Weer vragen over veiligheid Schiphol door incident Zwanenburgbaan

Het wil maar niet lukken Schiphol veiliger te maken. Op een cruciaal moment voor de groeiplannen van de luchthaven, hebben de lucht­verkeersleiding en Schiphol weer steken laten vallen. De roep om nieuw veiligheidsonderzoek groeit.

De Zwanenburgbaan was niet vrijgegeven, maar toch lieten verkeersleiders er 16 vliegtuigen op landen.Beeld ANP

De verkeersleiders in de toren op Schiphol lieten in januari 25 minuten lang 16 vliegtuigen landen op de Zwanenburgbaan, terwijl deze nog niet door de luchthaven was vrijgegeven.

Dat geldt als een zonde; op een niet vrijgegeven baan kan rotzooi liggen, er kunnen mensen of voertuigen rondrijden en personeel van de luchthaven – zoals de vogelwacht die vogels wegjaagt – hoeft nog niet aan­wezig te zijn.

Maar deze keer waren ze samen verantwoordelijk voor de overtreding. Ook Schiphol dacht dat de Zwanenburgbaan was vrijgegeven. De baan was geïnspecteerd en de verlichting aangezet. Hierdoor was volgens LVNL geen sprake van botsingsgevaar.

De verkeersleiding meldde het ‘incident’ zelf al op zijn site – zoals de instantie naar eigen zeggen alle veiligheidsincidenten meldt – lang voordat NH Nieuws dit weekend de bij­behorende communicatie tussen verkeersleiders en vliegtuigen openbaarde.

Veiligheidsonderzoek

De affaire komt op een pikant moment. Vorige week bepleitten twee van de vier regeringspartijen, D66 en ChristenUnie, nieuw veiligheids­onderzoek voordat er een besluit valt of Schiphol verder mag groeien. Volgens Kamerlid Jan Paternotte (D66) versterkt het incident van 18 januari die oproep. “Als dit een structureel probleem is, dan is het goed dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) een onderzoek instelt.”

Het is niet de eerste keer dat de verkeersleiding toestellen een ‘dichte’ baan laat gebruiken. Zomer 2018 gebeurde hetzelfde op de Buitenveldertbaan. In 2012 lieten verkeers­leiders negen vliegtuigen van de dichte Aalsmeerbaan opstijgen, die niet was afgezet. In de vijf jaar daarvoor gebeurde dat negen keer.

Voor de OVV waren dergelijke incidenten mede aanleiding om in 2017 een vernietigend rapport te publiceren over het veiligheidsbesef op de luchthaven. Een jaar later werd dat herhaald nadat de aanbevelingen onvoldoende waren opgevolgd.

Vrijdag nog gaf Schipholtopman Dick Benschop hoog op over de stappen die sindsdien zijn gezet. “We liggen op schema. We hebben inmiddels 5 van de 32 maatregelen van de OVV uitgevoerd. We leren samen van incidenten.”

Bijna-botsingen

Het aantal gevallen van bijna-botsingen op een startbaan, is sindsdien sterk afgenomen, van 45 in 2017 tot 28 vorig jaar – waarbij ook de ernst van de incidenten is verminderd. Maar het aantal meldingen van ‘voorvallen’ in de Nederlandse luchtvaart is vorig jaar gestegen naar ruim 7500.

LVNL onderzoekt de misser van 18 januari zelf. “Dat doen we altijd, om te leren van zulke voorvallen,” zegt een woordvoerder. “We hebben het ook gemeld bij de ILT (de luchtvaartinspectie) en de OVV.”

Of er onafhankelijk onderzoek komt, blijkt binnenkort. “We hebben deze melding ontvangen en geanalyseerd,” zegt een woordvoerder van OVV. “Op basis daarvan besluiten we binnenkort of er nader onderzoek komt.” Zulk onderzoek is volgens haar ‘al vrij snel verplicht’. “We onderzoeken veel op Schiphol.”

OVV heeft, na de oproep van D66 en CU, nog geen plannen haar veiligheidsonderzoeken opnieuw te analyseren. “Er loopt nu in opdracht van het kabinet een extern onderzoek naar wat er met onze aanbevelingen is gedaan, dat wachten wij af.”

LVNL is al bezig met technische aanpassingen in de verkeerstoren waarmee zulke incidenten beter zijn te voorkomen. Die worden momenteel getest en uiterlijk in maart in gebruik genomen. De computersystemen waarmee de verkeersleiders werken, waarschuwen dan onder meer als gebruik wordt gemaakt van een landingsbaan die nog niet is vrijgegeven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden