PlusAchtergrond

Warmtepomp burgert plots snel in: ‘Nederlanders zijn toch een volk dat graag geld wil besparen’

Naast warmtepompen, zijn zonnepanelen nu ook extra gewild. ‘Minder energie gebruiken, is altijd de beste oplossing. Je eigen energie opwekken is stap twee.’ Beeld ANP / C. Barton van Flymen
Naast warmtepompen, zijn zonnepanelen nu ook extra gewild. ‘Minder energie gebruiken, is altijd de beste oplossing. Je eigen energie opwekken is stap twee.’Beeld ANP / C. Barton van Flymen

De hoog opgelopen gasprijs jaagt de belangstelling aan voor warmtepompen en zonnepanelen, merken Amsterdamse leveranciers. Wie vastzit aan een duur stroomcontract kan zonnepanelen al in drie jaar terugverdienen. ‘Het helpt de transitie die we moeten maken.’

Bart van Zoelen

Elk nadeel heeft zijn voordeel: de na de oorlog in Oekraïne geëxplodeerde gasprijs maakt een warmtepomp snel voordeliger. De Amsterdamse leverancier Triple Solar verwachtte tot vorig jaar dat de termijn waarin klanten hun investering in een warmtepomp zouden terugverdienen door lagere energielasten geleidelijk korter zou worden. Nu gas zoveel duurder is, vallen die rekensommen plotsklaps veel eerder gunstig uit. De ‘terugverdientijd’ is gehalveerd.

Het bedrijf in Amsterdam-Noord wordt aan één stuk door gebeld, al zijn het ook veel geïnteresseerden die in het wilde weg informeren of zo’n warmtepomp iets voor ze is. Soms vanwege Poetin en de wens om zijn oorlogskas niet langer te spekken, maar inderdaad: vooral vanwege de torenhoge gasprijs. Triple Solardirecteur Cees Mager: “Nederlanders zijn toch een volk dat graag geld wil besparen.”

In zeven jaar terugverdiend

Gewild is vooral een hybride systeem waarbij een cv-ketel de warmtepomp in de koudste maanden te hulp schiet. Dan zijn in huis minder aanpassingen nodig en wordt toch al gauw 70 procent minder gas verstookt. In de meeste maanden kan de warmtepomp het prima bolwerken met de speciale zonnepanelen van Triple Solar, die niet alleen elektriciteit opwekken maar ook stilletjes warmte uit de lucht halen.

Zo’n hybride warmtepomp is minder prijzig dan helemaal van het gas afstappen, maar het kost nog altijd zo’n 7000 euro. Twee jaar terug ging Mager er nog vanuit dat die investering zich in 14 jaar zou terugverdienen. Nu houdt hij het op 7 jaar. Het is momenteel lucratief om minder gas te verbruiken. “Zelfs al is de elektriciteitsprijs óók heel hoog.” Zo kan de warmtepomp snel inburgeren. “Al is de aanleiding natuurlijk vreselijk.”

Het vergt wel wat geduld. Installateurs zijn overbelast en materialen als chips, aluminium en koper zijn nog altijd schaars sinds de coronapandemie. Maar Mager merkt dat klanten best willen wachten. “Als het er voor de volgende winter maar is.”

Omslag kabinet

Wachttijden lopen op, zegt ook Vaillant. Tot vorig jaar kwamen de meeste klanten bij de Duitse verwarmingsleverancier die in Nederland actief is vanuit Amsterdam-Zuidoost als vanouds voor een cv-ketel, maar inmiddels vraagt de helft naar een warmtepomp. Marketingdirecteur Hugo Hemel schat dat Vaillant sinds de energieprijs omhoog schoot drie tot vijf keer vaker wordt benaderd voor informatie over de warmtepomp.

Wel gaat de belangstelling ook hier in de eerste plaats uit naar de hybride warmtepomp waarbij dus nog steeds een cv-ketel nodig is. Het precieze rekensommetje verschilt natuurlijk van huis tot huis, maar Hemel houdt zelfs een terugverdientijd van vijf jaar voor mogelijk voor wie door een aflopend energiecontract overgeleverd is aan de hoge tarieven die gasleveranciers vragen aan nieuwe klanten.

Stroomnet

De ‘terugverdientijd’ van zonnepanelen of een warmtepomp ziet er nu heel zonnig uit, maar het is wel de vraag of dat zo blijft. Zo’n duurzame investering doe je immers voor minstens 15 jaar en in de tussentijd kan de gasprijs altijd weer dalen. Bij zonnepanelen speelt ook een rol dat de opgewekte stroom momenteel kan worden weggestreept tegen elektriciteit die je ’s avonds of op donkere winterse dagen afneemt van het energiebedrijf. Maar deze lucratieve ‘salderingsregeling’ wordt de komende jaren waarschijnlijk afgebouwd. Netwerkbedrijven riepen de politiek deze week nog op om hier haast mee te maken omdat de vele zonnepanelen zorgen voor extra pieken op het net, waar ze nu al mee worstelen.

Dat de warmtepomp meer in zwang raakt, komt volgens Vaillant overigens niet alleen door de torenhoge gasprijs en de oorlog in Oekraïne. “Het is ook de omslag die het nieuwe kabinet heeft gemaakt.” Waar het vorige kabinet erop uit was hele wijken van het gas af te halen, zet het nieuwe kabinet eerst in op energiebesparing door isolatie en extra subsidie voor de hybride warmtepomp. “Het versterkt elkaar allemaal.”

Eigen energie opwekken

Zonnepanelen braken de afgelopen jaren al door naar de massa toen ze snel goedkoper werden en de investering in 7 tot 10 jaar kon worden terugverdiend. Inmiddels blijken ze nóg voordeliger, omdat met de gasprijs ook de stroomkosten door het dak gaan.

Bij de grote Amsterdamse leverancier Sungevity staat de telefoon roodgloeiend. Het zijn vooral huishoudens die eerder al interesse hadden, maar de knoop nog niet hadden doorgehakt. “Het stond op hun mentale to do-list,” zegt directeur Roebyem Anders. “Nu de prijs zo hoog is, kijkt iedereen aan welke knoppen ze kunnen draaien. Minder energie gebruiken, is altijd de beste oplossing. Je eigen energie opwekken is stap twee.”

De levertijd loopt op, vanwege het tekort aan vakmensen vooral. Voor de terugverdientijd gaat Sungevity inmiddels uit van zo’n vier jaar. “Maar als je de pech hebt dat je een aflopend stroomcontract hebt en je gaat 50 tot 60 cent per kilowattuur betalen, dan kan het ook drie jaar zijn.”

Financiële stimulans

Zelfs bedrijven zijn nu geïnteresseerd. Omdat ze als grootverbruikers veel minder betalen voor energie was er tot dusver weinig belangstelling voor zonnepanelen op bedrijfsdaken, maar dat verandert snel, volgens Jeroen Bonenkamp van Green4energy uit Amsterdam-Noord. Er waren wel subsidies, maar het schoot niet erg op. “Niets werkt zo goed als een echte financiële stimulans.” ABN Amro voorspelde deze week al een golf faillissementen onder bedrijven die zuchten onder hoge energielasten.

Wachttijden zijn er wel door schaarse materialen en tekorten aan personeel, vooral van offertemakers. De terugverdientijd komt momenteel uit op 4 tot 7 jaar, schat Bonenkamp.

Zo versnelt het dure aardgas de omslag naar warmtepompen en zonnepanelen, constateert hoogleraar Richard van de Sanden aan de TU/e in Eindhoven. “Het helpt de transitie die we moeten maken. We zijn in Nederland veel te laat begonnen,” zegt de hoogleraar, die betrokken is bij de Dag Tegen Gas (zie kader). “Het is alleen wrang dat het gebeurt door een oorlog die helemaal niet plaats had moeten vinden.”

Dag Tegen Gas

Met steun van milieuorganisaties als Urgenda en de Natuur en Milieufederaties wordt zondag de Dag Tegen Gas gehouden. Daarmee wordt energiebesparing op de agenda gezet, iets wat volgens de organisatoren structureel te weinig aandacht heeft gekregen in Nederland. Intussen komt 15 procent van het in Nederland verbruikte aardgas uit Rusland, wat door de inval in Oekraïne nog lastiger te verkroppen is. In Zuidoost kunnen bewoners voorlichting krijgen over energiebesparing op een ‘energiemarkt’. In het Olympisch Stadion wordt over de hele oppervlakte van het voetbalveld radiatorfolie uitgerold, waar 800 Amsterdammers gratis tien vierkante meter van kunnen ophalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden