PlusExclusief

Weer wijkt een stukje oud Amsterdam voor ‘een gevaarte van glas en staal’

De eigenaar van Van Eeghenstraat 70-72 is van plan de drie geschakelde villa’s volledig te slopen Beeld Joris van Gennip
De eigenaar van Van Eeghenstraat 70-72 is van plan de drie geschakelde villa’s volledig te slopenBeeld Joris van Gennip

Maandag begint de sloop van drie stadsvilla’s aan het Vondelpark, al is de vergunning voor de nieuwbouw nog niet rond. De panden hebben niet de status van monument, dus dan mag dat – tot woede van de buurt.

Het zijn niet de mooiste panden van de Van Eeghenstraat, maar ze passen wel mooi in het straatbeeld. Toch gaan drie geschakelde, oude stadsvilla’s, op de nummers 70-72, tegen de vlakte. Op die plek komen zes nieuwbouwappartementen van elk zo’n 330 vierkante meter die naar schatting vijf, zes miljoen euro per stuk kosten. Dat is wel inclusief een ondergrondse parkeergarage.

Maandag begint de sloop, al is de benodigde omgevingsvergunning voor de nieuwbouw nog niet rond. De buurt ziet het met lede ogen aan. Die vreest overlast van een jarenlange verbouwing, de zoveelste in de buurt, net als in de rest van de stad waar projectontwikkelaars panden opkopen en verbouwen tot dure appartementen. Ook zijn ze bang dat de parkeergarage zorgt voor problemen met de grondwaterstand. Het rapport van de projectontwikkelaar waarin staat dat die garage grondwaterneutraal wordt, wantrouwen ze. En die garage kon wel eens ten koste gaan van een tien meter hoge iep, die een wand vormt van het Vondelpark.

“De ontwikkelaar heeft ons verzekerd dat alleen overhangende takken worden gesnoeid,” zegt Emmanuel Zegeling van de Vrienden van het Vondelpark. “We zullen erbij zijn. Als er één schop de verkeerde kant opgaat, stappen we naar de gemeente.”

Ook vrezen omwoners voor de aantasting van het karakter van de straat. “Fietsers letten hier niet op het verkeer, ze kijken naar de gevels,” zegt buurman Jos Korver, namens de werkgroep Teeghen70. “En straks staat hier tussen de monumenten een gevaarte van glas, staal en vulkanische steen. Eind augustus hebben we geflyerd over de sloop, we kregen meteen 176 mailtjes. De tranen kwamen uit mijn pc.”

Eerder dit jaar lukte het omwonenden om bouwplannen op nummers 94, 96 en 98 in de straat te blokkeren, waar ook een ondergrondse parkeergarage zou komen, maar die panden hebben monumentale kenmerken en dan gelden strengere regels.

Dat geldt niet voor de stadsvilla’s op 70-72. Ze werden in 1901 gebouwd door architect Ernst Roest, een leerling van Berlage, maar werden in 1967 omgebouwd tot kantoorpanden met één centrale ingang en moderne aanbouw. Daardoor zijn de panden kansloos voor een beschermde status van monument.

Korver: “Voor een pand dat geen monument of beschermd stadsgezicht is, hoef je bij de gemeente alleen nog aan te geven of je meer of minder dan 13 kuub puinafvoer hebt. Binnen 36 uur kun je er dan met een bulldozer doorheen. Het kan toch niet waar zijn dat zo wordt omgegaan met erfgoed?”

Beschermd stadsgezicht

Oplossing volgens de werkgroep is simpel: verklaar de hele Vondelparkbuurt tot beschermd stadsgezicht. Korver: “Dat voorstel lag er, maar stadsdeelvoorzitter Sebastiaan Capel zei: ‘Nee, want dan gaan de huren omhoog.’”

Jeanne van Bruggen, onlangs nog actief bij het succesvol blokkeren van de verbouwing op nummer 94, 96 en 98, heeft er slapeloze nachten van. “We mogen bezwaar maken wat we willen, er wordt absoluut niks mee gedaan. De gemeente houdt geen rekening met het woongenot van mensen, en faciliteert projectontwikkelaars.”

Ze stoort zich ook aan een overdadige parkeergarage van 700 vierkante meter, voor zes appartementen. “Dat is bijna 117 vierkante meter per auto-appartement.”

“Die 700 vierkante meter klopt niet”, zegt ontwikkelaar Rob Voet, zakenpartner van investeerder Black Tulip Settlement op het eiland Jersey, dat de panden december vorig jaar kocht voor 19,9 miljoen euro. “Het is 600 vierkante meter. En dat is inclusief opslagboxen, technische ruimtes en een fietsenstalling. Per appartement is het 35 vierkante meter. Dat is één grote auto, of twee kleine.”

Een chiquere uitstraling

Volgens Voet houdt hij zich aan alle regels. “We hebben het goed onderzocht allemaal. Er zit geen greintje monumentale status aan dit pand. We hebben een gerenommeerde architect, Roberto Meyer, en we hebben goed geluisterd naar de Welstandscommissie, die heel streng is. We hebben het ontwerp aangepast, en daarna kregen we zelfs complimenten van de commissie. ‘Het pand is eigenzinnig, maar voegt zich naar de omgeving,’ schreven ze. Ik ben blij dat ze geweest zijn. Het pand heeft nu inderdaad een chiquere uitstraling.”

Herbouw van het oude pand, een grote wens van omwonenden, was volgens Voet niet mogelijk. “Het pand was helemaal ten einde, zowel de binnen- als de buitenkant. En dan krijg je geen gebouw dat aan het luxesegment van de moderne tijd voldoet.”

Want luxe worden de appartementen zeker. “Heel luxe, maar dat mag ook in deze buurt. Ik word platgebeld door makelaars die nu al willen verkopen. ‘Helemaal niet,’ zeg ik dan. ‘Eerst een vergunning.’”

Het woord bouwwoede hoort Voet liever niet. “Dat vind ik een negatief woord. Een stad is constant in ontwikkeling, elke stad. Je ziet overal containers voor de deur, voor een nieuwe fundering of een aanbouw. Is dat bouwwoede? Nee, dat is onderhoud.”

‘Geen vastgoeddealtje’

Stadsdeelvoorzitter Sebastiaan Capel is ook nu de gebeten hond. Capel: “Dan lees je weer over ‘een vastgoeddealtje van Capel’, maar ik wil niet willekeurig wetten en regels terzijde schuiven. Dat vind ik onbehoorlijk bestuur. Bovendien zegt een eigenaar: ‘Ik heb ook rechten,’ en roept de rechter ons tot de orde.”

Of een gebouw lelijk is of niet, is volgens Capel niet aan het stadsdeel. “Daar hebben we een Welstandscommissie voor. Ik kan en wil hun advies niet zomaar naast me neerleggen.”

En over de vaak gehoorde kritiek dat hij het voorstel blokkeerde om de hele Vondelparkbuurt tot beschermd stadsgezicht te promoveren: “Een flagrante leugen. Vóór 2014, toen ik nog gemeenteraadslid was, heeft het merendeel van de deelraad zich uitgesproken tegen de status van beschermd stadsgezicht. Nu ligt die beslissing in de Stopera, en wij als stadsdeel zeggen: ‘Ja, doe die status, als dat helpt tegen de bouwwoede.’”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden