PlusAnalyse

Zolang goed geld te verdienen is aan de prettoerist wordt het lastig de overlast in Amsterdam aan te pakken

Amsterdam kwam woensdag met maatregelen en een visie om de drukte in de stad te beteugelen en te bouwen aan een nieuw imago. Niet voor de eerste keer. Ondanks juridische hobbels en tegenstrijdige belangen van ondernemers wil de gemeente een nieuwe norm stellen.

David Hielkema
Drukte op de Wallen. Beeld Dingena Mol
Drukte op de Wallen.Beeld Dingena Mol

Amsterdam kondigde woensdag een nieuwe visie op de Amsterdamse bezoekerseconomie aan en kwam met maatregelen om blow- en zuiptoeristen te ontmoedigen naar de stad te komen. Kort gezegd: het moet deze keer écht gedaan zijn met overlastgevende toeristen en ondernemers die zich op hen richten.

Het is de repeterende boodschap vanuit Amsterdam, nadat burgemeester Femke Halsema in 2020 al had gesteld definitief af te willen van drommen feesttoeristen en burgemeester Eberhard van der Laan in 2016 ook al had gezegd dat het twee voor twaalf was wat betreft de drukte.

Het is niet de eerste keer dat Amsterdam met maatregelen komt tegen de toenemende overlast in het centrum. De afgelopen jaren kwam er onder meer een hotelstop, een verbod op toeristische winkels, in veel delen van de binnenstad geldt een alcoholverbod en kroegentochten en rondleidingen op de Wallen zijn niet toegestaan.

Tot minder toeristen of overlast heeft het nog niet geleid. Afgelopen zomer was de binnenstad weer net zo druk als voor de coronacrisis, toen in 2019 het record van 21 miljoen toeristen in Amsterdam werd bereikt. Het roept de vraag op waarom deze maatregelen en visie van wethouder Sofyan Mbarki (Aanpak Binnenstad) dit keer wel effect zouden sorteren op de leefbaarheid in de stad.

Blowverbod weinig effectief

De meest in het oog springende maatregel is het blowverbod in sommige delen van de binnenstad. Het al geldende alcoholverbod weerhoudt bezoekers er niet van om op de Wallen te hossen en er wordt nog steeds vaak in de openbare ruimte gedronken. Burgemeester Halsema zei eerder al dat men geen ‘overspannen verwachtingen’ moet hebben van een blowverbod.

Succes valt of staat natuurlijk met handhaving – bij het alcoholverbod is duidelijk te zien dat dit niet eenvoudig is – maar het is geen reden om niets te doen. Elke kleine maatregel is onderdeel van de grote visie en is een signaal dat Amsterdam haar imago wil veranderen, is de gedachte van Mbarki. Bovendien is het blowverbod een geste naar de binnenstadbewoners. Zij vragen hier al langer om – het liefst zien ze zelfs een coffeeshopverbod voor toeristen.

Een andere maatregel is de nieuwe ‘stay-away’-campagne. In het verleden zijn vergelijkbare campagnes opgezet tegen prettoerisme en enig cynisme hierover is niet onterecht: de afbraaktoeristen blijven komen zolang vluchten goedkoop zijn en ondernemers vinden altijd manieren om toeristen te trekken voor vrijgezellenfeesten, ook al noem je die misschien niet meer zo.

Ingewikkelde juridische hobbels

Dé grote uitdaging voor Mbarki is daarom ondernemers ervan te overtuigen hun verdienmodel aan te passen. De wethouder en ondernemers zijn – anders dan vroeger – met elkaar in gesprek, al zal het ingewikkeld worden. Zolang er goed geld te verdienen is aan dit type toerist zijn er tegenstrijdige belangen.

Voor veel andere maatregelen zijn er nog (juridische) hobbels. Denk aan het verbieden van georganiseerde kroegentochten, aanscherping van het aantal B&B’s en vakantieverhuur, het bouwen van een erotisch centrum buiten de Wallen of toeristische attracties – zoals het Torture Museum – verplaatsen naar bijvoorbeeld Osdorp.

In het verleden zijn genoeg voorbeelden te vinden die na juridisch getouwtrek zijn ingevoerd: het inperken van Airbnb, het verdringen van de bierfiets uit de stad en het verbieden van Nutellawinkels. En het lijkt erop dat het gaat lukken de sluitingstijden van de horeca te vervroegen en sekswerkers eerder te laten stoppen.

Amsterdam kan het niet alleen

De stad heeft nu een verhaal verteld over hoe de stad er in 2035 uit moet zien. Amsterdam wil weer een vrijplaats zijn, een toevluchtsoord voor vrijdenkers, paradijsvogels en backpackers. Uit de visie: ‘Er bestaat een groot verschil tussen de jongen die voor het eerst als drag verkleed naar de binnenstad gaat, en de banale feesttoerist, gekleed in een tutu, die dat belachelijk komt maken.’

Ondertussen groeit de middenklasse wereldwijd en die zal ook naar het populaire Amsterdam willen reizen. Mbarki zei daar eerder over: “We beleven de paradox van een aantrekkelijke stad. Hoe mooier wij de stad maken, des te aantrekkelijker de stad wordt, om in te wonen of te werken – of om te bezoeken.”

Een lobby

De stad voert daarom ook bij het Rijk en Europa een lobby tegen budgetvluchten. Amsterdam kan het niet alleen. Krachten buiten de stad spelen mee en het is de vraag in hoeverre Amsterdam hier tegen opgewassen is.

Het college heeft wederom op papier gezet hoe de stad er in de toekomst uit moet zien. Een lange adem wordt gevraagd. Veranderingen zullen geleidelijk gaan, maar wat helpt is dat steeds meer partijen in de stad het probleem onderschrijven.

Luister naar onze podcast Amsterdam wereldstad:

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden