De 16e Montessorischool Gaasperdam: een kleine school op een lastige plek.

Achtergrond

Waarom een basisschool uit Zuidoost de deuren moet sluiten

De 16e Montessorischool Gaasperdam: een kleine school op een lastige plek. Beeld Jean-Pierre Jans

Een school in Amsterdam-Zuidoost moet sluiten wegens gebrek aan goede leraren. Hoe kon dat gebeuren? ‘Wat we vóór de zomervakantie hadden georganiseerd, was erna niet meer de waarheid.’

Ze heeft het via AT5 geprobeerd, via RTL Nieuws, via LinkedIn – sinds juni is Marijke van Amersfoort, directeur van basisschool Samenspel in Amsterdam-Zuidoost, al aan het zoeken naar nieuwe leerkrachten. “Ik kan ze gewoon niet vinden.” Op haar school heeft ze bijna drie voltijdsbanen openstaan. “Dan denk je de bezetting rond te hebben en gaat er opeens iemand weg. En nog iemand, en dan ga je het schip in.”

Dat is, in een notendop, wat op de 16e Montessorischool Gaasperdam is gebeurd. Eén nieuwe leerkracht kwam na de zomer niet opdagen, een ander zegde na een paar weken op. Dat was de druppel.

De kleine school met maar 111 leerlingen kon dit tekort niet meer opvangen. Donderdag werd bekend dat de deuren zullen sluiten. De kinderen kunnen volgens onderwijsminister Arie Slob terecht op andere scholen in het stadsdeel.

De 16e Montessorischool Gaasperdam had al jaren moeite om goed gekwalificeerd personeel te vinden. Twee jaar geleden ging de directeur met pensioen. In zijn kielzog vertrok een aanzienlijk deel van de leraren. Dat had direct een weerslag op de onderwijskwaliteit, blijkt uit een inspectierapport.

‘In combinatie met het lerarentekort dat in Amsterdam-Zuidoost erger voelbaar is dan elders in de stad, zag het bestuur zich genoodzaakt veel startende leraren in te zetten.’ De resultaten gingen achteruit, de school kreeg van de onderwijsinspectie een onvoldoende.

Slob wijt het sluiten van de school vooral aan de slechte inspectierapporten. Maar het bestuur, en ook collega’s van andere scholen, zeggen: dit was nooit gebeurd als er genoeg goede docenten waren geweest.

Tot deze maand dacht de school dat het goed zou komen. “Er was altijd perspectief,” zegt schoolbestuurder Hubert de Waard. “We zijn niet van het sluiten. Dat is een dramatische oplossing. Maar wat we vóór de zomervakantie hadden georganiseerd, was ná de zomervakantie niet meer de waarheid.”

Complexe populatie

Wie wil er nog voor de klas in Zuidoost? Het stadsdeel heeft een, zo formuleert een schoolleider het, complexe leerlingenpopulatie. De helft van de kinderen leeft onder of tegen de armoedegrens. Ze hebben soms een taalachterstand, hebben zeer gevarieerde culturele achtergronden. Soms is er geen geld voor een bril, of kregen ze veel te laat de juiste diagnose. “Je bent niet alleen leerkracht, maar ook opvoeder. En niet alleen van de kinderen.”

Geen plek waar je als beginnend docent rustig het vak gaat leren.

Basisschool Samenspel werkt met redelijk wat Surinaamse docenten. Die hebben wel ervaring, maar hun diploma staat gelijk aan twee jaar Pabo in Nederland. “Dus die kun je alleen inzetten als assistent,” zegt Van Amersfoort. “En dus ook alleen betalen als assistent.”

En salarissen blijven een probleem. Een leerkracht verdient in het hele land hetzelfde, terwijl het werk in de grote steden veel zwaarder is – en de huisvesting duurder. Dus wat gebeurt nu: docenten die vroeger van buiten Amsterdam naar Zuidoost pendelden voor hun werk, kunnen nu een baan om de hoek krijgen. En een montessorischool, die vind je overal, daar trek je geen nieuwe docenten mee. Zo werd sluiting van de montessori in Zuidoost onafwendbaar.

Dieptriest

Paul de Brouwer van lerareninitiatief PO in Actie vindt het dieptriest. “Deze school heeft niet meer de kans om zich uit de nesten te werken. Nu verliest de school zijn bestaansrecht doordat er geen leraren zijn.”

De hoopgevende geluiden over zij-instromers, mensen met werkervaring die met een versnelde opleiding het onderwijs instromen, drukt Van Amersfoort de kop in. “Daar kun je je school niet op bouwen. Die moeten zelf het vak nog leren.”

Al drie jaar te klein

De 16e Montessorischool Gaasperdam had al drie jaar te weinig leerlingen: 111, terwijl de norm in Amsterdam op 195 ligt. De school had dus sowieso geen bestaansrecht meer, aldus onderwijsminister Arie Slob. Maar er zijn enorm veel (te) kleine scholen. Alleen al in Amsterdam zijn er circa veertig die drie jaar of langer onder de opheffingsnorm zitten. Die scholen zijn, aldus Slob, kwetsbaar, ‘zowel voor het borgen van kwaliteit als in situaties van tekorten’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden