PlusAnalyse

Waarom begint justitie niet een strafzaak tegen een advocaat die ze als rotte appel beschouwt?

In de advocatuur ontplofte een bom toen officier van justitie George Rasker woensdag zei dat advocaten soms meer het belang lijken te dienen van de criminele organisatie dan van verdachten. Zoals dat gaat: precies de verkeerde advocaten trekken het zich aan, en voelen zich besmeurd.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Het was uiteraard geen slip of the tongue toen aanklager George Rasker naar een specifiek smaldeel in de advocatuur uithaalde op het podium dat hij in de Amsterdamse rechtbank had. Het gebeurde in een strafzaak over een kleine 60 kilo cocaïne die waren aangetroffen in een verborgen ruimte in een bus waarin twee Britten van de snelweg waren gehaald. Rasker maakt zich duidelijk druk om een fenomeen dat niet alleen hij, maar veel meer leden van het Openbaar Ministerie menen te zien, en dat ze een doorn in het oog is.

Rasker schudde het niet uit zijn losse pols, maar formuleerde het zoals hij het had voorbereid. “Dat de verdachten in deze zaak eerst een eigen advocaat hadden, maar ineens uit het niets overstapten naar één en dezelfde andere advocaat, lijkt op de handelwijze die is beschreven in het boek Narconomics, How to run a drug cartel,” zei hij. “We hebben te maken met criminele organisaties die héél erg lijken op organisaties die wel legaal zijn. Net zoals legale organisaties hebben ook criminele organisaties een juridische afdeling.”

Verlengstuk van hun bazen

De aanklager legde uit wat er in zijn ogen onder meer mis mee is te zeer een verlengstuk van de bazen te zijn: de raadslieden op wie hij doelde, zullen andere motieven hun verdedigingslijn laten bepalen dan puur de belangen van hun cliënt. “De advocaat zal er op toezien dat de verdachten niet te veel zeggen over elkaar, over hun directe contacten of hun opdrachtgever.”

Rasker trok het uitdrukkelijk breder dan de drugszaak waarin hij optrad: “Daarmee zeg ik in deze zaak niets onoorbaars: ik zeg wat in vergelijkbare zaken gebruikelijk is.”

Rasker is niet zomaar een willekeurige officier van justitie. Tot maart was hij drie jaar lang de ‘programmadirecteur ondermijning’ die namens meerdere departementen en organisaties acties coördineerde tegen criminelen die zich invreten in de bovenwereld. In die rol heeft hij zich duidelijk gestoord aan lieden die de zware, georganiseerde misdaad faciliteren en daartoe rekent hij dus ook sommige advocaten.

Vol overgave

Hij vermeed zorgvuldig het c-woord, voor consigliere, of de al even beruchte term ‘organisatieadvocaat’, maar dat verstonden veel advocaten wél uit zijn door Het Parool opgetekende relaas. Onder meer op sociale media keerden ze zich woedend tegen de suggestie dat zij maffiamaatjes zijn – terwijl ze naar eer en geweten en vol overgave hun cliënten bijstaan in hun zoektocht naar recht.

Sterker: sommige advocaten doen veel meer dan dat. Ze proberen cliënten en hun naasten van geweld tegen overheidsdienaren of bijvoorbeeld journalisten te weerhouden; ze proberen ieders rol in de rechtsstaat uit te leggen en verdedigen het systeem tegenover heetgebakerde cliënten.

Het waren juist ook díé bevlogen advocaten die als door een wesp gestoken opsprongen.

Begrijpelijk.

Ook omdat de uithaal van officier Rasker past in een patroon van uithalen door zijn collega’s in grote strafzaken. Aanklagers die advocaten in het grote liquidatieproces Marengo tegen Ridouan Taghi cum suis beschuldigen van het lekken van informatie. Leden van het Openbaar Ministerie die achter én voor de schermen klagen dat advocaten(kantoren) te veel cliënten uit dezelfde of aanpalende zaken bijstaan en zo in elk geval de schijn van belangenverstrengeling wekken.

Het debat tussen het Openbaar Ministerie en de advocatuur blijft zich verharden. Enkele advocaten wijzen erop dat twee jaar nadien weinig meer over is van het respect dat vanuit alle geledingen klonk voor de advocatuur nadat advocaat Derk Wiersum was vermoord, die de kroongetuige tegen Taghi bijstond.

Averechts effect

Het zou wellicht helpen als het Openbaar Ministerie een strafzaak begon tegen advocaten die zij als rotte appels beschouwen, of anderszins serieuze actie ondernam. Dan zouden al die anderen weer goedwillend kunnen worden bejegend.

Net zoals bij iedereen kan het OM gewoon bewijs zoeken als een advocaat wordt verdacht van lidmaatschap van de criminele organisatie. Dat ligt extreem gevoelig omdat een advocaat een soort heilige is, maar heeft nu een averechts effect en treft al die goedwillenden

De beroepsgroep zou bovendien baat hebben bij een stevige Orde van Advocaten met strenge regionale Dekens die enig zelfreinigend vermogen garanderen, en de zwarte van de witte schapen zouden scheiden. In de praktijk is hun optreden tegen vermoede misstanden met de mildste kwalificatie ‘lauw’ te noemen, dus dat helpt niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden