PlusReportage

Zelfvarende boten brengen afval en passagiers rond: ‘technologie biedt veel mogelijkheden’

Vlak bij de reconstructie van VOC-schip Amsterdam dobberen twee ‘roboats’ op het water van het Oosterdok. Deze zelfvarende boten kunnen in de toekomst worden ingezet als vuilnisschip en watertaxi. ‘Ze varen secuurder dan een mens ooit zou kunnen.’

De zelfvarende passagiersboot Lucy op het water van het Oosterdok bij het Scheepvaartmuseum. Beeld Nina Schollaardt
De zelfvarende passagiersboot Lucy op het water van het Oosterdok bij het Scheepvaartmuseum.Beeld Nina Schollaardt

Lucy en Christal doen het ogenschijnlijk achteloos. Ze manoeuvreren al de hele ochtend langs het parcours dat bij het Marineterrein voor hen is uitgezet, kaarsrecht als een bootje in een pretpark­attractie en zo stil als een muis. Maar Lucy en Christal zijn niet de schippers; die hebben deze boten niet. Het zijn de metalen schuiten zélf: een passagiersboot voor vijf personen en een vuilnisboot met uitklapbare kleppen.

Roboat, een onderzoeksproject van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en het Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS Institute), is al sinds 2015 bezig met de ontwikkeling van autonome boten voor in stadswateren. Het overkoepelende doel: met zelfvarende boten op een nieuwe manier kijken naar de mogelijkheden van de waterinfrastructuur van een stad. En dan vooral die mogelijkheden waar de stad leefbaarder en duurzamer van wordt.

Sensoren

“Die autonomie van de boten in een stedelijke context, maakt Roboat uniek,” vertelt projectcoördinator Ynse Deinema (34). “Het is echt anders dan met een boot op open zee varen, waar objecten soms kilometers ver weg zijn. In een stad heb je veel meer objecten die dicht bij zijn en ook nog eens bewegen.”

Rondom zitten sensoren die de boot vertellen of er objecten in de buurt zijn. Deinema wijst naar passagiersboot Lucy, die net een rondje maakt. “Tijdens het rondvaren wordt de boot geconfronteerd met obstakels. Voor de oversteek naar de andere kant zit er bijvoorbeeld een steiger in de weg. De sensoren pikken dat op, registreren het en dan kiest Lucy een route.”

“De boten varen veel secuurder dan een mens ooit zou kunnen,” zegt Jonathan Klein Schiphorst (27), control engineer in het team. “Nu ligt die passagiersboot bijvoorbeeld stil op het water, maar er is wel wind en stroming. De boot weet dus precies hoeveel gas ie moet geven bij hoeveel beaufort en hoeveel hij moet bijsturen.”

Dat beaamt software engineer Joshua Jordan (31). “De boten meren aan in een soort oplaadstation. Dat aanmeren gebeurt met een speling van 5 centimeter, waarbij rekening wordt gehouden met de wind. Voor mensen is zoiets nauwelijks te doen.”

Toch zijn er nog wel leerpuntjes voor de Roboats. “Neem een ander schip dat aan de kade ligt. Het beweegt altijd toch een beetje; dat is voor de sensoren lastiger te registreren dan bijvoorbeeld een paal.”

 Jonathan Klein Schiphorst (links) en Joshua Jordan met op de achtergrond vuilnisboot Christal (links) en passagiersboot Lucy.  Beeld Nina Schollaardt
Jonathan Klein Schiphorst (links) en Joshua Jordan met op de achtergrond vuilnisboot Christal (links) en passagiersboot Lucy.Beeld Nina Schollaardt

Trucks van de weg af

Volgens Deinema kunnen met dit project twee grote problemen van de stad worden opgelost. Allereerst kan het de verkeersdrukte helpen inperken en ten tweede kan het helpen zwaar verkeer uit de stad te houden, zodat kades en bruggen kunnen worden ontzien. “De bruggen zijn zwak, de kades storten op sommige plekken in. Je wil af van die zware trucks in de binnenstad, dit is een oplossing.”

In maart is de gemeente Amsterdam al begonnen met een proefproject waarbij vuilnis per boot wordt opgehaald rond de Wallen en de Nieuwmarkt. Volgens Deinema kunnen Roboats dit ook, en beter. “Roboats kunnen dit in plaats van één keer per dag, 24/7 doen. Zo voorkom je uitpuilende vuilnisbakken.”

De volgende stap van Roboat: de technologie commercialiseren. MIT blijft doorgaan met academisch onderzoek rond deze boten en het Amsterdamse team brengt het naar de markt. De komende twaalf maanden willen ze proefprojecten opzetten. Deinema: “Morgen komen partners kijken aan wie we alle mogelijkheden laten zien. Er komen bedrijven uit Noorwegen en Italië. In dat laatste land halen ze in Venetië al vuilnis met boten op, daar vinden ze dit heel interessant.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden