PlusStadsgeluiden

Zelfs een zeeleeuw moet zich aan de geluidsregels houden

Klachten over geluidshinder, onderzoek naar dempende maatregelen en een petitie: de stoere zeeleeuw Thiago uit Artis maakte een jaar geleden heel wat los in de buurt. 

Beeld Mathilde Bindervoet

Vooropgesteld: het lag niet aan Thiago. De Californische zeeleeuw deed wat alle mannelijke Californische zeeleeuwen doen in de drie maanden van het jaar dat het woord voortplanting met grote letters in hun agenda staat geschreven. “Het is de periode dat ze in hun natuurlijke habitat op het strand hun harem verdedigen tegen andere mannen,” zegt Peter Bleesing, teamleider dierverzorging van Artis. “Thiago deed dat in de overtreffende trap.”

Dat laatste kwam ook de buurt ter ore. Het geblaf van de zeeleeuw was tot in Amsterdam-Oost te horen. “Thiago produceerde een behoorlijk volume. Daar kwam bij dat hij lang­durig blafte. In het donker ging het gewoon door,” zegt Jos Vonk. Als inspecteur van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied kreeg hij in de zomer van 2018 de klachten uit de buurt over de luidruchtige zeeleeuw op zijn bureau. “De problemen speelden met name in de maanden mei, juni en juli.”

“Ik begreep meteen dat het een gevoelige kwestie was. Onze dienst behandelt klachten over de grotere bedrijven in de stad. Artis is zo’n bedrijf. Maar het is ook een zeer geliefde dierentuin. Moet je dan toch zo streng zijn? Als je aan Artis komt, kom je aan Amsterdam.” Tegelijkertijd: “Wij zijn er natuurlijk wel om te hand­haven. Als we dat niet meer doen, kunnen we wel ophouden met ons werk.”

De inspecteur nam contact op met de klagers en de directie van Artis om de klachten voor te leggen. Die kwamen niet als een verrassing, zegt Bleesing. “Er waren bij ons ook klachten binnengekomen vanaf het moment dat Thiago in 2017 bij ons kwam. Over de vorige mannetjes waren ook wel eens klachten ontvangen, maar dit was anders.”

“In de buurt klonk het alsof er in het huis van de buren de hele dag een hond stond te blaffen,” vult Vonk aan. “Thiago was een echte macho.”

Attractie

De zeeleeuw was naar Artis gekomen in het kader van een Europees fokprogramma, en die rol vervulde hij met verve. In de twee jaar dat hij in Amsterdam was, verwekte hij vijf zeeleeuwtjes. Voor zeeleeuwen is de voortplanting seizoens­arbeid, vertelt Bleesing. “In het wild blijven de zeeleeuwen drie maanden op het strand. In die tijd moet het gebeuren. Het tempo is hoog. Een week na de bevalling kan het vrouwtje opnieuw worden gedekt.”

De zeeleeuwenkoning van het strand wordt de beachmaster genoemd. Thiago was onbetwist een beachmaster, en gedroeg zich ook zo in het bassin in het hart van de stad. Bleesing: “Het luide blaffen heeft een nuttige functie in de natuur. Het houdt de andere mannetjes op afstand en het maakt de vrouwen duidelijk dat de beach­master alles onder controle heeft.” Vonk: “Het zijn prachtige dieren. De zeeleeuwen zijn ook nog eens een publiekstrekker voor de dierentuin. Het voederen is een attractie.”

Maar goed, dat harde geblaf. Thiago overschreed de geluidsnormen met name in de avond en de nacht. Van 23 uur tot 7 uur geldt het voorschrift dat de maximale piekbelasting op de gevel 60 decibel mag zijn. De luidruchtige zeeleeuwenman ging daar geregeld met zeven tot negen decibel overheen. Vonk: “Dat is best fors. Het werkt met geluid zo dat een overschrijding van de norm van negen à tien decibel voor het gehoor klinkt alsof er twee keer zoveel geluid wordt geproduceerd als is toegestaan.”

Wat te doen? Artis en de Omgevingsdienst gingen de mogelijkheden na om de overlast voor de buurt te beperken. Vonk: “We hebben gekeken naar bouwkundige oplossingen in de vorm van een overkapping of een geluidsscherm. Dat bleek niet realistisch.” Bleesing: “Thiago weghalen bij de vrouwen was geen optie. Dan was hij alleen maar meer geluid gaan maken. Hij was hier voor het fokprogramma. En een dier in Artis moet natuurlijk gedrag kunnen tonen.”

Met het wegstrepen van het ene na het andere alternatief bleef de uitplaatsing van Thiago als enige optie over. Zijn vertrek zat al in de pijplijn in het kader van het fokprogramma. “We zijn er toch ruim een jaar mee bezig geweest,” vertelt Vonk. “We hebben samen alle opties bekeken, en deze bleef als enige over.” Op internet kon inmiddels een petitie worden ondertekend met de oproep Thiago te laten zitten waar hij zat, en alle yuppen de buurt uit te sturen.

Zingende gibbons

Die petitie haalde heel wat handtekeningen op, maar toch was het Thiago die in augustus vorig jaar op transport ging naar een dierentuin in Singapore. “Hij blijft daar in het fokprogramma,” vertelt Bleesing. “Hij maakt het goed. We zijn nauw betrokken geweest bij de overdracht en we hebben nog een filmpje ontvangen van Thiago in zijn nieuwe verblijf.”

Een opvolger krijgt Thiago niet. De Omgevingsdienst geeft geen toestemming voor de komst van een nieuw mannetje. Dat wil zeggen: in het huidige zeeleeuwenverblijf. Als Artis in de toekomst nog een keer een nieuw onder­komen voor de dieren wil bouwen, is de komst van een nieuwe beachmaster naar de stad mogelijk. Ook dan moet Artis maatregelen nemen om te voorkomen dat er nieuwe klachten uit de buurt komen, voegt Vonk eraan toe.

Met het vertrek van de stoere zeeleeuw is de rust in de buurt teruggekeerd. Bleesing: “We krijgen wel eens opmerkingen over het zingen van de gibbons. Die doen dat bij voorkeur hoog in de boom, en dat geluid draagt ook behoorlijk ver. Maar die reacties zijn zonder uitzondering positief. De mensen beschouwen het als een geluid dat echt bij de buurt hoort. En gibbons zingen niet ’s nachts, dat scheelt een stuk.”

Welk geluid hoort volgens u bij Amsterdam? Mail naar hetgeluidvandestad@parool.nl

Omgevingsdienst

De meeste klachten over geluidhinder komen rechtstreeks of via de stadsdelen bij de gemeente terecht, maar overlast door grote bedrijven komt op het bordje van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. De dienst is gevestigd in Zaanstad en ziet namens drie provincies en acht gemeenten toe op de naleving van de wettelijke normen op het gebied van bodem, bouw en milieu. Wat geluid betreft, houdt de dienst onder meer toezicht op het Westelijk Havengebied, maar ook op de RAI, de Johan Cruijff Arena en Artis. 

­Zomerserie

Hoe klinkt Amsterdam? En hoe gaan Amsterdammers om met die dagelijkse kakofonie? In deze serie verdiepen we ons in het geluid van deze mooie maar luidruchtige stad.

1.De stilte van de stad in tijden van corona

2. De beleving van geluid zit tussen de oren ­

3.Ook een zeeleeuw moet zich aan de regels houden

4.Wat lawaai doet met de gezondheid

5.Slimme technologie als wapen tegen geluidhinder

6.Oude geluiden zijn vertrouwde geluiden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden