Plus Achtergrond

Wat blijft over van het erfgoed na de sloop van parkeergarage Kempering?

Kunnen bij de sloop van erfgoed waardevolle elementen behouden blijven? Amsterdam neemt de proef op de som met parkeergarage Kempering in de Bijlmer.

Marlous Willemsen van Imagine IC bij onderdelen van parkeergarage Kempering, zoals de rood-witte balk. Ze maken deel uit van een expositie over Amsterdam-Zuidoost. Beeld Tammy van Nerum

De sloop van parkeergarage Kempering is onvermijdelijk, maar het stadsbestuur wil een poging wagen om de herinnering aan de betonnen kolos in stand te houden. Bij wijze van proef gaan sloper, bewoners en erfgoedexperts de komende maanden op zoek naar mogelijkheden om de waardevolle elementen van Kempering te behouden, ook op de plek waar na de sloop nieuwe woningen moeten verrijzen.

Het is iets nieuws, vertelt directeur Marlous Willemsen van erfgoedhuis Imagine IC, dat de opdracht kreeg het proces te begeleiden. “De Europese landen hebben in de conventie van Faro afgesproken erfgoed te beschouwen als maatschappelijk kapitaal. Erfgoed vertelt ons wie we samen zijn. Soms is dat meteen ­duidelijk, soms duurt dat even. Op een gegeven moment zijn we molens mooi gaan vinden.”

Emotienetwerk

De waardering van erfgoed hangt vaak samen met verandering. Dat geldt ook voor het jeugdige erfgoed in de Bijlmer. Na de grootschalige sloop vanaf de jaren negentig is er de laatste jaren nieuwe waardering ontstaan voor het oorspronkelijke ontwerp. Willemsen: “Er zijn in de afgelopen jaren veel parkeergarages gesloopt en er gaan er nog meer tegen de vlakte. Dat voedt de behoefte van liefhebbers om nog iets te behouden, voordat ook de laatste garages zijn ver­dwenen.”

Imagine IC, dat deze week het 20-­jarig bestaan viert, heeft zich de afgelopen jaren nadrukkelijk over Kempering ontfermd. In 2016 was er al een sloopbesluit genomen, maar twee jaar later ­besloot het nieuwe stadsdeelbestuur er nog eens serieus naar te kijken. Het cultuurhuis ­organiseerde bijeenkomsten met deskundigen en buurtbewoners om de meningen over de ­parkeergarage te peilen.

Dat leverde een gevarieerd emotienetwerk op, zoals de verzameling oordelen over het erfgoed in kwestie wordt genoemd. Liefhebbers van de oude Bijlmer schoten vol bij de ­gedachte aan sloop, buurtbewoners wilden de sloopkogel het liefst zelf bedienen. Willemsen noemt beide ­reacties waardevol. “Het is een misverstand dat iedereen per se positief moet zijn over erfgoed. Juist het ­gesprek over de voors en tegens van sloop schept duidelijkheid over de waarde.”

Eerder dit jaar werd duidelijk dat sloop van Kempering onvermijdelijk is: het gebouw verkeert na langdurige leegstand in slechte staat en de kosten van een opknapbeurt maken een doorstart onbetaalbaar. De gemeente besloot vorige week om te kijken of onderdelen van de garage op de een of andere manier behouden kunnen blijven. De medewerkers van Imagine IC hebben al enkele stukken veilig­gesteld, zoals de balk die de maximale hoogte van voertuigen aangeeft.

Tastbare herinnering

In de komende maanden worden twee schouwen gehouden in en om het gebouw. Buurt­bewoners kunnen daarbij aangeven welke ­onderdelen zij de moeite van het bewaren waard vinden. Dat kan een bord zijn, maar ook een stuk muur met graffiti. Willemsen: “Helaas is onlangs uit veiligheidsoverwegingen een paar klepperende ramen weggegooid, met daarop tags van graffitiartiest Mick la Rock en het collectief Smib. Die hadden we graag behouden gezien.”

Het behoud van de uitgekozen waardevolle elementen wordt onderdeel van de opdracht voor de sloper en de projectontwikkelaar. De roerende zaken ziet Willemsen het liefst belanden op een toegankelijke plek in de buurt, zoals het Bijlmer Museum in Grubbehoeve. Op de plek van Kempering kan, als daar ­behoefte aan is, een gedenkteken komen. “Zo ontstaat er een monument of the mind, een blijvende en tast­bare herinnering aan wat is geweest.”

Om van de proef een succes te ­maken, benadrukt Willemsen, is het belangrijk dat veel mensen meedoen. “Als niemand aanschuift, zijn we snel klaar. Dan is er kennelijk geen sprake van erfgoed dat behouden moet blijven.” Ze spreekt de hoop uit dat ook de voorstanders van sloop meedoen. “Erfgoed is spanning en strijd. Nu het sloopbesluit is genomen, kan hopelijk ook met beide partijen worden gekeken naar wat we van Kempering willen meenemen naar de ­toekomst.”

Enkele hebbedingen uit de parkeergarage ­zullen vanaf vandaag te zien zijn in de nieuwe expositie die Imagine IC heeft opgezet in het onder­komen aan het Bijlmerplein. In de ­vitrines zijn ook bijzondere objecten opgenomen van eerdere exposities over de Bijlmerramp en het Zwart ­Beraad. Op het jubileumfeest, dat om 17 uur begint en voor iedereen toegankelijk is, kan ook nader worden kennisgemaakt met ander belangrijk cultureel erfgoed in de vorm van Surinaamse snacks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden