PlusAchtergrond

Wel een KLM-saneringsplan, (nog) geen vakbondenakkoord: accepteert het kabinet dat?

KLM presenteert donderdag, pal op de deadline van het kabinet, een saneringsplan waarmee 15 procent kosten worden geschrapt. Een allesomvattende overeenkomst met de vakbonden over ingrepen in lonen, arbeidsvoorwaarden en werkgelegenheid ligt er dan nog niet.

Beeld ANP

Om in aanmerking te komen voor in totaal 3,4 miljard euro aan leningen – deels uit de staatskas, deels gegarandeerd door de overheid – moet KLM van het kabinet 15 procent op de kosten bezuinigen die eind 2019 werden gemaakt. Lukt dat niet voor 1 oktober, dan loopt KLM de kans dat een tweede geldronde in gevaar komt

In de kabinetsvoorwaarden voor dat reddingspakket staat bovendien dat het KLM-personeel daar een bijdrage in moet leveren: hoe hoger het loon, des te hoger de bijdrage die kan oplopen tot 20 procent voor de toplonen.

Over de wijze waarop medewerkers die bij KLM in dienst blijven loon en arbeidsvoorwaarden inleveren om aan de overheidsvoorwaarden te voldoen, is echter weinig zeker. Weliswaar liggen de percentages wat het kabinet betreft vast, het is aan KLM en de vakbonden om te bepalen waar de benodigde ingrepen vallen.

Afzien

Daarvoor moet er een overeenkomst komen met acht vakbonden. Over of er ingeleverd moet worden lijkt bij niemand twijfel te bestaan, maar daarbij gaat het volgens de vakbonden vooral over het afzien van eerder afgesproken loonsverhogingen over dit jaar en 2021. Daarmee zou KLM echter ruwweg uitkomen op de loonsom van 2019, terwijl er 15 procent moet worden bezuinigd.

Elke bond heeft bovendien eigen eisen. Zo zegt vliegersverening VNV met een pakket maatregelen te voldoen aan de door het kabinet gestelde eis dat vliegers 20 procent loonkosten inleveren. Dat kan volgens de bond door af te zien van afgesproken loonsverhogingen en bonussen voor dit jaar en 2021.

Ook zijn ze bereid de winstdeling over succesjaar 2019, die al is uitgesteld, helemaal over te slaan. VNV wil wel dat KLM dan ruimhartig meewerkt aan de uitleen van vliegers aan andere maatschappijen. Daarbij zou een aantal secundaire arbeidsvoorwaarden, zoals meer vrije dagen en goedkope vliegreizen voor personeel, verruimd moeten worden. 

Ook een aantal andere bonden, voor bijvoorbeeld vliegtuigtechnici en hoger personeel, is bereid loon in te leveren en af te zien van al afgesproken verhogingen.

Modaal

Maar voor de belangrijke cabinebond (VNC) en FNV Luchtvaart, die veel grondpersoneel vertegenwoordigt, is een akkoord nog lang niet in zicht. FNV blijft bij het standpunt dat pas bij salarissen boven de 55.000 euro (1,5 keer modaal) moet worden ingeleverd, waardoor een aanzienlijk deel van de koffersjouwers en het platformpersoneel de dans ontspringt. 

KLM en kabinet houden vast aan de grens van 1 keer modaal (36.500 euro). Volgens FNV wil KLM alle afgesproken loonsverhogingen schrappen, waardoor ook lonen onder modaal getroffen zouden worden

Andere bonden voor grondpersoneel distantiëren zich van de FNV-eis. Zij willen wel een handreiking waarbij in het geval van salarissen tussen de 1 en 1,5 keer modaal, een deel van het ingeleverde loon na 2022 wordt terugbetaald.

Voor alle bonden geldt dan weer de eis dat anderen in het bedrijf tenminste net zo veel moeten bijdragen. Daardoor kan één dwarsliggende bond een algehele akkoord torpederen.

Baanverlies

Belangrijk onderdeel van de opgelegde kostenbesparing is het schrappen van banen, waarbij KLM nog altijd uitgaat van 4500 tot 5000 arbeidsplaatsen (van de 33.000). Een aanzienlijk deel daarvan is al rond door een vrijwillige vertrekregeling en natuurlijk verloop. Maar een sociaal plan voor de naar verwachting 1500 KLM’ers boven wiens hoofden gedwongen ontslag hangt, is nog niet rond.

De vraag is of minister Hoekstra van Financiën een bezuinigingsplan accepteert zonder afgetimmerde afspraken met de vakbonden. Dat is van cruciaal belang, omdat de maatschappij overheidsleningen en staatsgaranties hard nodig heeft om dit jaar te overleven. Zeker omdat het gehoopte verdere herstel van het aantal bestemmingen en frequenties wordt getemperd door nieuwe corona-uitbraken en het groeiende aantal ‘oranje’ en ‘rode’ landen. Om die reden heeft KLM de verdere uitbreiding van haar Europese netwerk deze winter uitgesteld.

Tweede ronde

KLM heeft eind augustus de eerste ronde noodleningen ontvangen, waarbij was afgesproken dat de saneringafspraken daar nog niet voor zouden gelden. Het gaat om in totaal 942 miljoen euro. Daarvan is 277 miljoen euro een staatslening, de rest is geleend geld bij elf commerciële banken.

De Nederlandse staat garandeert 90 procent van die leningen te zullen betalen, mocht KLM ze niet kunnen aflossen. De vliegmaatschappij moet de overheid daarvoor wel een premie betalen die oploopt van 0,5 tot 2 procent van het gegarandeerde bedrag. Voor de staatslening van in totaal 1 miljard euro betaalt KLM een relatief hoge rente, tenminste 6,25 procent. De leningen moeten binnen 5 tot 5,5 jaar worden terugbetaald.

Hoe hoog de tweede tranche leningen wordt, die voor oktober gepland staat als de regering het bezuinigingsplan van KLM accepteert, is nog niet bekend. Los van bezuinigingsopdracht, moet KLM ook aan een groot aantal andere voorwaarden voldoen, onder meer het terugdringen van uitstoot en geluidshinder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden