PlusReportage

Zo blijft de hartpoli van het OLVG ook tijdens corona draaien

Cardioloog Robert Riezebos van OLVG Oost, kijkt naar een hart echo van een patiënt.Beeld Eva Plevier

De zorg voor hart- en vaatpatiënten staat in de tweede golf weer onder grote druk. Het OLVG probeert de behandelingen op peil te houden met een app en een fast-lane voor snelle diagnoses. Mee op de poli. 

Geen volle wachtkamers, maar wel een lange lijst belafspraken op de monitor. Vandaag moeten er 22 patiënten worden gebeld. Op zijn bureau liggen mondkapjes, een plastic scherm en inmiddels onmisbaar tijdens het spreekuur: zijn AirPods. Als iemand OLVG-cardioloog Robert Riezebos een jaar geleden had verteld dat anno 2020 de wachtkamer tijdens het spreekuur leeg zou zijn en dat hij met oortjes in zijn poli moest draaien, dan had hij diegene krankzinnig verklaard. Maar goed, daar zit hij dus. In de tweede golf.

Die eerste, daar kan hij kort over zijn: “Die was desastreus voor hartpatiënten.” Er kwamen zoveel covidpatiënten op de ziekenhuizen af, dat behalve de acute zorg zowat alle gewone zorg werd lamgelegd. “Heel veel hartpatiënten hebben hun gewone controles niet kunnen krijgen. Maar er bleven ook patiënten weg uit angst.” Ook nu zien de eerste hulpen alweer minder patiënten met hartklachten, stelt de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie na een steekproef onder ziekenhuizen.

Patiënt monitort zichzelf

Intussen blijft het aantal opnames in de ziekenhuizen stijgen. Voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg waarschuwt dat mogelijk driekwart van de gewone zorg eind november moet worden afgeschaald. De ic is druk, de covidverpleegafdelingen zijn druk. “Maar op het Hartcentrum is het ook druk. Het is nu volop covid én non-covid.” In het OLVG worden 10 van de 20 hartoperaties per week ­uitgesteld. Nu gaat het nog om enkele dagen of weken uitstel, maar hoe is dat half november of in december?

In dit spanningsveld zoekt het OLVG naar wegen om de patiënten toch bereiken. Dat vraagt volgens Riezebos om creativiteit. De cardiologen van het OLVG hebben in de zomer samen met appbouwer Luscii gewerkt aan een app waarmee patiënten thuis hun conditie bijhouden. De patiënten monitoren zichzelf met een bloeddrukmeter. Met de cameralens van een niet al te oud model smartphone kan de patiënt zelf de hartslag en het hartritme meten. De app vraagt naar bloeddruk, gewicht, klachten, hartslag, mate van beweging en andere zaken die moeten aangeven of de patiënt qua medicatie en conditie nog op het goede spoor zit. Zo niet, dan komt er een rode vlag bij te staan. “Dat zien onze verpleegkundigen in het regiecentrum en die bellen de patiënt.”

Die app is een langgekoesterde wens van de cardiologen, maar door covid heeft de ontwikkeling ervan vleugels gekregen.

Volgende patiënt. Hij pakt de telefoon en belt. Ze is ongerust, ziet hij aan de gegevens op de app. Ze heeft pijn en is misselijk. “Hoe is het met u?” De vrouw, een veertiger, antwoordt dat ‘het gaat’. “Ik heb nog steeds pijn. Maar ik word er ook een beetje moe van om altijd te klagen.” Riezebos stelt haar gerust. Een recente echo ziet er goed uit en uit de inspanningstest blijkt dat ze veilig kan bewegen.

Haperende wifi

Als hij ophangt, legt hij uit dat de app niet voor iedereen ideaal is. Juist wel voor deze patiënt, die handig is met haar telefoon en het prettig vindt om het lijntje met het ziekenhuis kort te houden. Maar uit voorzorg worden patiënten met complexe hart- en vaatproblemen nog niet voor de app uitgenodigd. Enige digitale kennis is ook een voorwaarde.

“We merken ook met beeldbellen dat niet iedereen er klaar voor is. Vooral bij sommige oudere mensen met een haperend wifinetwerk is het lastig.” In de naastgelegen polikamer zit een collega nogal luid zijn spreekuur te doen. Een hardhorende patiënt, gokt Riezebos. Ook dat is moeilijk communiceren. Of een telefonisch consult met iemand die de taal niet helemaal machtig is. Zowel zijn patiënten als Riezebos missen het echte contact. Aan het eind van een gesprek zegt een patiënt van ver in de tachtig dat ook: “Ik vind het toch jammer dat ik niet langs kan komen.” Aan de andere kant zijn mensen opgelucht dat ze in covidtijd niet naar het ziekenhuis hoeven te reizen.

Luisteren naar je voorgevoel

Na een aantal telefoontjes met patiënten heeft de cardioloog een échte afspraak. Een man komt zwaar ademend binnen. Riezebos wilde hem graag fysiek zien, omdat hij ‘de vinger er niet achter kon krijgen’. Een goed voorgevoel, blijkt. De patiënt, een vroege zeventiger die vorig jaar is gedotterd, heeft een veel te hoog cholesterol en een hoge bloeddruk. Een ommetje zit er niet meer in, zegt hij. Hooguit een bezoek aan de supermarkt. “En daar woon ik gelukkig dichtbij.” Riezebos past zijn medicatie aan.

Later zal hij uitleggen dat dit ook het corona-effect is: “Mensen zijn soms ook doodsbang om naar buiten te gaan. Ze zien af van het ommetje, zitten veel binnen, komen kilo’s aan en dan slaan hun waardes meteen uit.” Bij veel levensgenieters ziet Riezebos het omgekeerde gebeuren: de sluiting van cafés en restaurants schelen liters wijn, bier, schalen bitterballen en driegangendiners. “Die mensen vallen dan weer kilo’s af.” Ook dan moet de cardioloog opletten, trouwens. “Want als je afvalt, daalt de bloeddruk.”

Kortom: het werk móét doorgaan. Dat is de ellende met hartproblemen: je moet er op tijd bij zijn. Een ontsteking aan de hartklep in de ochtend kan ’s avonds een beroerte zijn. “Daarom: kom liever een keer te vaak, dan een keer te weinig’.”

Kader: Cardiologie in de tweede golf

Om de zorg in covidtijd zoveel mogelijk overeind te houden, zet het OLVG de locatie Spuistraat en de Jan van Goyenkliniek breder in voor het diagnosticeren van nieuwe patiënten. Die krijgen daar in een soort fast-lane röntgendiagnostiek, echografie, longfunctietesten, hartfilmpjes en bloedonderzoek. Het scheelt weer een bezoek aan het ziekenhuis en de patiënt is eerder geholpen.

Patiënten die grote hartoperaties moeten ondergaan en bij het OLVG niet terecht kunnen, kunnen als Amsterdam UMC ook geen plek heeft, worden uitgeplaatst naar drie andere gespecialiseerde ziekenhuizen in het land. De hartcentra binnen Santeon, het samenwerkingsverband van zeven topklinische ziekenhuizen hebben dat met elkaar afgesproken.

Ook wordt er sinds de zomer gewerkt met een speciale app van het Hartcentrum. Inmiddels hebben driehonderd patiënten deze app, en dat moeten er snel meer worden. Patiënten vullen op de app een vragenlijst in, en als iemand ‘buiten de bandbreedte valt’, gaat er in een speciaal opgezet regiecentrum met zorgverleners een alarm af, zodat verpleegkundigen en cardiologen de patiënten kunnen benaderen. De gewone controles worden zo veel mogelijk telefonisch of met videobellen gedaan.

Met dit hele pakket aan deze maatregelen hoopt het OLVG de cardiologische zorg zo goed mogelijk door de tweede golf te slepen. Het programma wordt ook in­gevoerd bij andere specialismen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden