PlusExclusief

Wie was Jane Johnsen, de vrouw die in een kist in haar woning werd gevonden?

Jane Johnsen werd 4 november begraven op De Nieuwe Ooster. Beeld Eva Plevier
Jane Johnsen werd 4 november begraven op De Nieuwe Ooster.Beeld Eva Plevier

Jarenlang maakte de Amerikaanse Jane Johnsen schoon op diverse adressen in Amsterdam. In oktober vond de politie haar lichaam in een kist in haar woning in de Jonge Roelensteeg. Haar vriend Bas wordt verdacht van moord. Wie was Jane Johnsen?

Wouter Laumans

“Ik heb Jane altijd gewaarschuwd voor Bas. Die jongen was bad news,” zegt een man die zojuist op De Nieuwe Ooster afscheid heeft genomen van Jane Johnsen. Hij kijkt droevig. “Jane was een goed mens. Maar hij was een nutcase.”

Hij is niet de enige die Johnsen de laatste eer is komen bewijzen. Er zijn zo’n 25 mensen naar de uitvaart gekomen. Onder hen zijn een paar mensen uit de coffeeshop een paar deuren naast haar woning in de Jonge Roelensteeg. Een aantal mensen waar ze vroeger schoonmaakte, onder wie een bekende schrijfster. Ook wat mensen bij wie ze dat nog steeds deed en verder een handjevol vrienden en bekenden uit de stad.

Het heeft bijna een maand geduurd voordat Jane Johnsen begraven kon worden. Eerder werd haar lichaam niet vrijgegeven door de officier van justitie die het onderzoek leidt naar haar dood.

Voordat ze gevonden werd, op 6 oktober, was Johnsen bijna een maand vermist. De Amerikaanse verbleef al vele jaren illegaal in Nederland en leidde een teruggetrokken bestaan. Dat werd tijdens de korte uitvaartdienst nog gememoreerd. Toch ligt daarin niet de reden dat ze zo lang spoorloos was.

Californië

Wie was de 65-jarige Jane Johnsen en waarom is ze om het leven gebracht? Om antwoord te vinden op die vragen sprak Het Parool met twaalf mensen die haar hebben meegemaakt. Omdat nog veel onduidelijk is over de manier waarop Johnsen aan haar einde kwam, willen ze dat doen op basis van anonimiteit.

Niemand van hen kan precies vertellen wie Jane Johnsen was voordat ze naar Nederland kwam. “Ik heb me zelfs wel eens afgevraagd of het haar echte naam was. Jane Johnsen klinkt ook een beetje als Jan Jansen,” zegt iemand. De gezinnen waar ze werkte hebben flarden van haar gehoord. Snippers over een voorbij leven dat zich ooit afspeelde in de Verenigde Staten. Jane zou geadopteerd zijn, een zus hebben. Opgegroeid zijn in Californië. Plantkunde hebben gestudeerd. In de casino’s van Reno in Nevada hebben gewerkt. En uiteindelijk, begin jaren negentig, voor de liefde naar Amsterdam zijn gereisd.

De relatie ging over. Midden dertig dook Johnsen het nachtleven in. In de Melkweg ontmoette ze Sebastiaan, ook wel bekend als Bas. Hij is 12 jaar jonger dan Johnsen, maakt muziek en is dj. “Het was een intense relatie,” herinnert iemand die het stel destijds meemaakte zich. “Veel ruzie. Aantrekken en dan weer afstoten.” Bas is een beetje een aparte, niet altijd alles wat hij zegt is waar. Zo vertelt hij rond dat hij met een boot naar Cuba gaat varen. Als mensen Johnsen vragen of dat echt zo is, zucht ze en zegt ze: “Je weet toch hoe Bas is?”

Katten George en Shooby

Johnsen rommelt in die jaren wat in de softdrugs. In die wereld staat ze bekend als een tikje gehaaid. Zo wordt gezegd dat ze contacten probeert af te pakken. Ten minste drie bronnen melden dat ze aan het begin van deze eeuw een tijdje in de gevangenis heeft gezeten in Duitsland. Onduidelijk is waarom, al gaat iedereen ervan uit dat het iets met drugs te maken heeft gehad.

Iedereen kent Jane Johnsen als schoonmaakster. Ze is goed in haar werk. Ze maakt huizen minutieus schoon. Door mond-tot-mondreclame weet ze een vaste klantenkring op te bouwen waar ze in sommige gevallen vele jaren zal schoonmaken.

Ze woont op de tweede en derde verdieping van een klein huis in de Jonge Roelensteeg, tussen de Nieuwezijds Voorburgwal en de Kalverstraat. Daar zorgt ze ook voor haar katten. George is een brave goedzak, Shooby een valse bruine kater. Hoewel het beest zo nu en dan uithaalt blijft ze voor hem zorgen. Ook Bas maakt aan het eind van het vorige decennium nog altijd deel uit van het leven van Johnsen. Ze hebben ‘een beetje’ een relatie, vertelt ze. Maar ze noemt hem ook wel eens ‘een verkeerde keuze’.

Behoudens een paar woorden spreekt Jane geen Nederlands. Ze is iemand met het hart op de tong. Wanneer haar iets niet zint, laat ze het duidelijk merken. Ze vecht eindeloze ruzies uit met haar huisbaas en in sommige huizen worden ze wel eens moe van haar boze tirades. Daartegenover toonde ze zich zo nu en dan als warm en zorgzaam. Dan is de ‘ouwe hippie uit Californië’ ineens een vrouw die met haar adviezen levens van mensen bij wie ze over de vloer komt soms blijvend beïnvloedt.

Onorthodoxe mening

Hoewel mensen wel vragen naar haar achtergrond, blijft ze daar meestal een beetje vaag over. Zoals iemand het formuleerde: ‘Wat weet je nou eigenlijk helemaal van je hulp in de huishouding?’

In sommige huizen vinden ze dat Jane Johnsen te veel ruimte inneemt. Ze gaat zitten, pakt eten uit de koelkast en begint een gesprek met het bezoek. Terwijl de wijntjes er soepel ingaan steekt ze haar onorthodoxe mening over zaken als vaccineren en geneesmiddelen niet onder stoelen of banken.

Meermaals vertelt ze dat ze zorgt voor ‘een vriend’ met kanker. Ze heeft geen relatie met hem, zegt ze, maar hij ligt bij haar op de bank. Ze geeft hem shakes van peterselie waar ze hem mee probeert te genezen. Het blijkt te gaan om Bas. Hij heeft aan meerdere mensen verteld dat hij kanker heeft, al wordt daaraan openlijk getwijfeld in de buurt. Helemaal omdat hij geregeld dronken door de straat loopt. Ook is hij wel eens opgepakt omdat hij door het lint ging.

“Ze hadden vaak ruzie,” weet een buurtgenoot. Daarnaast zijn er – onbevestigde – verhalen dat Bas tot twee keer toe heeft geprobeerd Johnsen om het leven te brengen. Desondanks blijft Johnsen, die bekend staat als iemand die zich de kaas niet van het brood liet eten, in de giftige relatie hangen. Ze overweegt terug te gaan naar Amerika, ze zegt haar schoonmaakwerk zelfs op bij sommige klanten. Maar uiteindelijk blijft ze in Amsterdam.

Meerdere bronnen melden dat Jane Johnsen de laatste jaren is afgegleden richting alcoholisme. Daarnaast of misschien wel daardoor rekt ze nogal eens de gastvrijheid op van de gezinnen waar ze schoonmaakt. Het zorgt ervoor dat ze her en der niet meer welkom is.

Naar Amerika

Zo rond 8 september wordt Johnsen ineens gemist. Ze heeft nog geld tegoed van schoonmaakwerk. Dat ze dat niet komt ophalen is vreemd. Ze staat namelijk bekend als zeer punctueel. “Ik heb haar een week lang gebeld,” vertelt iemand waar ze schoonmaakte. “Toen ik naar de politie wilde stappen, realiseerde ik me dat ik haar achternaam niet eens wist.”

Meerdere mensen gaan naar de woning van Johnsen in de Jonge Roelensteeg. Daar treffen ze Bas. Die vertelt dat Jane naar Amerika is vertrokken om een sterfgeval in haar familie af te wikkelen. “Dat vond ik zo raar, bij mijn weten was ze nooit meer naar haar vaderland geweest.”

Ook anderen slaan alarm. Een medewerkster van de coffeeshop naast Johnsens woning stapt naar de wijkagent. Wanneer de politie aanbelt, treffen ze Bas. Ook aan de agenten vertelt hij dat Jane naar Amerika is vertrokken.

Wanneer de politie vluchtgegevens opvraagt, blijkt dat ze niet is afgereisd. Ook bij het Leger des Heils hebben ze Johnsen niet gezien. Dat Bas een leugenachtige verklaring heeft afgelegd maakt hem verdacht. Op woensdagavond 5 oktober doet de politie een inval in de woning. Bas wordt opgepakt. Hoewel de woning klein is, wordt het lichaam van Johnsen die dag niet gevonden.

Uiteindelijk treft de recherche haar stoffelijk overschot een dag later aan in een kist in een leegstaande wietkwekerij in de woning.

Free spirit

Wat zich begin september precies in het huis heeft afgespeeld is nog altijd onderwerp van onderzoek. Bas M. wordt inmiddels door het Openbaar Ministerie verdacht van moord en het wegmaken van het lichaam van Jane Johnsen.

Bas M. ontkent, bij monde van zijn advocaat, dat hij Johnsen om het leven heeft gebracht (zie ook kader). Wel heeft hij toegegeven dat hij het lichaam in de kist heeft gestopt.

Of ooit alle vragen over het leven en de dood van Jane Johnsen beantwoord zullen worden, is zeer de vraag. Bij het afscheid van de vrouw, die in graf 65-34 van De Nieuwe Ooster ligt, werd door een van haar vrienden ingegaan op haar leven. “In de 20 jaar dat ik je kende, was je vaak een royal pain in the ass. Maar je was ook onconventioneel en intelligent. Je was een echte free spirit en ik zal je missen.”

Het verhaal van Bas M.

Aanvankelijk deed Bas M. er, op advies van zijn advocaat, het zwijgen toe. Inmiddels heeft hij een verklaring afgelegd. Hij ontkent dat hij Jane Johnsen om het leven heeft gebracht. Hij heeft toegegeven dat hij haar lichaam in een kist heeft gestopt. “Toen mijn cliënt thuiskwam lag ze dood in de woning,” zegt Dennis Coppens, de advocaat van Bas M. “Daarop is hij in paniek geraakt.”

“Mijn cliënt vreesde dat hij verdacht zou worden van de dood van mevrouw Johnsen. Daarnaast verbouwde Jane Johnsen softdrugs en was mijn cliënt bang dat hij daarvan verdacht zou worden. Ze hadden allebei niet veel op met het gezag, dus daarom is de politie niet gebeld. Hij heeft besloten om op zijn manier afscheid te nemen van Jane Johnsen en haar in de kist te stoppen en in de grow room in het huis te zetten.”

Bas M. ontkent ten stelligste gewelddadig te zijn geweest tegen Johnsen. “Ze hadden heel lang een bijzondere relatie. Ze konden niet met maar ook niet zonder elkaar,” aldus Coppens. De raadsman wil niet ingaan op vragen over de exacte doodsoorzaak van Jane Johnsen.

Op de vraag dat het enorm moet zijn gaan stinken in de woning zegt de raadsman: “De politie heeft het toen ze de woning betraden om mijn cliënt aan te houden ook niet geroken. Dus kennelijk viel het mee.”

Luister onze podcast Amsterdam wereldstad:

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden