- en muziekles op school. 'In Nederland verveelde ik me de hele dag. Hier kan ik studeren.' De kokkin vertelt dat het eten op school voor de vluchtelingen gratis is.

De school en zijn onderkomen zijn niet de enige pluspunten. In het nabijgelegen dorp Gideå kan Mohammed naar hartenlust shoppen. Het clubhuis van de voetbalvereniging is ingericht als winkel met tweedehandskleding, bijeengebracht door de dorpelingen. Er hangen dikke winterjassen, skibroeken en geruite flanellen overhemden. Er staan bakken met warme sokken, wollen mutsen en sjaals.

Gratis een warme winterjas
Mohammed mag een grote Ikeatas vullen. Hij laat zich dat geen twee keer zeggen en trekt de ene warme jas na de andere aan, maar hangt ze telkens weer terug. De meeste maten zijn L, XL of XXL. 'We zeggen vaak: neem het nou maar. De winter komt eraan en de sneeuw komt zo hoog,' zegt Kristina Åström, en wijst met haar hand ter hoogte van haar middel. 'Maar die jongens zijn kritisch. Het past niet goed, zeggen ze.' Åström is een van de vrijwilligers die het 'winkeltje' beheren. 'Er wordt grif gegeven. Bijna iedereen is positief over de komst van de vluchtelingen.' 

De vluchtelingen hebben een speciale creditcard gekregen waar elke maand 1200 kronen (bijna 130 euro per maand) op wordt gezet. In de tweedehands winkel Ankaret in het verderop gelegen dorp Långviksmon krijgen ze vijftig procent korting.

Mohamed: 'Ik ben zó blij dat ik die move heb gemaakt. Het is hier niet alleen beter, maar ik krijg straks mijn permanente visum. En dan laat ik mijn hele familie overkomen.'

De fotograaf wil hem nog even met zijn broer op de foto zetten. Zijn broer was immers de reden dat hij halsoverkop uit Nederland vertrok. Maar de broer is al twee dagen in geen velden of wegen te bekennen. Mohammed, ter verklaring: 'Hij houdt niet van de media.'

Ruimhartig asielbeleid

★ Zweden kent een ruimhartig asielbeleid. In Zweden krijgen Syrische vluchtelingen direct een permanente verblijfsvergunning. Ze mogen na hun asielaanvraag meteen werken. Ook is er een twee jaar durend gratis integratieprogramma. In Nederland krijgen Syrische vluchtelingen een verblijfsvergunning voor vijf jaar. Zij mogen pas zes maanden na de asielaanvraag werken, en slechts 24 weken per jaar.
★ Bijna 300.000 Syrische vluchtelingen trokken het laatste half jaar richting Europa. Duitsland en Zweden zijn favoriete bestemmingen. In Zweden ligt het aantal geregistreerde vluchtelingen reeds op 80.000 en in Duitsland op 125.000. In Nederland is dat aantal 18.000.
★ De immigratiedienst van Zweden verwacht dit jaar 190.000 asielzoekers te ontvangen.
★ Opiniepeilingen wijzen uit dat de Zweedse bevolking nog steeds voor opvang van vluchtelingen is, maar dat het aantal tegenstanders groter wordt.
★ De Zweedse immigratiedienst heeft besloten de locatie van toekomstige asielzoekerscentra niet meer bekend te maken, nadat meer dan twintig maal brand is gesticht bij (aanstaande) opvangcentra.