Plus Interview

Wethouder over erfpacht: ‘Mensen hebben 2 jaar de tijd gehad’

Wethouder Marieke van Doorninck wil niets weten van uitstel van de erfpachtdeadline, ondanks de wens daartoe van de volledige oppositie. ‘Als we uitstellen, verslapt de aandacht.’

Marieke van Doorninck: ‘We proberen vooral te voorkomen dat Amsterdammers last hebben van de wachttijd. Beeld Eva Plevier

Ook wethouder Marieke van Doorninck (GroenLinks) moet eraan geloven: Amsterdammers die haar tijdens borrels of etentjes even aanschieten met een vraag over erfpacht. Is het verstandig over te stappen op het eeuwigdurende stelsel of toch maar niet? Wat ze antwoordt? “Verdiep je in de materie. En als je het niet zeker weet, doe dan in elk geval voor 1 januari een aanvraag voor de overstap. Dan stel je de gunstiger voorwaarden veilig en kun je later alsnog een besluit nemen. De canon vastklikken kan altijd. Daar krijg je nooit spijt van.”

Erfpacht mag dan onderwerp van gesprek zijn, nog altijd heeft minder dan de helft van de Amsterdamse huizenbezitters een aanvraag gedaan. De tijd dringt: op 1 januari vervalt de korting en vanaf die dag zijn ze veel meer kwijt als ze de erfpacht voor altijd willen vastzetten of afkopen. De oppositiepartijen zullen morgen in de gemeenteraad pleiten voor uitstel van de deadline. Vereniging Eigen Huis, makelaars en belangenbehartigers van erfpachters steunen dit verzoek.

Waarom stelt u de deadline niet uit, zodat huizenbezitters meer tijd hebben?

“Het enige wat we dan veranderen, is dat de sprong voor erfpachters een jaar later nog groter is. Ik wil dit moment van urgentie gebruiken om mensen er op te wijzen dat ze zich in erfpacht moeten verdiepen. Als we uitstellen, verslapt de aandacht. Uitstel heeft ook gevolgen voor onze organisatie, die is ingesteld op deze deadline.”

Amsterdammers die om wat voor reden dan ook een dag te laat zijn, moeten veel meer betalen. Is dat eerlijk?

“Ze hebben 2 jaar de tijd gehad. En we hebben altijd gezegd dat de korting tijdelijk is. Elk uitstel van de deadline is willekeur. Wij voeren nu campagnes en iedere erfpachter die zich nog niet bij ons heeft gemeld, zal een brief ontvangen. Ik verwacht nog een behoorlijke toename van het aantal aanvragen. Mensen zijn nu eenmaal geneigd te wachten tot het laatste moment.”

In de raad is een feitelijke meerderheid voor uitstel, maar D66 acht zich gehouden aan coalitie­afspraken en zal het verzoek daarom niet steunen. Moet u de democratie niet gewoon haar gang laten gaan?

“Het moeilijke is dat partijen om verschillende redenen voor uitstel pleiten. CDA en Forum voor Democratie willen eigenlijk een heel ander systeem voor erfpacht. D66 en VVD hebben dit systeem bedacht en zullen dus juist geen ander systeem willen. Het ligt politiek allemaal zo gevoelig en dat maakt het lastig om te ontwaren welke meerderheden er zijn en waarom.”

Amsterdammers die een aanvraag doen, moeten maanden of zelfs jaren wachten op een aanbod. Hoe gaat u de wachttijd bekorten?

“We hebben al 45 extra mensen aangenomen. We kampten met forse achterstanden en ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat in de vorige periode sprake was van onderschatting van de impact die dit heeft op de organisatie. Ik kan niet in een keer tweehonderd nieuwe mensen aannemen, want deze ingewikkelde materie vergt inwerktijd. We proberen vooral te voorkomen dat Amsterdammers hinder ondervinden van de wachttijd. Als ze in de tussentijd hun huis verkopen, gaat de aanvraag over op de koper.”

U zei in de raad dat u wel moest slikken toen u als wethouder dit dossier op uw bureau kreeg. Wat bedoelde u daarmee?

“Ik vond dat er in 2012 een veel beter voorstel lag van toenmalig wethouder Maarten van Poelgeest. Dat is niet doorgegaan na hevig verzet van D66 en VVD. Die hebben in de vorige periode de kans gekregen met een beter systeem te komen, maar ook dit stelsel voorkomt niet dat mensen ineens worden geconfronteerd met een enorme sprong in hun canon. Intussen krijg ik van D66 en VVD wel voortdurend te horen hoe ik dit moet uitvoeren.”

Is erfpacht überhaupt nog houdbaar? Kopers van nieuwbouwhuizen worden inmiddels getrakteerd op een canon van 8000 of zelfs 9000 euro per jaar. Dat betekent dat ze 750 euro per maand moeten betalen bovenop hun hypotheek.

“Ja, dit is zeker nog houdbaar. Het principe van erfpacht is dat de waardestijging van de grond niet alleen ten goede komt aan de eigenaar, maar aan de gehele gemeenschap.”

Makelaars zeggen dat de verkoop van nieuwbouwhuizen hierdoor terugloopt en dat Amsterdammers de stad uitvluchten.

“Die geluiden heb ik niet gehoord. Ik kan mij voorstellen dat zo’n canon een extra overweging is voor kopers. Maar ze moeten kijken naar de totale prijs van een huis en in Amsterdam is die inclusief erfpacht.”

Het nieuwe systeem in een notendop

- Huizenbezitters kunnen hun erfpacht voor eeuwig afkopen of hun canon voor altijd vastzetten.
- Wie voor 1 januari een aanvraag indient voor een overstap krijgt een extra korting van 10 procent.
- De erfpacht wordt berekend op basis van de WOZ-waarde en de buurtpopulariteit. Na 1 januari gaan beide omhoog en dus ook de erfpacht.
- Wie na 31 december een aanvraag indient, is veel meer kwijt, soms het tienvoudige.
- Amsterdam telt 158.500 huizen op erfpacht. Tot dusverre zijn er pas 64.000 aanvragen ingediend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden