PlusAchtergrond

Ziggo, McDonald’s: bedrijven vluchten uit Amsterdam wegens tekort aan kantoren

Amsterdam raakt vanwege het enorme kantorenkort en de torenhoge huurprijzen in rap tempo bedrijven – en de bijbehorende banen – kwijt aan Utrecht en Rotterdam. Zoals McDonald’s.

Het huidige hoofdkantoor van McDonald’s in Zuidoost.Beeld Jakob Van Vliet

“We zitten al meer dan vijftien jaar in Zuidoost,” zegt Eunice Koekkoek van McDonald’s Nederland. “Maar de gemeente heeft plannen om van Bullewijk een woongebied te maken en kantoren te verbouwen tot woningen. Dit is straks geen kantorengebied meer en in een residen­tieel gebied passen we niet.”

De grootste horecaketen van ons land heeft lang in Amsterdam gekeken naar alternatieven. “We zochten een plek met goede bereikbaarheid in een levendige omgeving, midden in de stad – maar ook betaalbaar. In Amsterdam bleek dat niet meer voorhanden. In Utrecht wel.”

McDonald’s trekt volgend jaar november in kantoorgebouw Central Park, dat nu wordt gebouwd in het Utrechtse stationsgebied. Naast het hoofdkantoor, met 120 werknemers, gaat ook het trainingscentrum mee naar Utrecht.

Eerder verruilde telecomgigant Vodafone Ziggo met 600 medewerkers het Amsterdamse Oosterdokseiland – waar voorloper Vodafone was gevestigd – voor nieuwbouw in het Utrechtse stationsgebied. Ziggo, voortgekomen uit het altijd in Amsterdam gevestigde UPC, kon niet meer uitbreiden in Amsterdam.

De kantorencrisis in Amsterdam is daarmee compleet. Vorig jaar daalde het aantal verhuurde vierkante meters volgens vastgoedadviseur JLL bijna 30 procent naar 211.000 vierkante meter, omdat er in de stad geen kantoorvloer meer is om te verhuren.

Pijlsnelle huurstijging

De vastgoedwereld wijst met de beschuldigende vinger naar de gemeente, die vanwege de crisis lang vasthield aan een bouwstop voor nieuwe kantoren. Tegelijkertijd verdween veel oude kantoorruimte door sloop of ombouw tot hotel, studentenhotel of woonruimte.

In de hoofdstad staat nog maar 2,9 procent van de kantoorvloer leeg, ver beneden de grens van een gezonde markt.

“In alle steden wordt kantoorruimte schaarser,” zegt hoofd onderzoek Sven Bertens van vastgoedadviseur JLL, “maar Amsterdam is koploper. Het aantal grote leegstaande kantoorlocaties is op één hand te tellen. Met name de techsector zoekt veel vierkante meters en die vinden ze hier niet meer. Een nieuwe Booking, Uber of Netflix, die zich hier eerder vestigden, zal niet snel meer slagen.”

Dat treft niet alleen nieuwe – internationale – bedrijven die hier tevergeefs een plek zoeken om zich te vestigen. Door de kantorenschaarste lopen de huurprijzen snel op, waardoor veel bestaande bedrijven die willen groeien in de problemen komen.

Zo heeft digitaal marketingbedrijf Candid net een dependance in Rotterdam gehuurd voor 200 medewerkers, omdat het in Amsterdam-Noord onvoldoende ruimte heeft om te groeien. “Ons huidige pand, waar we pas sinds januari 2018 zitten, is al nokkievol,” zegt Gérard Ghazarian van Candid. “We kunnen er nog wat werkplekken uitpersen, maar eind van het jaar kan er niemand meer bij.”

Candid, dat in Amsterdam wil groeien van 175 naar 300 werknemers, zoekt naarstig naar een nieuw onderkomen in de hoofdstad, maar heeft nog geen geschikte locatie gevonden. “We zijn daarom bewust in Rotterdam op zoek gegaan.”

Bij Rotterdam zal het volgens Ghazarian niet blijven. “Ik vind Eindhoven interessant, ik vind Utrecht interessant. Ik sluit zeker niet uit dat we daar binnenkort ook gaan kijken.”

Talent aantrekken

Niet alleen het tekort aan kantoorruimte wreekt zich. Ook het woningtekort in Amsterdam speelt een rol. Volgens Bertens volgen bedrijven hun werknemers, die nauwelijks nog huisvesting in Amsterdam vinden, naar plekken waar nog wel betaalbare woonruimte voorhanden is.

Koekkoek van McDonald’s bevestigt dat dat bij de keuze voor Utrecht een rol heeft gespeeld. “We zijn ook in Utrecht terechtgekomen omdat het een omgeving is waarmee we talent kunnen aantrekken en kunnen behouden. De bereikbaarheid is prima, zeker met het openbaar vervoer.”

Ook bij Candid was de woningcrisis een reden naar Rotterdam te kijken. “De beschikbaarheid van geschikt personeel in Rotterdam is hoog,” zegt Ghazarian. “We hebben al veel Rotterdammers die hierheen forenzen omdat ze hier geen woonruimte vinden. Dan kan je beter daar gaan zitten.”

Amsterdam heeft inmiddels bakzeil gehaald en staat sinds 2018 in de hele stad de bouw van nieuwe kantoren weer toe, ook als daarvoor vooraf nog geen huurders gevonden zijn. Maar volgens Bertens van JLL zijn de nieuwe kantoren die nu worden gepland of gebouwd al verhuurd voordat er nog maar een paal in de grond is gegaan.

“Het overgrote deel van de nieuwbouw is al gecommitteerd. Op de korte termijn is de huidige hoeveelheid nieuwbouw dan ook volstrekt onvoldoende. Als je mijn collega’s van de verhuurafdeling vraagt, dan willen ze zeker dat er sneller wordt gebouwd.”

Het kantorentekort zal dan ook nog jaren aanhouden. “Vanwege de lange doorlooptijd van nieuwbouwprojecten bij de gemeente, de beperkte mogelijkheden tot uitgifte van gemeentegronden en de complexe regelgeving zal dat niet snel veranderen. Dat biedt andere steden een kans.”

JJL © LVDB/HET PAROOLBeeld JJL © LVDB/HET PAROOL
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden