Amsterdam Bewaar

Zo gaat het gebied rond Centraal Station eruitzien

Een deel van de Prins Hendrikkade verdwijnt, ten gunste van het Open Havenfront.
Een deel van de Prins Hendrikkade verdwijnt, ten gunste van het Open Havenfront. © Gemeente Amsterdam

Deze week is een begin gemaakt met de herinrichting van het gebied rond CS. Het is een van de ingrijpendste bouwprojecten in de binnenstad, zal vijf jaar in beslag nemen en is begroot op 90 miljoen euro. De opvallendste onderdelen op een rij.

1. Droogbak

Nu is het nog passen en meten en heel vaak zijn touringcars en vrachtwagens gewoon te hoog om op de Droogbak onder het spoor door te rijden. Helemaal omdat vóór CS passeren in de toekomst onmogelijk wordt en voorkomen moet worden dat verkeer zich ophoopt, werd bij de Westertoegang begonnen met de werkzaamheden.

Door het wegdek onder het spoor zeventig centimeter te verlagen, wordt de doorrijhoogte op deze plek 4,20 meter. Afgraven klinkt eenvoudig, maar het werk is nog best gecompliceerd: er wordt een grote, betonnen bak aangelegd, om te voorkomen dat bijvoorbeeld de kade ernaast instort. Het werk zal naar verwachting vijf maanden in beslag nemen en ook fietsers zullen een andere route moeten kiezen.

2. Open Havenfront

Het Open Havenfront is het meest ambitieuze en meest in het oog springende onderdeel van dit megaproject. Hier ziet de stad er in 2020 echt héél anders uit. Waar nu nog asfalt is en streek- en toeristenbussen hun haltes hebben, is straks water. Het is de bedoeling dat de contouren van de historische kade hier weer zichtbaar worden. Onder het water van het Open Havenfront komt een fietsenstalling, met een ingang ter hoogte van de Martelaarsgracht.

Het water boven de stalling blijft diep genoeg voor passagiersvaart. De stalling biedt plaats aan zevenduizend fietsen, waardoor het totaal aantal stallingsplaatsen op het Stationseiland in 2020 zal zijn gegroeid tot 17.500. Verdere uitbreiding moet leiden tot plaats voor 21.500 fietsen in 2030.

3. Entree

De entree van het Stationseiland rond de Sint Nicolaasbrug, ook wel bekend als de Middentoegangsbrug, wordt aanmerkelijk minder chaotisch. Het scheelt al veel dat er straks geen auto's meer op het stuk voor het Victoriahotel mogen rijden en dat er iets minder en logischer rijdend openbaar vervoer komt. Maar wat blijft, is dat grote hoeveelheden fietsers (oost-west en vice versa) hier zullen kruisen met grote aantallen voetgangers (noord-zuid en terug).

De Sint Nicolaasbrug zal weer een brug worden die leidt naar een echt eiland. Alle bruggen krijgen een vloer van donkergrijze granieten tegels, in een afwijkend formaat. Daarmee wil de gemeente benadrukken dat de bruggen aparte verbindingselementen met het eiland zijn.

4. Boulevard

Het Stationseiland wordt 7500 vierkante meter groter, ten koste van het IJ. Op de uitbreiding komt een brede boulevard. Wie aan de IJzijde straks het station verlaat, moet dertig meter verder lopen dan nu om bij het water te komen. Over een lengte van 250 meter strekt het nieuwe land zich uit.

Allemaal ruimte om te vertoeven en te flaneren, maar ook om, per fiets of te voet, dat lastige stationsobstakel te kunnen passeren. Onder de extra ruimte komt een fietsenstalling met ruimte voor vierduizend fietsen. Deze stalling gaat die oude, roestige pont waarop nu nog rekken staan vervangen en ook het fietsenplatform westelijk daarvan verdwijnt.

5. Tram 26

Een van de drukste tramlijnen van de stad: lijn 26 rijdt tussen CS en IJburg. Een rechte lijn, niet of nauwelijks gehinderd door kruisend verkeer: veel logischer kun je het in Amsterdam haast niet hebben. Behalve dan bij het station, waar de tram rare bochten moet maken om via de weg langs de Oostertoegang voor het station uit te komen. Onlogisch, maar ook onhandig: stroomstoringen op het Stationsplein leggen zo ongeveer al het ov van en naar IJburg plat.

Om de 26 daarvoor minder gevoelig te maken wordt, op de plaats waar nu nog alleen een Kiss & Ridezone is, een keervoorziening aangelegd, waar tram 26 als dat nodig is gemakkelijk op kan terugvallen. Probleem: voordat de tram daar aankomt, moet de ook vaak drukke De Ruijterkade worden gekruist.