Zo wil Amsterdam de corona-achterstanden op scholen wegwerken

Meer naschoolse opvang, kortere lijntjes naar jeugdzorg en een nieuw ‘onderwijsnetwerk’: zo gaat Amsterdam de 14,6 miljoen euro van het rijk gebruiken om de corona-achterstanden op scholen weg te werken.

Een klaslokaal van het Amsterdams Lyceum is weer gevuld met leerlingen. Maandenlang moesten leerlingen onderwijs vanuit huis volgen. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Een klaslokaal van het Amsterdams Lyceum is weer gevuld met leerlingen. Maandenlang moesten leerlingen onderwijs vanuit huis volgen.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De coronapandemie heeft er hard ingehakt, terwijl het al crisis was in het onderwijs. Een lerarentekort dat alsmaar groter wordt, steeds scherpere scheidslijnen tussen kansrijke en kansarme leerlingen, en een grote hoeveelheid scholieren die niet voldoet aan de minimale eisen voor rekenen en taal.

Om de onderwijsachterstanden weg te werken die leerlingen hebben opgelopen door het sluiten van de scholen, maakte het kabinet vorig jaar 8,5 miljard euro vrij. Het grootste deel van dat geld gaat direct naar de scholen; de gemeente Amsterdam ontvangt 14,6 miljoen euro uit het steunpakket. Onderwijswethouder Marjolein Moorman stelt nu 8,8 miljoen euro beschikbaar voor steun aan het basisonderwijs, naar het voortgezet onderwijs gaat 5,8 miljoen euro.

Samen met experts en schoolbesturen heeft de wethouder de afgelopen maanden onderzocht hoe het geld het beste ingezet kan worden. Ongeveer de helft, zo’n 7 miljoen euro, wordt vrijgemaakt om jongeren ‘sociaal-emotionele ondersteuning’ te bieden. Het geld gaat naar kinderen met een ‘kwetsbare sociale emotionele ontwikkeling’ of een ‘problematische’ thuissituatie. Verschillende onderzoeken laten zien dat zij door de coronacrisis het hardst geraakt zijn.

Leren binnen en buiten schooltijd

In de praktijk wordt vooral geïnvesteerd in scholen in Zuidoost, Nieuw-West, Oost en Noord. Scholen gaan nauwer samenwerken met jeugdzorg en op basisscholen moeten meer logopedisten, ouder- en kindadviseurs (OKA) en orthopedagogen komen om kinderen te ondersteunen. Voor middelbare scholen wordt het aanbod van preventieve jeugdzorg uitgebreid, voor scholieren met mentale klachten.

Het aanbod van buitenschoolse opvang wordt ook uitgebreid. Het gaat om een ‘breed activiteitenaanbod dat aansluit bij aanleg, interesse en plezier van het kind’. Jongeren moeten hiernaartoe kunnen om hun talenten in sport, techniek of cultuur door te ontwikkelen. Ook wordt ingezet op extra leertijd, bijvoorbeeld met de inzet van huiswerkklassen.

Om structureel iets aan de onderwijscrisis te doen, gebruikt de wethouder 1,6 miljoen euro voor een nieuw initiatief: het Onderwijskennis Netwerk Amsterdam (ONA). Volgens Moorman is er internationaal veel kennis beschikbaar over ‘bewezen’ interventies in het onderwijs en maakt Nederland daar nog maar weinig gebruik van. Scholen kunnen van elkaar en van experts leren, en het ONA moet daarbij helpen.

Het is de bedoeling dat de maatregelen begin volgend jaar van start gaan. Deze zullen lopen tot juli 2023.

Kritiek op steunpakket

Het grootste deel van de 8,5 miljard euro die het rijk beschikbaar heeft gesteld, vloeit dus direct naar scholen. Gemiddeld krijgt een middelbare school 1,3 miljoen euro, terwijl basisscholen zo’n 180.000 euro ontvangen. De scholen mogen zelf bepalen hoe zij het geld besteden. De ondersteuning vanuit de gemeente komt daarbovenop.

Moorman schrijft in een brief aan de raad nog steeds zorgen te hebben over de ‘onbedoelde effecten’ van het steunpakket. Volgens de wethouder leidt het fonds juist tot grotere ongelijkheid in onderwijs. Het lerarentekort in Amsterdam neemt bijvoorbeeld toe, omdat scholen uit buurgemeenten nu de financiën hebben om leerkrachten weg te kapen. Scholen daar hebben bijvoorbeeld ruimte om kleinere klassen te organiseren en meer docenten aan te nemen, terwijl Amsterdamse scholen dit niet altijd kunnen.

Daarnaast helpt het noodfonds niet om het aantal kleine scholen te verminderen – deze zijn vaak kwetsbaarder bij een lerarentekort. Schoolbesturen houden kleine scholen liever nog even open wegens de extra coronagelden, terwijl dat niet altijd goed is voor de onderwijskwaliteit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden