Nieuws

Winnaars van Amsterdamprijs voor de Kunst 2019 bekend

Beeldend kunstenaar Raquel van Haver, documentairemaker Aboozar Amini en Ted Brandsen, directeur van Het Nationale Ballet, zijn de winnaars van de Amsterdamprijs voor de Kunst 2019. ‘Alles voor de kunst lijkt hun motto.’

De winnaars van de Amsterdamprijs voor de Kunst 2019. Beeld Hein Peeters

“Tijdens onze vergadering een paar weken geleden verzuchtte een van de juryleden: ‘ze zijn allemaal zo fucking goed en dat maakt het ook zo fucking moeilijk’,” zei juryvoorzitter Simone Weimans dinsdagmiddag in een goedgevuld Theater de Meervaart. “Het is niet bepaald de taal die je verwacht van onze doorgaans zo keurige jury, maar het illustreert wel de impasse waarin we even waren beland.”

Volgens Weimans zijn we als Amsterdammers maar bevoorrecht met zo’n rijk cultureel aanbod. “Kunstenaars, instellingen en kunst platforms die allemaal hun eigen weg bewandelen, hun eigen publiek voor zich hebben weten te winnen en hun eigen unieke verhalen vertellen. En het talent is ook nu weer heel divers en komt uit alle delen van de stad. Vorig jaar zei ik tijdens de uitreiking dat Amsterdam trots mag zijn op zoveel kwaliteit, innovatiedrang en culturele energie. En ik kan met droge ogen zeggen dat we het afgelopen jaar alleen maar trotser zijn geworden. Het talent klotst tegen de plinten.”

Ondanks de overdaad kwam de vakjury – met verder choreograaf Kalpana Raghuraman, zakelijk leider van Mugmetdegoudentand Talitha Stijnman en curator/criticus Hans den Hartog Jager en curator Pieter Verbeke – uit de impasse en werden er drie winnaars gekozen: beeldend kunstenaar Raquel van Haver, documentairemaker Aboozar Amini en Ted Brandsen, artistiek directeur en choreograaf van Het Nationale Ballet.

“Wat dit jaar opvalt is de sterke maatschappelijke betrokkenheid van de winnaars en hun drang om via hun krachtige en hoogstaande werk soms ook onrecht aan de kaak te stellen,” aldus Weimans. “Ze gaan daarin letterlijk heel ver en schuwen het gevaar niet altijd. Alles voor de kunst lijkt hun motto.”

Open en democratische stad

De prijsuitreiking die voor het eerst plaatsvond in De Meervaart, met werd gepresenteerd door de theatermakers George & Eran. Zij grapten over ‘de crème de la crème van de kunstwereld’ en noemden de Amsterdamprijs, waaraan een bedrag van drie keer 35.000 euro is verbonden, ‘de jaarlijkse, hoofdstedelijke, links-elitaire, cultuursubsidie slurpende inclusiviteitsprijs’.

Na een lange, soms wat onbeholpen aanloop, waarin vrienden en collega’s odes brachten aan alle genomineerden, betrad burgemeester Femke Halsema het podium.

Ook toen werd het geduld van de genomineerden nog even op de proef gesteld; Halsema gaf eerst een toelichting op het omstreden beleid van cultuurwethouder Touria Meliani, die op de eerste rij instemmend zat te knikken. “Gesubsidieerde kunst moet eenvoudigweg voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk zijn en door iedereen die talent bezit beoefend kunnen worden – ongeacht leeftijd, herkomst, klasse of etniciteit. Een overheid heeft altijd de taak om de ongelijke toegang tot het maatschappelijk leven te corrigeren, ook de ongelijke toegang tot kunst en cultuur,” aldus Halsema. 

“Maar dit wil niet zeggen dat kunst een beleidsinstrument is om de bestaande sociale en culturele ongelijkheid mee te repareren. Juist niet. Onafhankelijke en vrije kunstenaars en instellingen zijn een vitaal en noodzakelijk deel van onze open en democratische stad. Theaters moeten de hele stad willen bedienen, maar de makers moeten hokjes kunnen openbreken, niet afvinken.”

Rolmodel

Vervolgens reikte Halsema in rap tempo de drie prijzen uit. Raquel van Haver, die begin dit jaar een grote tentoonstelling had in het Stedelijk Museum, kreeg de stimuleringsprijs. De jury zei zeer enthousiast te zijn over de plek die de in Colombia geboren Van Haver inneemt binnen de Amsterdamse cultuur ‘als stimulator en verbinder van verschillende culturen en generaties’. “Juist doordat ze jaren in de Bijlmer heeft gewoond en gewerkt is Van Haver voor veel jongere kunstenaars een belangrijk rolmodel: Raquel van Haver laat zien wat je kunt bereiken als je vasthoudt aan je eigen wortels én aan je eigen visie.”

De Nederlands-Afghaanse filmmaker Aboozar Amini werd bekroond in de categorie ‘beste prestatie’ voor zijn meermaals onderscheiden documentaire Kabul, City in the Wind. “Zijn films geven ons toegang tot ‘de ander’ en dat is zeer waardevol in een stad als Amsterdam met meer dan 160 nationaliteiten,” aldus de jury.

Tenslotte werd Ted Brandsen, ‘een multitalent binnen de danswereld’, geëerd in de categorie ‘Bewezen kwaliteit’. “Brandsen is net als de andere twee winnaars zeer maatschappelijk betrokken. Vorig jaar richtte hij het Fonds Dance for Peace op, waarmee hij geld genereert om getalenteerde dansers uit oorlogsgebieden te helpen bij hun toekomst. Naast het leiden van een internationaal gerenommeerd gezelschap ziet Brandsen daarnaast de urgentie om Het Nationale Ballet te blijven ontwikkelen op het gebied van inclusiviteit, diversiteit, verjonging en digitalisering.”

Veelzijdigheid

De Amsterdamprijs voor de Kunst wordt jaarlijks toegekend aan drie kunstenaars of instellingen die met hun werk een bijzondere bijdrage leveren aan de artistieke veelzijdigheid van de stad. ‘Gewone’ Amsterdammers kunnen kandidaten voorstellen, een vakjury beslist. De drie winnaars ontvangen ieder 35.000 euro en een schaal in de vorm van de grachtengordel, gemaakt door vormgever Frederik Roijé.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden