Amsterdam Bewaar

Waarom kiest de VVAB voor een stad met alleen topmonumenten?

Vincent van Rossem
Vincent van Rossem © Ton Damen

De Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB) kiest voor een stad met topmonumenten. De club van norse actievoerders staat niet langer meer op de bres voor elk klein monumentje met geringe architectuur-historische kwaliteiten. Dit blijkt uit een felle richtingenstrijd binnen de vereniging.

Wat is hier gebeurd?
Aanleiding is het besluit van de Bestuurscommissie van het stadsdeel Centrum vorige maand om een groep van veertien monumentale Van Houtenpanden niet op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen. Dat besluit wordt intussen gesteund door hoge ambtenaren, maar is een breuk met het verleden toen het stadsdeel de bijzondere panden uit 1930 nog wel monumentaal vonden.

De VVAB heeft jaren fel actie gevoerd voor behoud van de woonhuizen die mede het Amsterdams straatbeeld typeren. Maar sinds de zomer deelt de VVAB het nieuwe beleid van het stadsdeel. De draai is nu compleet, stadsbreed; zowel bij het stadsdeel als bij de ambtenaren en ook bij de VVAB vindt men Van Houtenpanden niet langer monumentaal. Ook erfgoedvereniging Heemschut, zo laat secretaris Paul Meijer desgevraagd weten, is inmiddels overstag.

Ging dat bij de VVAB zonder slag of stoot?
Allerminst. Verenigingslid Vincent van Rossem, architectuur-historicus en oud-ambtenaar die juist voorstelde ook panden met minder monumentale kwaliteiten op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen, is boos. Hij ventileerde zijn commentaar op het nieuwe monumentenbeleid, waar anderen bij de VVAB het meningsverschil stil wilden houden. Daar komt bij dat de VVAB zelf in mei nog kritisch was, waardoor het nieuwe standpunt voor leken onbegrijpelijk is geworden.

Wie zitten er achter de discussie over het nieuwe beleid bij de vereniging?
Dat zijn vooral de leden Gerrit Vermeer en Jaap Evert Abrahamse. Zij vinden dat de ambtenaren van MenA, voorheen Bureau Monumenten en Archeologie, een goede koers varen door alleen voor topmonumenten te gaan en schamen zich voor de door de vereniging eerder geuite kritiek. Van Rossem vindt vooral dat de vereniging de taak heeft om in de geest van VVAB-oprichter Geurt Brinkgreve actie te voeren voor elk monument en niet alleen het neusje van de zalm.

Is de bom gebarsten?
En hoe! Vooral Gerrit Vermeer slaat in e-mails wild om zich heen. Hij vindt de eigen brief van de VVAB aan het stadsdeel waarin kritiek staat op het niet plaatsen van de Van Houtenpanden op de monumentenlijst "een flutbrief zonder kennis van zaken, die nooit gestuurd had mogen worden." Ook schrijft hij dat een publicatie in het verenigingsblad Binnenstad met standpunten van Van Rossem een totaal verkeerd beeld geeft. Hij bindt de strijd aan met de redactie en vergelijkt het medium met het partijblad van de vroegere communisten. Ook stelt hij voor de perswoordvoerder/bureausecretaris van de VVAB voortaan ver van de pers te houden. Voorts eist Vermeer een spoedvergadering met het bestuur. Voor de berichtgeving in Het Parool over de veranderde koers houdt hij het dagelijks bestuur van de VVAB mede-verantwoordelijk: "zijn jullie niet goed in je hoofd geworden, geacht DB?"

En krijgt Vermeer steun?
In ieder geval van Jaap Evert Abrahamse die al het interne gekrakeel negeert, maar in zijn e-mail zegt "niet blij" te zijn met de publicatie in Het Parool. Hij wil precies weten hoe de krant aan de informatie is gekomen. Dat VVAB-lid Van Rossem ruim in het stuk wordt geciteerd doet geen bel rinkelen. Er moet bloed vloeien en er zullen nog meer schuldigen worden aangewezen. Want het interne geschil is vervelend, maar het feit dat het op straat ligt vinden ze bij de VVAB erger.