Plus

Waar kan stad nog wel bouwen?

Welke repercussies voor Haven-Stad heeft de uitspraak van de Raad van State om een streep te zetten door de bouw van 1000 woningen op het Hembrugterrein? ‘We moeten opnieuw om de tafel.’ 

Haven-Stad is gepland in dezelfde geïndustrialiseerde omgeving als het Hembrugterrein. Beeld Marc Driessen

Wat begon in 2014 als een chique snackbar - de 'bourgondische friterie' Frites uit Zuyd aan de Ceintuurbaan- is vandaag de dag een fritesfabriek die een voorname rol speelt in het doorkruisen van de woningbouwplannen van Zaanstad.

En Amsterdam moet vrezen dat de uitspraak waarmee de Raad van State dinsdag een streep zette door de bouw van 1000 woningen op het Hembrugterrein, ook repercussies heeft voor Haven-Stad, de beoogde nieuwe wijk in het Westelijk Havengebied met liefst 70.000 woningen.

"Dat risico bestaat," zegt SP-raadslid Tiers Bakker. "Haven-Stad is gepland in dezelfde geïndustrialiseerde omgeving als het Hembrugterrein. Daar kan je tegen dezelfde soort zaken aan lopen als de gemeente Zaanstad nu bij de Raad van State is overkomen."

Geluidsoverlast
De hoogste bestuursrechter bepaalde dinsdag dat er onder het huidige plan te veel geluidsoverlast van bedrijven dreigt voor toekomstige bewoners. De uitspraak oogt verstrekkend. Want het is voor de Raad van State 'onduidelijk of en hoe de [gesignaleerde] gebreken kunnen worden hersteld', zo staat in de uitspraak.

Als er al woningen mogen komen, zullen het er in ieder geval minder zijn dan de 1000 waar de gemeente op inzet. "Vaak doet de Raad van State de overheid bij een uitspraak als deze een suggestie om de zaak recht te breien: kijk eens goed naar dit of dat," aldus SP'er Bakker. "Zo'n handreiking ontbreekt nu. Dat maakt deze uitspraak pittig. Ik neem dan ook aan dat de gemeente in beroep gaat."

Herinrichting
Al meer dan 20 jaar is Zaanstad bezig met de herinrichting van het Hembrugterrein, een oud fabrieksterrein pal tegenover de Amsterdamse haven gesitueerd, aan de andere kant van het Noordzeekanaal. Eind 19de eeuw werd het aangelegd voor de wapen- en munitiefabriek van de Artillerie Inrichting. Tot na de Tweede Wereldoorlog vormde het het hart van de Nederlandse wapenindustrie.

In 2017 verkocht het Rijksvastgoedbedrijf het terrein aan projectontwikkelaar ABC Planontwikkeling. Het is een van de weinige gebieden waar Zaanstad kan uitbreiden.

Maar toen de gemeenteraad ruim een jaar geleden instemde met het bestemmingsplan, waarschuwde Jaap Keijser - eigenaar van Kapsalon Keyser in Zaandam en raadslid voor de Partij voor Ouderen en Veiligheid - voor juridische procedures van bedrijven. Vanwege de komst van woningen wordt hun bewegingsvrijheid ingeperkt; ze krijgen te maken met strengere regels op het gebied van geluid en geur.

Het was dan ook niet verrassend dat het Havenbedrijf Amsterdam een van de partijen was die een procedure aanspande bij de Raad van State. Het havenbedrijf vreest dat de woningbouw ten koste gaat van de eigen uitbreidingsmogelijkheden en bedrijfsvoering.

Frites uit Zuyd
Waar het havenbedrijf deels niet-ontvankelijk werd verklaard, honoreerde de Raad van State vooral de bezwaren van fabriek Frites uit Zuyd, voortgekomen uit het succes van de friterie aan de Ceintuurbaan.

Sinds 2015 staat de fabriek op het Hembrugterrein, waar 30 werknemers 'ambachtelijke frites' produceren en distribueren. "Een fritesfabriek grenzend aan een woonwijk, dat is vragen om problemen," zegt oprichter en eigenaar Quirin van Engelshoven. "We werken weliswaar ambachtelijk, maar we zijn geen snackbar."

Van Engelshoven is tevreden met de uitspraak, voor zover het gevaar voor zijn bedrijfsvoering is afgewend.

Noodzaak

Het Havenbedrijf Amsterdam reageert voorzichtiger en lijkt vooral niet triomfantelijk te willen overkomen. Een woordvoerder zegt zelfs teleurgesteld te zijn: "We zullen opnieuw om de tafel moeten met de gemeente Zaanstad," aldus een woordvoerder. "Want ook wij zien de noodzaak van woningbouw. Daar moeten we samen zien uit te komen."

Tiers Bakker voorziet dat het ook voor Amsterdam spannend gaat worden: "De problematiek overstijgt het Hembrugterrein. Waar kunnen gemeenten woningen bouwen zonder dat het bedrijfsleven in de knel komt? Die vraagt ligt hier op tafel. We zijn als Amsterdam al begrensd vanwege Schiphol aan de ene kant. Als we dan ook niet de andere kant op kunnen uitbreiden, wordt het wel heel lastig."

Gemeente Zaanstad beraadt zich op vervolgstappen

Wethouder Hans Krieger laat in een reactie weten: ''Deze uitspraak is een klap voor Zaanstad en onze woningbouwontwikkeling. Wij bestuderen momenteel de uitspraak van de Raad van State en beraden ons op vervolgstappen."

"Zaanstad zal de komende jaren nog verder groeien, de uitdagingen om werken en wonen te combineren zijn groot. Wij blijven dan ook samen met de diverse partners zoeken naar mogelijkheden om hier de juiste invulling aan te geven."

"De uitspraak zet op dit moment weliswaar een enorme streep door de rekening in de herontwikkeling van het Hembrugterrein, maar wij zullen blijven zoeken naar mogelijkheden om het terrein verder te ontwikkelen. Wij gaan kijken hoe we het wel voor elkaar gaan krijgen!"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden