Amsterdam Bewaar

Wie is toch de mysterieuze (nep)bejaarde Hendrik Groen uit Noord?

Hendrik Groen, het grootste mysterie van Amsterdam-Noord
Hendrik Groen, het grootste mysterie van Amsterdam-Noord © Victor Meijer

Het mysterie Hendrik Groen houdt lezers nu al twee jaar bezig, vooral in Amsterdam-Noord waar het dagboek van de bewoner van een niet nader genoemd bejaardenhuis zich afspeelt. Gisteren verscheen zijn tweede, ook weer geheime, dagboek.

Moeten we Hendrik Groen zoeken in het Eduard Douwes Dekkerhuis? Of toch in verpleeghuis De Die? Lezer Ans Velthuijsen (86) houdt het op 't Schouw. 'Daar was net een verbouwing, precies toen Hendrik Groen daarover schreef. Als ik dan lees dat hij daar in een winkel komt, denk ik: dáár zou het weleens kunnen zijn.' Maar ja, lacht ze: het Korthagenhuis had ook net een verbouwing.

Het is precies dat gevoel van herkenning dat het eerste dagboek Pogingen iets van het leven te maken van de geheimzinnige Groen in Noord nog een grotere bestseller heeft gemaakt dan in de rest van het land. 'Op tv vind ik Baantjer ook leuker dan Flikken Maastricht, zo simpel is het,' zegt haar dochter Nina Velthuijsen (63).

Mild spottend stukje
Volgens zijn geheime dagboeken woont de nu 85-jarige Groen in een bejaardenhuis in Noord, maar daarvan zijn er een stuk of acht. Dus waar hij elke dag een mild spottend stukje schrijft over zijn 'eeuwige all-inclusive', het blijft een mysterie. Ook in 't Schouw. 'Die vraag gaat nog steeds rond bij de koffie,' beaamt locatiemanager Hans Mijnen.

Maar nee. Ook Mijnen heeft de in het geniep tegen de directrice van het verzorgingshuis rebellerende aanvoerder van de 'Oud-maar-niet-doodclub' niet in het vizier. 'De vraag is of het iemand is die in Noord woont.' Maar hij leest het met plezier. 'Door de manier van schrijven, veel humor. Het is ook voor iemand uit de verpleging heel herkenbaar.'

'Hij rijdt bij ons door het dorp!' was het gevoel dat Marieke Maars (51) uit Broek in Waterland kreeg bij het lezen. Maar het was ook de kritiek op de manier waarop we onze ouderen wegstoppen die haar aansprak. 'Hoe we met z'n allen zo tekortschieten. Tegelijk is het boek weer een schop onder de kont voor de oudere garde. Het is nog steeds hun eigen verantwoordelijkheid om iets van het leven te maken.'

Uitstapjes per scootmobiel
Ook in het nieuwe dagboek, Zolang er leven is, speelt het stadsdeel weer een mooie bijrol door de uitstapjes die Groen maakt per scootmobiel - naar ijssalon IJskoud de Beste, pannenkoekenhuis Stroop, de Noorderbegraafplaats of Zorgboerderij Ons Verlangen in Zunderdorp. In zijn wildste fantasieën stuurt hij zijn 'scoot' hartje winter zo de bevroren Gouwzee op, naar Marken.

Dat spreekt aan in Noord, zegt Anne-Mariken Raukema van de OBA. Namens de bibliotheken organiseert ze evenementen, zoals vorig jaar in de Buiksloterkerk rond Hendrik Groen. 'Een stampvolle avond.' Maar van het plan dat te herhalen in West kwam ze snel terug, toen bleek dat het boek op het Buikslotermeerplein ruim tien keer zo veel verkocht als in de Westerstraat.

'Hendrik Groen is iets van henzelf. Ze voelen zich niet zozeer Amsterdammers, het zijn Noorderlingen. Het IJ is een mentale grens.' Tentoonstellingen over NDSM of de pont zijn een succes. 'Maar interviews
met de mooiste literaire ontdekkingen, veel lastiger.'

Tv-serie
Bij boekhandel Van der Plas op het Buikslotermeerplein wordt de plaatselijke trots al anderhalf jaar van harte aanbevolen. 'We vonden het meteen een geweldig boek. Iedereen die weleens in een bejaardenhuis komt voelt: zo is het!' zegt eigenaar Frank Reijgwart. Maar ook landelijk staat het al het hele jaar in de top 60. De vertaalrechten zijn verkocht aan 25 landen en er komt een tv-serie van.

Bij Van der Plas gaan nog steeds allerlei speculaties over de toonbank. 'Dát bejaardenhuis kan het niet zijn, want dat heeft geen vijf verdiepingen,' zo vat Reijgwart de bespiegelingen van zijn klanten maar even samen. 'Maar dát bejaardenhuis kan ook niet, want daar hebben ze geen aquarium. Zo zijn er heel veel aanwijzingen en niemand die het weet.'

Ook Reijgwart niet, nee. 'Bij boekhandel Van der Plas in ons winkelcentrum sta ik al weken op 1,' zei Groen zelf in een cryptisch interview met Torpedo Magazine, waar het voor hem in 2013 allemaal begon met een dagelijks weblog. 'Misschien is hij hier geweest, je weet het niet,' zegt Reijgwart. 'Er zit weleens iemand tussen waarvan je denkt: dat zou Hendrik Groen kunnen zijn.'

'Of schrijft Hendrik niet zelf en wordt hij geholpen door iemand die geregeld bij hem over de vloer komt met een bandrecorder?'zegt Reijgwart. Zo hebben alle kranten op hun boekenpagina's schrijvers genoemd die schuil zouden kunnen gaan achter dit pseudoniem. Stijn Aerden, Paul Abels, Paulien Cornelisse, Arnon Grunberg zelfs. Dat Hendrik Groen echt 85 jaar oud is, lijkt niemand voor mogelijk te houden.

Kluun ontkent
In de Buiksloterkerk gaan al deze namen over de tong. 'Het lijkt wel Wie is de Mol?' zegt Kluun, bij het aannemen van het eerste exemplaar. 'Ik werd erop aangekeken dat ik nadacht over de marketing van mijn eerste boek. Dat was nieuw, al kon Jan Cremer er ook wat van. Maar wat een briljant idee om jezelf nooit bekend te maken.' Hij is alle vragenstellers voor: 'Ik Hendrik Groen? Mocht ik willen...'

Vorig jaar gonsde de naam van Noorderling Carel Helder door de Buiksloterkerk. Die kennen ze, hij is van Torpedo Magazine en de schrijfstijl vertoont gelijkenissen. Reijgwart: 'Die observaties, hij zou het kunnen.' Maar Helder ontkent.

Stadsdeelvoorzitter Coby van Berkum denkt aan een bekende Amsterdammer. 'Eentje die graag in Noord zou willen wonen nu de populariteit als een raket omhoogschiet. Alleen heeft hij de stap nog niet gezet. Vandaar dat hij zich nog verstopt in de huid van Hendrik Groen...'

Hendrik Groen, Zolang er leven is. Het nieuwe geheime dagboek van Hendrik Groen, 85 jaar. Uitgeverij Meulenhoff, 375 pagina's, €19,99.