PlusProfiel

Yassin Elforkani, ongrijpbare ‘verbinder’ in de Blauwe Moskee

Imam Yassin Elforkani in de Blauwe Moskee. Beeld Marc Driessen
Imam Yassin Elforkani in de Blauwe Moskee.Beeld Marc Driessen

Met zijn oproep tot strafbaarstelling van Mohammedcartoons raakt Yassin Elforkani weer eens een gevoelige snaar. In radicale islamitische hoek heeft hij vijanden, maar ook vrienden. Het maakt de imam van de Blauwe Moskee ongrijpbaar.

Ophef rond de Nederlandse moslimgemeenschap, dan is Yassin Elforkani niet ver weg. Wat je ook vindt van de imam van de Blauwe Moskee, angst om stelling te nemen heeft hij niet. Daarbij verruilt hij soepel het ene voor het andere kamp.

Afgelopen week bepleitte hij het strafbaarstellen van het beledigen van de profeet Mohammed. (Ex-)politici vinden het zwichten voor terreur. Een groot deel van de moslimgemeenschap omarmt het voorstel, getuige een petitie met tienduizenden handtekeningen.

Elforkani (1982, Heerhugowaard) maakte naam als jongerenimam en radicaliseringsdeskundige, die waarschuwde voor de verleiding van IS en andere terreurgroepen. Tal van overheden huurden hem in voor deradicalisering.

Toen het islamitische Cornelius Haga Lyceum nog moest worden opgericht, schoof de gemeente Amsterdam hem informeel (en vergeefs) naar voren als bestuurder. En toen de AIVD schooldirecteur Soner Atasoy betichtte van radicalisering, steunde Elforkani als een van de zeer weinige moslimvoorlieden de roep van regering en stadsbestuur om zijn vertrek.

‘Wij zijn Charlie’

Na de arrestatie van een Pakistaan in 2018 die had gedreigd Geert Wilders te doden, riep Elforkani moslims op de PVV-leider te beschermen. En na de aanslag op Charlie Hebdo in 2015 demonstreerde hij als woordvoerder van het Contactorgaan Moslims en Overheid (voor de overheid het voornaamste aanspreekpunt van de moslimgemeenschap) in Amsterdam aan de zijde van premier Rutte. Radicale moslims verklaarden hem daarop tot ‘afvallige’, in die kringen een vrijbrief om hem iets aan te doen.

Afgelopen vrijdag vroeg nieuwssite Wij blijven hier! waarom hij destijds ‘Wij zijn Charlie’ had geroepen. Weer legde hij uit niet achter de Mohammedcartoons te staan, maar dat hij had gehandeld uit schrik over de gebeurtenissen. Hij zei niet genoeg tijd te hebben gehad er goed over na te denken en dat hij er had gestaan in een ‘verbindende rol’.

Bedreigingen

Elforkani is gewend aan bedreigingen, ook uit extreemrechtse hoek. Vorig jaar trok hij de aandacht met de versterkte gebedsoproep op vrijdag. In de Blauwe Moskee in Nieuw-West hebben vrouwen, jongeren en bekeerlingen voorname posities en is Nederlands de voertaal. Het maakt de moskee tot bruisend, vooruitstrevend islamitisch bastion.

Elforkani streefde lange tijd een gematigde islam na. “Ik heb al zo vaak gezegd dat de Moslimbroeders, de salafisten en al dat soort orthodoxe gasten eens moeten gaan nadenken,” zei hij in 2015 tegen Vrij Nederland. “Zij zorgen ervoor dat de islam over honderd jaar failliet is als ze zo doorgaan.”

Drie jaar later was hij in Het Parool genuanceerder over het salafisme: “Het is een variant van de islam. Er wordt erg zwart-wit gedacht, maar dat kan ook voordelen hebben: ze hebben zichzelf de opdracht gegeven te strijden tegen radicalisering.”

Geharnaste salafisten

Sinds enkele jaren biedt Elforkani geharnaste salafisten een podium. Zoals imam Saïd Amrani, die de gelijkheid tussen man en vrouw betwist en verbonden is aan Al-Fitrah, een beruchte fundamentalistische onderwijsorganisatie. Of Umair Bantvawala, in 2016 gastheer in Almere van de Britse shariageleerde Haitam al-Haddad, die in verband wordt gebracht met haatdragende uitspraken.

De ultraorthodoxe imam Rachid Nafi is ook gastspreker in de Blauwe Moskee. Met hem was Elforkani een paar jaar geleden in Saoedi-Arabië, getuige een foto waarop ook Aboe Ismail staat, de imam van de Haagse As-Soennahmoskee volgens wie ongelovigen in de hel ‘kokende olie’ moeten drinken. De foto stond kortstondig op internet. Ismail stond een keer geprogrammeerd voor een lezing in de Blauwe Moskee, die bij gebrek aan belangstelling werd afgelast.

In de line-up van de Blauwe Moskee figureerde eveneens Asma Claassen, vorig jaar in het nieuws als auteur van islamitische lesboekjes met omstreden passages over homoseksualiteit en kledingvoorschriften. Nog vaker spreekt de onder jongeren populaire prediker Mohamed Abdulahi, die zichzelf ‘de gezelligste salafist van Nederland’ noemt. Afgelopen week riep hij op tot een boycot van Franse producten uit protest tegen president Macrons reactie op de recente terreuraanslagen.

Elforkani zegt de verschillende stromingen in de islam een plek te willen geven, ook om zoveel mogelijk jongeren te bereiken. Het alternatief is dat ze ondergronds gaan.

Geld uit Koeweit

De Blauwe Moskee is neergezet met geld uit Koeweit. Dat gegeven vormt de basis voor de door Elforkani ontkende beschuldiging dat hij lid is van de Moslimbroeders, een schimmige organisatie die islamisering van de samenleving zou nastreven. Onderdeel van de bewijsvoering is een video van het gebed dat Elforkani vorig jaar in het Arabisch uitsprak ter nagedachtenis aan Mohammed Morsi, de afgezette president en leider van de Moslimbroederschap in Egypte. Daarin prees hij Morsi en de oprichter van de Moslimbroeders als martelaren.

De opname staat vermeld in het dit voorjaar verschenen eindverslag van de parlementaire ‘mini-enquête’ naar buitenlandse financiering van islamitische instellingen. In de openbare verhoren werd Jacob van der Blom – een bekeerling met wie Elforkani nauw samenwerkt – doorgezaagd over de Moslimbroeders. Diezelfde dag reageerde Elforkani op de radio getergd met de aankondiging in vrijwel elke grote stad met buitenlands geld een moskee te gaan neerzetten.

Een paar weken later sloeg hij in een ingezonden stuk in Het Parool een verzoenende toon aan: ‘Zelden was de behoefte aan ‘verbinders’ zo groot. Maar verbinders zijn per definitie eenzaam en wie durft nu, na al deze verhoren, nog genuanceerd te zijn? Ik wil die rol (weer) op mij nemen. Maar ik heb andere verbinders nodig. Wie komt (mij) helpen?’

Met medewerking van Janny Groen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden