Wie zijn die activisten van Extinction Rebellion?

Extinction Rebellion wilden vrijdagochtend de ochtendspits ontregelen. Wat zit er achter deze uit Londen overgewaaide klimaatactiegroep?

Beeld ANP

Vanuit het niets doken ze vrijdagochtend op in de ochtendspits, op het Roelof Hartplein, bij CS en het Weesperplein. Ineens waren de klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) overal.

Dat is hun uit Londen afgekeken tactiek: swarming. Door in zwermen drukke kruispunten te bezetten zijn enkele tientallen activisten genoeg om één grote verkeersopstopping te veroorzaken.

Vrij vertaald heet XR 'uitstervingsopstand'. De overwegend jonge activisten willen zich niet langer neerleggen bij de snelle opwarming van de aarde die hand in hand gaat met het verlies aan biodiversiteit.

Voor dood neervallen
Maar wie zijn toch die activisten die pas vier weken geleden hun eerste Nederlandse actie voerden? Aan de Zuidas vielen zestig 'rebellen' voor dood neer, net toen het kantoorpersoneel op huis aan ging. Ze droegen kruizen mee voor de soorten die al uitgestorven zijn. Confronterend? Dat is precies de bedoeling, zeggen drie XR-activisten los van elkaar. "Dit is een noodsituatie."

Chiara Arena (22) komt uit Duitsland en studeert in Amsterdam. In november was ze in Londen van de partij toen XR de stad lamlegde door vijf bruggen over de Theems te bezetten. De traditionele milieuorganisaties zijn geen oplossing gebleken. "We hebben alles al geprobeerd." Duurzamer leven, demonstraties, petities. "Het was preken voor eigen parochie. Het moet nu echt radicaal anders."

Hoe ver de klimaatverandering is opgerukt, het vliegt haar soms naar de keel. "Ik ben er 24 uur per dag mee bezig. Het is beangstigend." Ze neemt het woord klimaatdepressie in de mond. "We zien geen toekomst meer."

Voedselbos
Bas Spruijt (22) verklaart zijn deelname aan de XR-acties 'uit noodzaak en gewetensnood'. "Het is een globale, existentiële crisis. Je kunt er niet aan ontsnappen, zelfs niet door je terug te trekken in een voedselbos, of zo. Hij heeft zijn studie aan de hogere hotelschool tijdelijk stopgezet.

XR gaat voorlopig voor. "Alles wat ik wil in dit leven heeft geen zin als we niet eerst dit oplossen," zegt Spruijt. "Alles waar eerdere generaties op konden rekenen -met een gerust hart kinderen krijgen, een pensioen- is onzeker geworden voor de jongeren van nu."

Vandaar deze ultieme poging om, in XR-taal, een 'disruptie' te veroorzaken. "Wat in Londen gebeurt, dat is wat werkt." Het grote publiek lijkt de klimaatproblemen te ontkennen. Creatieve, rebelse acties moeten ervoor zorgen dat alom de schellen van de ogen vallen.

Burgelijke ongehoorzaamheid
Onder leiding van een 'Burgerkamer' moet de CO2-uitstoot al in 2025 tot een minimum beperkt worden. De overheid heeft het verbruid bij de jongeren. Ze antwoorden met burgerlijke ongehoorzaamheid naar het voorbeeld van Gandhi en Martin Luther King en nemen daarbij voor lief dat ze gearresteerd kunnen worden. Maar: geweldloos.

Bij de opstoppingen in de Amsterdamse ochtendspits zijn speciaal activisten aangewezen om de boel te sussen. Zij presenteren een koekje en leggen uit waar de actie om te doen is. "Om jullie letterlijk even stil te laten staan bij klimaatverandering," zegt Mirte (23). Zij studeert politicologie en wil haar achternaam niet in de krant - 'niet omdat ik me hiervoor schaam, maar omdat ik deze week ga solliciteren'. "Zo'n blokkade is heel vervelend, maar klimaatverandering is nog ontwrichtender."

Chaos en politieke onrust
Ook zij vreest dat de opwarming van de aarde wereldwijd zal uitlopen op chaos en politieke onrust. "Om het maar zo te zeggen: we zitten in de shit." De snelle aanwas van XR verklaart ze doordat binnen de beweging ook aandacht is voor de heftige emoties die dit oproept. "Dit is geen technisch probleem. Het is heel erg verdrietig wat er gebeurt."

Met veel rouwbeklag wordt tijdens de voorbereidingen op acties stilgestaan bij de impact op de natuur. Daar zijn lezingen over en in Engeland zelfs online therapiesessies. "Door samen te rouwen beseffen we pas goed wat we kwijtraken," zegt ook Spruijt. "Dat is een belangrijke stap. Als we niet eerst erkennen welke risico's we lopen, blijven we hangen in halve maatregelen."

Beeld ANP
Beeld ANP

Extinction Rebellion
Extinction Rebellion is als beweging nog zeer pril. In november trok XR voor het eerst wereldwijd de aandacht toen 6.000 demonstranten in Londen vijf bruggen over de Theems bezetten. Eerder deze maand werden in Londen ruim duizend 'rebellen' gearresteerd toen ze ook daar een verkeerschaos probeerden te veroorzaken.

In Nederland lijmden ze zich vast voor het hoofdkantoor van Shell. In Groningen blokkeerden ze een kantoor van GasTerra. Vorige week combineerden ze een 'die-in' voor de deur van de Tweede Kamer met het leeggieten van flessen nepbloed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.