Amsterdam Bewaar

Wat is er loos op de Amsterdamse afdeling radicalisering?

Wat is er loos op de Amsterdamse afdeling radicalisering?
© ANP

Burgemeester Van der Laan geeft toe te weinig aandacht te hebben gehad voor zijn afdeling Radicalisering en Polarisatie, waardoor de ontslagen ambtenaar Saadia a.-T. opdrachten kon gunnen aan een vriendje en fraude pleegde. "Dat is iets dat de burgemeester zichzelf aanrekent."

Wat is er precies misgegaan?  
De manager van het programma Radicalisering en Polarisatie heeft zich schuldig gemaakt aan belangenverstrengeling en fraude, blijkt uit onderzoek van Bureau Integriteit. In juli werd Saadia a.-T. geschorst en kreeg zij strafontslag, wat zij overigens aanvecht.

De vrouw kon fouten maken omdat de procedures rond het inkopen van anti-radicaliseringsadvies niet goed werden nageleefd, en dit lang onopgemerkt bleef. Er heerste een gesloten cultuur, onder slechte aansturing. Van der Laan noemt dit de dieperliggende problemen op de afdeling, waardoor A.-T. lang haar gang kon gaan.

Waarom is Van der Laan zo schuldbewust?  
Als burgemeester is hij verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in de stad, waaronder de aanpak radicalisering en preventie valt. Volgens Van der Laan is door de crisis op de afdeling het gezag van de gemeente ondermijnd.

"Dat is kwalijk en zorgelijk, zeker in het licht van de aanslagen in het buitenland en het risico dat zich dit ook in Amsterdam voordoet." Tegelijkertijd bezweert hij dat de veiligheid van Amsterdammers hierdoor niet in gevaar is geweest, en dat de recent binnengekomen signalen van radicalisering opnieuw zijn nagelopen.  

Wat doet Van der Laan om de zorgen weg te nemen?  
De burgemeester zegt dat hij al veel langer bezig was om de afdeling te reorganiseren, bijvoorbeeld door begin dit jaar het management te vervangen. Maar nu erkent hij dat dit te weinig, en te laat was.

Na aanhoudende kritiek vanuit de gemeenteraad deze zomer maakt hij een vlucht naar voeren. Hij wil, gecontroleerd door externe deskundigen, een taskforce laten kijken naar de manier waarop de afdeling is georganiseerd. Een nieuwe 'sterke' manager wordt aangetrokken die de leiding op zich gaat nemen. 

Komt Van der Laan hiermee weg?  
Dat is de vraag, vooral D66, VVD en CDA blijven veel vragen houden. Deze fracties hadden namelijk ook kritiek op de kern van zijn aanpak, die Van der Laan niet wijzigt.

De gemeentelijke antiradicaliseringsaanpak is geïnspireerd op de werkwijze van terrorismedeskundige David Kenning. Die stelt dat jongeren met allerlei sociale problemen, in het jihadisme een excuus kunnen zien om gewelddadige aanslagen te plegen. Diverse raadsfracties willen weten of ook andere visies ruimte krijgen, die de islam als oorzaak zien bij de radicalisering van jongeren.    

Loopt Amsterdam nu gevaar?  
De gemeente houdt momenteel 50 jongeren in de gaten die signalen van radicalisering vertonen. Maar door het imploderen van Islamitische Staat vormen vooral de terugkeerders een probleem, aldus de NCTV.

Minister Stef Blok van Veiligheid en Justitie maakte woensdag bekend dat hij vier uitgereisde terroristen de Nederlandse nationaliteit ontneemt. Dit kan omdat de vier een dubbele nationaliteit hadden. Een Amsterdammer die vorig jaar naar IS wilde en voor zijn vertrek kon worden aangehouden, hoorde deze week vier jaar celstraf tegen zich eisen.  

Hoe hebben andere gemeenten de antiradicalisering wel op orde?  
Zeker niet. Uit onderzoek van Trouw blijkt dat de helft van de gemeenten in Nederland nauwelijks iets doet om radicalisering te bestrijden. Dit wordt door de Inspectie Veiligheid en Justitie als een gevaar gezien.  

Lees verder: Ontslag Saadia A.-T. legt onrust rondom radicalisering bloot en volg donderdagmiddag hier live het spoeddebat in de gemeenteraad

Elke middag het laatste nieuws uit Amsterdam ontvangen? Schrijf je nu in voor de gratis nieuwsbrief van Het Parool.