PlusAchtergrond

Winkeliers worstelen met prijsstijgingen: ‘Normaal betaal ik 1200 euro bij de groothandel, nu 2000, voor dezelfde spullen’

Het is de laatste tijd schrikken in de buurtsuper tijdens het boodschappen doen, voor de prijsbewuste én -onbewuste consument. Kaas, thee of een kilootje kruimig kosten rustig tientallen eurocent meer. ‘Klanten zeggen: wow, zo duur!’

Malika Sevil
Bij slagerij Zagora in de Eerste van der Helststraat zijn de prijzen omhoog gegaan, een platbrood kost er nu 1,50 euro, terwijl dat eerder 1 euro was. Beeld Jakob van Vliet
Bij slagerij Zagora in de Eerste van der Helststraat zijn de prijzen omhoog gegaan, een platbrood kost er nu 1,50 euro, terwijl dat eerder 1 euro was.Beeld Jakob van Vliet

De klanten schrikken van de prijzen. Net nog. Een oudere vrouw kwam binnen, pakte een platbrood van de stapel, wilde betalen en schrok zich een ongeluk dat ze 1,50 euro moest afrekenen. “Zo’n brood was 1 euro,” zegt eigenaar Hassan El Nejib van slagerij Zagora in De Pijp. “Anderhalve euro is veel te duur,” zei de vrouw.

Bij zo’n reactie moet El Nejib dus eigenlijk uitleggen dat hij bij de groothandel ook fors meer moet betalen voor vlees, groente en granen en dat hij dat aan zijn klanten moet doorberekenen, omdat hij anders zijn zaak niet draaiend kan houden. Maar dat is een lastige boodschap. “De discussies met de klanten doen pijn,” zegt El Nejib. Hij legt zijn hand op zijn hart. “Ik wil mijn klanten juist blij maken, maar nu zeggen ze: wow, zó duur!” Dus zei hij tegen de vrouw: “Neem maar mee, je hoeft het niet te betalen.” Met het gratis brood onder de arm verliet ze de zaak.

Bij Zagora wordt de hele dag over de prijzen gesproken, en dat is in veel andere winkels niet anders. Het besef dat alles duurder wordt, begint nu zo’n beetje in te dalen, zegt de slager.

Niet alleen brood en zonnebloemolie

Er was al veel aandacht voor de stijging van de benzine- en gasprijzen, maar ook de boodschappen worden steeds duurder – en heus niet alleen het brood en de zonnebloemolie. Wie inzoomt op de digitale boodschappenbonnetjes – bijvoorbeeld van het online bezorgen – ziet de prijzen omhoog kruipen. Dubbeltjeswerk, zo op het oog, maar bij elkaar stegen de prijzen van voeding in maart 6,2 procent ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar, zo berekende het CBS donderdag.

Kostte een ‘Kilootje kruimig’ van de Albert Heijn vorig jaar april 1,19 euro, nu betaal je voor deze aardappelen 1,69 euro. Geraspte kaas was 1,89 euro en klom naar 2,09 euro. Sommige producten zijn nu iets goedkoper, zoals kidneybonen, maar er zijn ook veel uitschieters naar boven. Twaalf eieren zijn vijftig eurocent duurder geworden en de komkommer is in prijs verdubbeld. Ook bij de andere supermarkten stijgen de prijzen. Volgens een woordvoerder van Albert Heijn fluctueren de prijzen altijd wel door verschillende factoren. Nu is vooral een stijging van grondstof- en energieprijzen de boosdoener.

Dat heeft El Nejib ook gemerkt toen hij de laatste keer zijn wekelijkse inkopen deed bij de groothandel. Hij schrok zich te pletter van de rekening. “Normaal betaal ik 1200 euro. Maar nu moest ik 2000 euro afrekenen. Voor dezelfde spullen. Het rundvlees was zelfs dubbel zo duur.”

Dat betekent dat hij de prijzen op moet schroeven. Een student zet een fles zonnebloemolie op de toonbank en moet er om lachen, want de zonnebloemolie is zo langzamerhand het meest uitzinnige voorbeeld van prijstoename in de winkelschappen. CBS heeft nageplozen dat 84 procent van de in Nederland geïmporteerde ruwe zonnebloemolie uit Oekraïne komt. Dat verklaart de schaarste. “Hoe duur is deze?” vraagt de student aan El Nejib. “Vier euro? Oh, dat valt nog mee.” El Nejib vindt het zelf gênant om die prijs te vragen. “Een fles kostte 95 cent, en nu moet ik vier euro vragen. Dat voelt voor mij niet als service voor de klant.”

Nog geen dip

Of mensen nu al minder gaan uitgeven, weet El Nejib eigenlijk niet. CBS ziet vooralsnog geen dip in de uitgaven die mensen doen. Sterker: mensen geven nog altijd meer uit dan vorig jaar, waarbij hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS wel de kanttekening maakt dat het toen moeilijker was om geld te spenderen door de maatregelen tegen corona en de (gedeeltelijke) sluiting van winkels en horeca.

CBS peilt in enquêtes ook het consumentenvertrouwen. Hoe denken Nederlanders over de economie en de financiële situatie van hun eigen huishouden? Steeds somberder, zegt Van Mulligen. “In de zomer leek het te herstellen, maar omdat de coronapandemie langer aanbleef dan we met zijn allen hadden verwacht en gehoopt, zagen we in het najaar het consumentenvertrouwen hard dalen. Daar kwam de oplopende inflatie bij. In maart daalde het vertrouwen weer verder. Daar zullen meerdere factoren een rol hebben gespeeld: de Russische invasie, maar ook de gestegen prijzen. Het is geen wet van Meden en Perzen, maar vaak is het zo dat als het vertrouwen in de eigen financiële situatie afneemt, vervolgens ook de koopbereidheid daalt.”

Maar een harde voorspelling durft Van Mulligen niet te doen, omdat het zo’n ‘unieke situatie’ is. Sinds de crisis van de jaren zeventig was de inflatie niet zo hoog, maar dat wordt ook voor een groot deel bepaald door de gestegen gasprijzen en uitgerekend die prijsstijging wordt door een deel van de Nederlanders – in elk geval degenen die hun energiecontract voor bepaalde tijd hebben vastgezet – nog niet gevoeld. “Het is een bijzondere situatie. Er leven zorgen over de inflatie, over de invloed van de oorlog in Oekraïne, tegelijkertijd komen we uit een situatie waarbij veel bedrijven schreeuwen om personeel. We kunnen het dus moeilijk vergelijken met bijvoorbeeld de crisis van 2012/2013, toen er juist veel mensen bang waren hun baan te verliezen.”

Groenten en fruit van het seizoen

Terug naar de slagerij in De Pijp. Met een bijl klieft El Nejib een geit doormidden die hij net uit de koeling heeft gehaald. Vaste klant Ab Tlili (61) wil er een gerecht met pruimen en kaneel van maken. Tlili was achttien jaar lang chef-kok en heeft zijn restaurant Zina in coronatijd van de hand gedaan, omdat hij het rustiger aan wil doen. Met die extra tijd en zijn liefde voor mooie producten, maakt hij er een sport van om zo goedkoop en goed mogelijk in te kopen. Hij wandelt regelmatig een rondje door de Albert Heijn, de Lidl, over de markt, door de groothandel, langs de vaste adresjes en kijkt wat er in de aanbieding is. Als de paprika’s zijn afgeprijsd, grilt hij paprika’s en als de tomaten in de aanbieding zijn, dan eet hij tomaten.

In zijn hand heeft hij een plastic tas van de visboer van de Albert Cuyp Markt. Er zitten twee dikke vissenkoppen in voor de vissoep van vanavond. Zijn besparingstips: eet groenten en fruit van het seizoen. “Waarom zou je nu aardbeien eten? Ze zien eruit als aardbeien, maar smaken nergens naar.” Andere tip: zoek alternatieven. “Zonnebloemolie? Je bent gestoord als je dat nu koopt. Bij de Lidl hebben ze een mooie fles olijfolie voor hetzelfde geld, en dat is ook nog eens gezonder.”

Nooit, maar dan ook nooit zou hij een zakje voorgesneden sla kopen. Hij laat op zijn telefoon een foto zien van zichzelf achter een berg doperwten in de schil: tien kilo voor 12 euro bij de groothandel. Hij pelt, verdeelt het in kleine porties en ze gaan in zakjes de vriezer in. “Voor een kleine portie verse doperwten ben je bij de supermarkt zo vier euro kwijt. Je kan besparen, maar je moet er wel moeite voor doen.”

Broodje minder

Verderop, in de Dirk van den Broek aan het Marie Heinekenplein, kijkt Hillie Meijer (64) eens kritisch in haar winkelwagentje. Dat de prijzen ook in de winkels stijgen, ziet ze nu voor het eerst. “Mijn boodschappen bleven altijd onder de 25 euro. Nu moet ik 27 euro afrekenen. Ja, dan is het toch écht duurder. Weet je wat me wel meteen opviel? De broodjes. Eerst kreeg je vier broodjes voor een euro, nu drie. Daar zag ik het gelijk aan. Ik dacht: nou, dat is wel mooi één broodje minder.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden