Zondag zochten mensen in varende cabrio’s al verkoeling op het water.

Plus Uitleg

Waarom het in de stad wél tropisch warm wordt

Zondag zochten mensen in varende cabrio’s al verkoeling op het water. Beeld Evert Elzinga

Het KNMI stelt het hitteplan in werking in grote delen van het land, maar niet in Amsterdam. Maandag en dinsdag wordt het niettemin in delen van de stad warmer dan 30 graden.

1. Wordt het tropisch warm?

Volgens het KNMI gelden maandag in grote delen van het land tropische temperaturen, reden zelfs voor een hitteplan. Maar vooralsnog niet voor Amsterdam en omgeving.

Het wordt maandag wel degelijk tropisch warm in de stad, zegt Matthijs van der Linden van het Amsterdamse Weeronline.nl. “De meetstations van KNMI staan steevast op het platteland, in open gebied, in gemaaid gras. Daar is het koeler en winderiger dan in versteend gebied. Dat beïnvloedt de cijfers.”

“Wij baseren ons voor Amsterdam op cijfers van Meteo Schiphol. Die worden gemeten in open gebied van het vliegveld waar meer wind staat dan in de stad en de warmte veel sneller verdwijnt. In stedelijk gebied liggen temperaturen gemakkelijker 2 of 3 graden Celsius hoger, doordat straten en gebouwen warmte vasthouden en wind minder vrij spel heeft.”

Zo was afgelopen nacht in groot-Amsterdam, met een gemiddelde temperatuur van 19,9 graden, volgens de definitie net geen tropennacht. “In de stad kan het evenwel ’s nachts gemakkelijk gemiddeld tussen de 20 en 21 graden worden.” Daarmee zitten we rond het nachtelijk warmterecord van 20,4 graden Celsius, dat in 1957 op Schiphol werd gemeten.

2. Waarom dan toch geen hitteplan voor de stad?

Met de officiële grens voor wat als een Tropendag geldt, gaat het daarom in steden mis. Maandag wordt het volgens het KNMI in groot-Amsterdam formeel net geen tropische dag, met temperaturen onder de 30 graden. “Maar dat is dus gebaseerd op de gegevens van het platteland. Wij gaan ervan uit dat de piektemperatuur in de stad maandag tussen de 30 en 31 graden uitkomt en het dus wel degelijk tropisch warm wordt.”

Voor dinsdag, als ook het KNMI uitgaat van tropisch Amsterdam, rekent Weeronline op een temperatuurpiek van 32 graden. “Dat kan in delen van de stad nog warmer zijn en in andere delen weer koeler. Aan het IJ of op open plekken als het Museumplein, waar meer wind staat, zou het iets minder kunnen zijn. Ook de hoeveelheid groen in de buurt maakt daarbij veel uit. Met bomen en gras in de buurt blijft de warmte minder lang hangen.” In de nauwe straten van de binnenstad, loopt de temperatuur makkelijk verder op.”

En niet alleen dat, de warmte zal ook langer blijven hangen. Stenen, beton en asfalt houden warmte nu eenmaal langer vast. “Het heeft dan ook, voor verkoeling, weinig zin om ramen en deuren open te zetten, dan haal je de warmte ­eigenlijk naar binnen.

3. Moet er dan geen stadsweerbericht komen?

“Er valt best wat te zeggen voor stedelijke voorspellingen,” zegt Matthijs van der Linden van Weeronline.nl, “alleen is dat nog niet zo makkelijk.” Want een consistente meting is in bebouwde omgeving lastig te geven. Alle temperaturen van het KNMI worden bewust in het buitengebied gemeten om die invloeden te vermijden.”

4. Dus toch een tropenrooster op school en de bouwplaatsen dicht?

Er is geen peil op het tropenrooster te trekken, alhoewel het erop lijkt dat er ondanks de tropische hitte maandag nog niet veel Amsterdamse scholen zijn die hun lesroosters inkorten.

Bij de scholenkoepels is het beeld wisselend – scholen bepalen veelal zelf of ze het tropenrooster invoeren, afhankelijk van het schoolgebouw. Daardoor is het in de stad een lappen­deken aan scholen die wel verkorte lesroosters invoeren en die dat niet doen. Een aantal koepels voert bewust geen tropenrooster in, zoals AWBR (achttien scholen). 

“Dat is ook helemaal niet nodig,” zegt bestuurder Marius Voerman. “De periode is veel te kort. Als we nu zeker zouden weten dat het tot de zomervakantie tropisch warm wordt, kun je daarop inspelen, maar om nu alles om te gooien is organisatorisch heel lastig, voor de scholen, de leerkrachten en de ouders.Dat geeft enorm gedoe met de opvang. Mensen raken door zo’n maatregel meer verhit dan door de warmte.” Wel wordt in overleg met de directies de lesstof aangepast. “Met veel pauzes en een aangepast lesritme, maar dat kan per school verschillen.”

Ook op bouwplaatsen wordt per situatie gekeken of het werk moet worden aangepast.

5. Blijft het weer zo?

In de nacht van dinsdag op woensdag zal het volgens Van der Linden van Weeronline weer wat afkoelen. “Dan verdwijnt de sluierbewolking en gaat het wat harder waaien vanaf zee. Dan koelt het ’s nachts af naar 18 tot 19 graden, nog altijd behoorlijk warm.”

“Woensdag overdag wordt het een zomerse 25 graden Celsius, met een stralende zon en verkoelende wind van zee. Het ziet er echter naar uit dat het vanaf zaterdag weer tropisch warm zal ­worden.”

Volg alles over de warmte in ons hitteblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden