Plus Achtergrond

Woningbezitters over erfpacht: ‘Ik blijf het ingewikkeld vinden’

Erfpachters hebben nog tien dagen om de korting binnen te slepen bij de aanvraag voor een overstap naar het eeuwigdurende erfpachtsysteem. Wat gaan ze doen?

Beeld anp

Hoewel het aantal aanvragen, met de deadline in zicht, snel toeneemt, hebben tienduizenden Amsterdamse erfpachters nog altijd geen actie ondernomen. Zij dreigen de gunstiger voorwaarden mis te lopen, die na 31 december niet meer gelden.

Volgens de laatste cijfers van de gemeente zijn ruim 100.000 woningen aangemeld voor een overstap. Dit is bijna twee derde van het aantal woningen op erfpacht, 158.500.

Bijna 30.000 aanvragen zijn ingediend door institutionele beleggers, die complete teams hebben opgezet om de erfpacht van hun tientallen, honderden of zelfs duizenden woningen te regelen.

Indienen volstaat

Voor de mensen die denken: ‘het zal mijn tijd wel duren, ik laat deze even lopen’, nog één keer dan. Makelaars en Vereniging Eigen Huis raden u aan om voor 1 januari in elk geval in actie te komen, ondanks al hun klachten en ongenoegen over het nieuwe systeem. ‘Niets doen is geen optie,’ luidt de slogan van de Makelaars Vereniging Amsterdam.

Wie te laat reageert, is per 1 januari 2020 duizenden en mogelijk tienduizenden euro’s meer kwijt. Daarna verdwijnt de extra korting van tien procent en worden canon en afkoopsom berekend aan de hand van hogere WOZ-waarden en een hogere buurtstraatquote, die de populariteit van de straat weergeeft.

Erfpachters kunnen ervoor kiezen hun erfpacht voor altijd af te kopen, of de canon vast te klikken. Afkopen is vooral gunstig voor woningen met een lage WOZ, in de minder populaire straten. Voor veel erfpachters is afkoop veel te duur. Het vastklikken van de canon is voor hen gunstiger, al levert dat ook kosten op voor de notaris en een nieuwe hypotheekakte.

Amsterdammers kunnen hun aanvraag indienen op het erfpachtportaal op de site van de gemeente. Een aanvraag indienen is voldoende om de betere voorwaarden veilig te stellen.

De afwikkeling van de aanvragen door de gemeente verloopt buitengewoon chaotisch. De website ligt er regelmatig uit, de wachttijden lopen op tot maanden en zelfs tot jaren. Sommige voorwaarden en regelingen zijn pas op het laatste moment bekendgemaakt. Ook komen klachten binnen van erfpachters wier aanvraag plots is geannuleerd.

Een oproep van makelaars, erfpachters, Vereniging Eigen Huis en bijna alle oppositiepartijen in de raad om de deadline uit te stellen is door het gemeentebestuur afgewezen.

Deze maand werden door het CDA nog informatiebijeenkomsten georganiseerd over de erfpachtmogelijkheden. Vier Amsterdammers die tijdens zo’n bijeenkomst deze week een knoop doorhakten, vertellen over hun overwegingen.

Saskia Evers. Beeld Marc Driessen

Saskia Evers (45), Verpleegkundige, Nieuw-West 

“Ik neig naar afkopen. Dat is omdat ik zekerheid voor de toekomst wil, zodat ik niet op een gegeven moment voor hele hoge kosten kom te staan. Mijn erfpacht loopt over zeventien jaar af. Als ik ooit mijn huis wil verkopen, vind ik het fijn dat de erfpacht is geregeld voor de volgende koper. Ik maak me er niet druk om dat ik de erfpacht niet bovenop mijn verkoopprijs kan vragen; mijn huis is al zoveel meer waard geworden in de 3,5 jaar dat ik er woon.

Van de afkoopsom schrok ik eerst wel – het is twee keer heel leuk op vakantie gaan – maar toen hoorde ik wat het in de rest van de stad kan kosten. Ik vind het nog steeds veel geld, maar toch vind ik het waard om het te betalen.

Elke situatie is anders. Zelfs bij mij in de flat besluit iedereen anders. Maar ik zie ook dat veel mensen geen idee hebben. Die denken dat het maar een euro per jaar duurder wordt als ze niets doen. Ik ben een geboren en getogen Amsterdamse, en ik houd mijn hart vast over de afloop. Hoe gaan de mensen die nu niets doen, de toekomst tegemoet?”

Ron Peters. Beeld Marc Driessen

Ron Peters (51), Personeelsmanager, Oost

“Ik moet de keuze nog maken. Ik zat in eerste instantie op afkopen. Ik heb nu ruimte in mijn hypotheek, en ik weet natuurlijk niet hoe dat over een of twee jaar is. Als ik het nu geregeld heb, hoef ik niets meer te doen.

Ik denk dat ik op 30.000 euro kom voor mijn appartement op het Java-eiland.

De hoogte van de som had ik wel verwacht. Toch blijft het een schok. Al heb je een eigen huis, je moet toch nog dat soort kosten maken.

Je moet zelf de informatie ophalen, maar dan kom je er wel. De berekeningen zijn te volgen, behalve de buurtstraatquote – daarvan is niet inzichtelijk hoe die wordt berekend. Dat is jammer, vooral omdat de grond door die quote veel duurder wordt dan de huizenprijs. Dat vind ik niet in verhouding.

Ik ben er pas recent achtergekomen dat je later nog kunt afkopen, als je eerst voor de jaarlijkse canon kiest. Daarom wil ik mijn keuze heroverwegen. Maar als ik het kan regelen in mijn hypotheek, denk ik dat ik alsnog ga afkopen. Stel dat ik over een jaar ontslagen word, dan heb ik in elk geval een zorg minder.”

Jacqueline Helstone. Beeld Marc Driessen

Jacqueline Helstone (52), Medewerker Openbaar Ministerie, Zuid

“Ik wilde in elk geval overstappen naar eeuwigdurende erfpacht, maar ik heb nu pas besloten wat ik ga doen. Ik ga de canon vastklikken. Ik zie het nut niet van direct afkopen. Ik had iemand in mijn appartementencomplex gesproken, zij zei dat afkopen handig zou zijn. Ik dacht daardoor eigenlijk dat het moest, maar dat blijkt niet zo te zijn. Daarin ben ik gerustgesteld.

Ik heb nog geen idee wat de afkoopsom zou zijn. Op dit moment betaal ik 40 euro canon per jaar tot 2033. In vergelijking met anderen dacht ik dan ook: wat is er aan de hand?

Ik zit in een klein appartementje, maar wel in Buitenveldert, in een prachtige, dure buurt.

Je ziet dat het in andere delen van de stad, zoals Zuidoost, ook niet veel hoeft te kosten. Op sommige andere plekken is het belachelijk.

Ik blijf het ingewikkeld vinden. De manier van berekenen snap ik eigenlijk niet. Ook vind ik het jammer dat de grond veel meer waard is dan je woning, puur zodat de gemeente kan profiteren. Dat heb je met alle belastingen.

Dit is daar geen uitzondering op.”

Tine Posthuma. Beeld Marc Driessen

Tine Posthuma (73)Gepensioneerd, Nieuw-West

“Ik ga vastklikken, want afkopen is niet te doen. Over 25 jaar vervalt mijn erfpacht, en dan ben ik bijna honderd jaar. Het bedrag dat ik zou moeten afkopen, krijg ik nooit meer terug. Ik weet nog niet wat het bedrag is, maar ik heb toen ik mijn huis kocht voor vijftig jaar 50.000 euro betaald. Dat kan ik nu niet meer betalen. En dat wíl ik ook niet meer betalen.

Ik wil dat geld gebruiken om leuke dingen te doen.

Als ik ga vastklikken, bescherm ik mijn huis een beetje. Ik vind het eigenlijk een feodaal stelsel. De berekening van de grond vind ik geldklopperij. Het is nattevingerwerk. Het is oude grond die ze goedkoop hebben gekregen, of geforceerd hebben uit de handen van de tuinders.

Als ik heel veel geld had en het niet zou merken, had ik mijn erfpacht afgekocht.

Als ik het al een beetje zou merken in mijn portemonnee, zou ik het niet doen. Puur omdat ik me erger aan de manier waarop het gevraagd wordt. Al die gezinswoningen bij mij in Slotervaart kunnen niet zomaar 70.000 euro of meer ophoesten. Ik snap dan ook niet waarom niet meer mensen in opstand komen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden