PlusReportage

Zwaargetroffen verzorgingshuis Beth Shalom is nu coronavrij: ‘De mensen zijn opgebloeid’

Het Joodse zorgcentrum Beth Shalom in Buitenveldert werd zwaar getroffen door de coronapandemie. Nu 98 procent van de bewoners is gevaccineerd, komt het leven weer op gang. ‘We hebben onze vrijheid terug.’

Janny ter Mull (links) en Ralph Kapper (beiden 87) zijn blij dat er weer samen gegeten kan worden. ‘Het was zo gezellig, zo samen bij elkaar.’ Beeld Dingena Mol
Janny ter Mull (links) en Ralph Kapper (beiden 87) zijn blij dat er weer samen gegeten kan worden. ‘Het was zo gezellig, zo samen bij elkaar.’Beeld Dingena Mol

Het is deze week Pesach (Joods Pasen). Beth Shalom maakt er dit jaar weer een klein feestje van met activiteiten, concerten en cabaretoptredens. De feestelijke seidermaaltijd aan het begin van het Pesachfeest kon tot groot geluk van de bewoners met dertig bewoners in het restaurant worden gebruikt. Ook al was dat niet, zoals vanouds, aan één lange tafel maar hangen er aan elk tafeltje twee naamkaartjes zodat de 1,5 meter afstand gewaarborgd blijft.

Ralph Kapper (87), die al vier jaar in Beth Shalom woont, kijkt er met plezier op terug. “Het was zo gezellig, zo samen bij elkaar,” zegt hij terwijl hij met zijn rolstoel aanschuift aan een van de zitjes in de binnentuin. “Het vrijheidsgevoel is terug. En dat woord vrijheid mag je in hoofdletters schrijven.”

Zijn maatje Janny ter Mull (87) voelt dezelfde vrijheid. Met een stralende lach op haar gezicht, zegt ze: “We zijn coronavrij. Ik ga weer naar hersengymnastiek, zit-yoga, bloemschikken en een praatgroep.”

Op slot

Het samen eten in het restaurant heeft hen goed gedaan. “We hebben een bange tijd achter de rug,” zegt Kapper. Hij wijst naar de 28 stenen met daarop de namen van de aan corona overleden bewoners. Een eerbetoon in de tuin.

De sfeer die nu heerst in het verzorgingshuis staat in schril contrast met de situatie van een jaar geleden. Op of rond 10 maart 2020 werd de eerste coronabesmetting geconstateerd en waren er die eerste week vier à vijf besmettingen per dag. Behalve bewoners raakten ook verzorgden besmet. Uiteindelijk bezweken 28 van de toenmalige 105 bewoners aan de gevolgen van het virus.

Er volgden strenge maatregelen. Bewoners mochten niet van hun kamer. Het zorgcentrum ging volledig op slot, familie mocht niet meer langskomen en de eenzaamheid sloeg toe. Pesach moest vorig jaar op de eigen kamer worden gevierd.

“De muren kwam op je af,” zegt Kapper. “Die beschermingskleding van de verzorgenden deed zo naar aan. Mensen die de oorlog hadden meegemaakt, schrokken ervan. Het gevoel van opgesloten zijn kwam terug.” Bewoonster Esther Frankfort (83): “Zeker bij de mensen die de hel hebben meegemaakt, de kampen.”

Veilige haven

Inmiddels is in januari en februari 98 procent van de bewoners gevaccineerd en zijn de maatregelen versoepeld. Sinds enkele weken mogen er twee bezoekers bij de bewoners op de kamer komen. “Er zijn gelukkig ook weer nieuwe bewoners bijgekomen,” zegt locatiemanager Marion Hoitink. “Beth Shalom is in beweging. Bewoners worden met de activiteiten uit hun cocon gehaald.”

Madelon Bino, manager Joodse zorg en welzijn: “De mensen kwamen de eerste keer verdwaasd de binnentuin in. Het was heel emotioneel. Het leek wel alsof ze een wereldreis hadden gemaakt. Je zag op de spelletjesmiddagen aan hun gezichten hoe groot de behoefte was. Vroeger trokken de bewoners zich na een activiteit snel terug op hun kamer, nu praten ze na.”

Hoitink: “Eerst was hun kamer de veilige haven. Nu is de angst en depressiviteit weg. Een bewoonster die de hele dag op bed lag en zich had teruggetrokken in haar eigen wereld, zagen we weer bij de boekentafel staan. Ze spreekt met andere bewoners en geniet weer. De mensen zijn opgebloeid. We hebben de opgaande lijn te pakken.”

Gebbetjes en geintjes

Coco Stoffers (88) en Mary Frank (80) zitten samen aan een tafel besuikerde matzes te eten. “Het is zo prettig weer onder de mensen te zijn. Anders heeft het leven geen zin,” zegt Frank. Esther Frankfort heeft haar mooiste outfit, een zwarte leren broek, aangetrokken. “Die doe ik alleen bij feestelijkheden aan,” zegt ze, peuzelend aan de matzes. “En Pesach is er zo eentje. Pesach voel je in je botten.”

Frankfort en Stoffers wonen nog maar kort in Beth Shalom en hebben het er fijn. “Alsof ik in de sjoel zit, heel gezellig,” zegt Frankfort. De dames hebben de spelletjesochtend aan zich voorbij ­laten gaan. Het concert met klezmermuziek van violist Bert Vos en accordeonist Erica Roozendaal heeft wel hun belangstelling.

Stoffers wilde aanvankelijk een huis zoeken in haar woonplaats Groningen. “Maar mijn vriendinnen zeiden: ‘Daar pas je niet. Je hebt gevoel voor humor. Je moet naar Amsterdam’.”

Huismeester Ron Haak, die zelf ternauwernood corona overleefde, is blij dat er weer leven in de brouwerij is. “Corona beheerste de hele dag. Het was uitgestorven. Iedereen zat op zijn kamer en was bang om een ander te benaderen en een praatje te maken. De bewoners en medewerkers zijn vrolijker en er is weer muziek in huis. Heel zachtjes komt de Joodse sfeer, de gebbetjes en geintjes, weer terug. Het wordt weer een huis met nesjomme.”

Al een uur voor het concert in de binnentuin zitten de bewoners er klaar voor. Als de muziek klinkt, zit Barbara Jesserun Cardoza (74) met haar ogen dicht te luisteren. Af en toe zwaait ze met haar armen door de lucht en zingt mee met een liedje. Een zoon die zijn moeder komt ophalen voor een wandelingetje in de zon, ziet snel van dat idee af als hij haar ziet genieten van het concert. Dat wandelingetje komt wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden