PlusReportage

Zonder publiek of festival is slavernijherdenking een buitenbeentje

Geen publiek, geen festival, geen gedoe. De negentiende herdenking van de afschaffing van de slavernij in het Oosterpark was een buitenbeentje. 

Het monument in het Oosterpark.Beeld Patrick Meershoek

Vijftien witte stoelen, keurig op anderhalve meter van elkaar, voor vijftien hoogwaardigheidsbekleders en vertegenwoordigers van betrokken organisaties. Dat zijn alle aanwezigen tijdens de negentiende herdenking in het Oosterpark van de afschaffing van de slavernij. De afwezigheid van gewone mensen maakt van de plechtigheid een exclusieve gebeurtenis, een herdenking in besloten kring.

Allemaal de schuld van corona natuurlijk. Het kabinet maakte vorige week bekend dat per 1 juli geen beperking meer geldt voor het aantal aanwezigen bij evenementen in de open lucht, maar voor het organiserende Ninsee kwam dat bericht te laat om de plannen om te gooien. Het resultaat is een omheind park met veel politie en beveiligers op de been voor het geval dat.

Afstand houden

Dat valt niet bij iedereen in goede aarde. “We staan hier met tranen in onze ogen,” vertellen Dorothy Hellings en Katja Petzoldt die met een bloemetje in de hand buiten de afzetting wachten. De vriendinnen gaan elk jaar samen naar de herdenking. “Ik vind het echt geen manier van doen. Er is ruimte genoeg bij het monument. We kunnen toch gewoon afstand van elkaar houden?” 

Het is ook jammer voor de herdenking. De jaarlijkse bijeenkomst bij het monument van Erwin de Vries heeft een bijzonder karakter vanwege de compartimentering. Er is een vak voor de hoogwaardigheidsbekleders die business class herdenken en er is een economy-vak voor de honderden nazaten die vaak in prachtige klederdracht de herdenking met hun aanwezigheid tot leven wekken.

Waar de leegte en de stilte tijdens die andere nationale herdenking op de Dam nog een verpletterende indruk maakten, wordt de herdenking in het Oosterpark er niet beter van, zo zonder publiek. Echt stil wil het trouwens ook niet worden met de halsbandparkieten die boven de hoofden luid protesterend van de ene boom naar de andere vliegen.  

Nieuwe tradities

Aan mooie woorden geen gebrek. Femke Halsema staat stil bij de stroomversnelling die de antiracismebeweging doormaakt sinds de dood van George Floyd in de Verenigde Staten. De burgemeester is er blij mee. “Het is geen beweging die tradities kapot maakt, maar helpt om tradities beter te maken en nieuwe tradities te scheppen. Die ons verleden niet uitwist, maar nieuwe geschiedenis toevoegt.”

De confrontatie met het verleden kan pijnlijk zijn voor een stad, voegt Halsema er aan toe. “Amsterdam was ook de stad waar minutieus werd bijgehouden hoeveel menselijke handelswaar het transport over de oceaan zou overleven. (...) Menig filosoof en wetenschapper in onze o zo geleerde stad hield zich bezig met het legitimeren van slavernij.”

Ook minister Ingrid van Engelshoven noemt de naam van George Floyd, en ook zij betuigt steun aan de wereldwijde beweging onder de vlag van Black Lives Matter. “De erfenis van het slavernijverleden, racisme en discriminatie, heeft in onze toekomst niets te zoeken. Al die mensen die de afgelopen maand de straat opgingen, weten dat. Hun protesten moeten de rest van Nederland de drempel over helpen.”

Nationale feestdag

Dat laatste gebeurt momenteel in een hoog tempo. De activisten die de afgelopen jaren met een schuin oog werden bekeken, worden nu uitgenodigd om in Den Haag met de premier en het parlement van gedachten te wisselen. De gemeenteraad van Amsterdam nam eerder al het voortouw voor het aanbieden van excuses en pleit er in afwachting van dat gebaar nu ook voor van 1 juli een nationale feestdag te maken.

En: nadat vorige week Anton de Kom al was opgenomen in de historische canon, werd woensdag bekend dat ook Keti Koti, de herdenking en viering van de afschaffing van de slavernij, een plek krijgt in de canon als onderdeel van het venster slavernij. En, het kan niet op: eerder deze week maakte Weesp wereldkundig afscheid te hebben genomen van Zwarte Piet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden