Amsterdam wereldstad

Waarom het 80 jaar duurde voor Amsterdam het Holocaustverleden zichtbaar maakte

null Beeld Sjoukje Bierma
Beeld Sjoukje Bierma

Met de komst van het Namenmonument vorig jaar en het openen van het Nationaal Holocaust Museum in 2023 geeft Amsterdam na tachtig jaar eindelijk ruim baan aan het herdenken van de Holocaust. Waarom heeft dat zo lang geduurd?

Het Parool

In de eerste aflevering van Amsterdam wereldstad, een nieuwe podcast van Het Parool, bespreekt presentator Lorianne van Gelder met Paroolverslaggever Hanneloes Pen en Emile Schrijver, directeur van het Joods Cultureel Kwartier – het Joods Museum, de Portugese Synagoge, de Hollandsche Schouwburg en het Nationaal Holocaustmuseum – de moeizame band die Amsterdam heeft met het herdenken van de Holocaust.

Prikkeldraadliteratuur

Pen vertelt onder meer over de kille ontvangst van Joden die de vernietigingskampen hadden overleefd en terugkeerden naar Amsterdam. Niet alleen werden ze geconfronteerd met hun door NSB’ers ingenomen huizen en aanslagen voor achterstallige belastingen, ook was er weinig ruimte om stil te staan bij wat ze hadden meegemaakt. Men wilde vooruitkijken, aandacht besteden aan de wederopbouw. Pen: “Boeken over de oorlog werden prikkeldraadliteratuur genoemd. Daar zaten mensen niet op te wachten.”

In Amsterdam kwamen later wel het Anne Frank Huis, het Auschwitzmonument en het Verzetsmuseum, maar specifiek de Holocaust kreeg niet eerder een monument of museum, in tegenstelling tot bijvoorbeeld in Berlijn en Washington. Opmerkelijk, want het hoogste percentage Joden in West-Europa werd weggevoerd vanuit Nederland. Het grootste deel van hen woonde in Amsterdam.

Met de komst van het Namenmonument in de Weesperstraat, met daarop de namen van alle 102.000 vermoorde Joden, Roma en Sinti, en het Nationaal Holocaustmuseum in de oude Kweekschool op de Plantage Middenlaan – opening eind 2023 – komt daar, bijna tachtig jaar na de bevrijding, verandering in.

In Amsterdam wereldstad vertellen Pen en Schrijver hoe het monument en museum tot stand kwamen én waarom het belangrijk is dat ze er zijn.

Amsterdam wereldstad

In de nieuwe podcast Amsterdam wereldstad komen onmisbare Amsterdamse thema’s aan bod. Paroolverslaggever en host Lorianne van Gelder neemt luisteraars wekelijks mee, samen met experts van binnen en buiten de krant. Iedere maandagochtend verschijnt een nieuwe aflevering.

In een interview vertellen Van Gelder en eindredacteur Josien Wolthuizen alles over de nieuwe podcast. Lees het hier.

Volgende week: hoe een hele generatie Amsterdammers buitenspel kwam te staan op de woningmarkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden