PlusProfiel

VVD’er Marianne Poot: van groen-rechts naar donkerblauw

Liberaal Marianne Poot voert in de raad het verzet aan tegen de progressieve coalitie. Maar als VVD’er met een uitgesproken rechts profiel valt ze ook uit de toon. ‘Law and order past bij haar.’

Een harde stijl van politiek bedrijven is het handelsmerk geworden van Poot. Beeld Nosh Neneh
Een harde stijl van politiek bedrijven is het handelsmerk geworden van Poot.Beeld Nosh Neneh

Deze week moet de week worden van VVD-fractievoorzitter Marianne Poot. De begroting 2021 wordt behandeld en als leider van de oppositie mag Poot hét liberale tegengeluid laten horen bij de progressieve koers van GroenLinks, D66, PvdA en SP.

Poot heeft die rol zo enthousiast opgepakt dat de hele partij naar rechts opschuift, zeggen vrienden en vijanden. “De Amsterdamse VVD bestond altijd uit sociaal-liberalen zoals Ferry Houterman en Eric van der Burg, die snapten dat ze VVD’er zijn in een linkse stad. Poot doet alsof ze in de Tweede Kamer zit, maar dat rechtse past hier niet,” zegt oud-stadsdeelvoorzitter Fatima Elatik (PvdA).

Een harde stijl van politiek bedrijven is het handelsmerk geworden van Poot. Volgens collega-raadslid Rik Torn (VVD) is de felheid van Poot niet gemaakt. “Law and order past bij haar, maar ze is écht verontwaardigd over de onveiligheid in de stad,” zegt hij. “Als bewoners last hebben van hangjongeren stapt ze in de auto, om het daarna aan de orde te stellen in de raad. Het is klassiek volksvertegenwoordigen.”

Marianne Poot (52) is grootgebracht in Meppel en studeerde daarna technische bedrijfskunde aan de Universiteit Twente. In de jaren negentig verhuisde ze naar Amsterdam, vanwege een baan bij KPN. Na de moord op Theo van Gogh in 2004 raakte Poot politiek geïnteresseerd. In 2006 startte ze als deelraadslid in Zeeburg, de wijk die later op zou gaan in stadsdeel Oost.

Toen stond Poot juist bekend als een progressieve VVD’er. Het was de tijd van ‘groen-rechts’, en ze leek dat profiel te hebben omarmd, herinnert haar voorganger in de raad, Eric van der Burg, zich. “Ze viel op in de deelraad door een groen en duurzaam profiel.” Torn: “In discussies heb ik weleens gezegd dat ik niet meer kon zien of ons verkiezingsprogramma van GroenLinks of de VVD was, maar zij vond dat we duurzaamheid moesten stimuleren.”

Teruggefloten

Toen de VVD in Oost in de oppositie werd ­gedwongen, veranderde Poot. Ze werd harder en rechtser. Dat hoort erbij in de strijd tegen een meerderheid. Maar: “Marianne is altijd ­‘geschrokken’, ze viel altijd ‘van haar stoel af’ tijdens debatten,” herinnert Elatik zich. “Wij moesten er in het stadsdeel op een gegeven ­moment wel om lachen, het beschadigde haar reputatie.”

Memorabel was een debat over de onkosten van Elatik in 2010. Die had om veiligheidsredenen hoge vervoerskosten. Poot vroeg tijdens een vergadering waarom Elatik zich in een dure taxi liet rondrijden. Ongepast, want over beveiligingsmaatregelen wordt nooit openlijk gesproken. Poot heeft altijd volgehouden dat ze geen idee had dat het een veiligheidskwestie was, maar dat zagen de overige partijen anders.

Poot ging er soms zelfs zo hard in dat ze openlijk werd teruggefloten door haar partijgenoten.

Een andere frontale aanval op Elatik in 2010 kon op openlijke afkeur rekenen van collega-VVD’ers. “Ik begrijp dat Marianne Poot de PvdA in Oost hard aanpakt, want die heeft grote ­fouten gemaakt. Maar ze moet wel wegblijven van het persoonlijke,” wees Eric van der Burg haar terecht in Het Parool.

Toen ze in 2012 in de gemeenteraad terechtkwam werd ze meer en meer de ‘donkerblauwe’ VVD’er aan de rechterkant. Zo uitte Poot in 2008 nog twijfels toen burgemeester Job Cohen preventief fouilleren voorstelde in de Indische Buurt. Nu vraagt zij na bijna elk geweldsincident in de stad aan burgemeester Femke Halsema of preventief fouilleren ‘eindelijk’ kan worden ingevoerd. Van der Burg: “Dat groene imago vlakte af in de raad. Wij zagen: ze is meer donkerblauw dan we hadden verwacht.”

In 2018 belandde de VVD in de oppositie, waardoor Poot alle ruimte kreeg zich te profileren. Toen asielactivisten van We Are Here in 2018 een rijtje voormalige sociale huurwoningen kraakten aan de Rudof Dieselstraat, viel Poot waarnemend burgemeester en partijgenoot ­Jozias van Aartsen aan. Van Aartsen zou te weinig doen om de krakers weg te krijgen. “We hebben weleens geprobeerd om Poot en Van Aartsen met elkaar te verbinden, maar dat is niet gelukt,” zegt Van der Burg die in 2019 door Poot werd opgevolgd als fractievoorzitter.

Ook tussen burgemeester Halsema en Poot zijn de verhoudingen ijzig. Toen deze zomer bleek dat de demonstratie op de Dam op 1 juni zo druk bezocht werd dat de deelnemers geen afstand hielden, zei Poot al een dag later dat ze een motie van wantrouwen zou indienen tegen Halsema. Dat is ongebruikelijk, politieke mores schrijven voor dat een bestuurder die onder vuur ligt zich eerst mag verdedigen in de politieke arena. In de wandelgangen lieten raadsleden van GroenLinks en D66 zich ontvallen dat de Amsterdamse VVD niet meer voor rede vatbaar was en de komende jaren niet meer welkom zou zijn bij coalitieonderhandelingen.

Warme vriendin

Poot lijkt weinig belangstelling te hebben voor het onderhouden van goede relaties met de ­andere hoofdrolspelers op het stadhuis, een contrast met de vorige generatie VVD’ers op de Stopera, die bekendstonden als liefhebbers van een borrel en bitterbal. “Poot heeft maar één stand: aan. In relaxte sfeer overleggen kan niet bij haar,” zegt een aanvoerder van een van de ­coalitiepartijen, die anoniem wil blijven. “Het optreden van de burgemeester moest kritisch worden gevolgd, Marianne moet zorgen dat de persoonlijke relaties goed blijven en daar werkt ze aan,” zegt VVD-raadslid Rik Torn.

Poot, die zich in haar vrije tijd graag verdiept in Franse wijnen en lekker eten, heeft die persoonlijke touch wel in zich, zeggen haar vrienden. “Ik heb weleens tegen haar gezegd dat ik het jammer vind dat ik die warme vriendin, die verbindende vrouw, niet terugzie in het debat,” zegt vriendin Annelies Buurmeijer.

Poot krijgt energie van het raadswerk, weten mensen om haar heen. “De politiek is heel intens en natuurlijk houden bepaalde debatten haar bezig, maar ik geloof niet dat ze daar veel wakker van ligt,” zegt Buurmeijer. “Ze vindt het soms lastig en ingewikkeld, maar is daar niet emotioneel over. Ze vindt het vooral erg leuk.”

Torn, Poots collega van het eerste uur, die vaak genoemd wordt als mogelijke opvolger, steunt haar ruimhartig. “Eric (van der Burg, red.) was te links, nu is Marianne te rechts, er is altijd wat.”

Marianne Poot

Geboren in 1967 in Leidschendam, opgegroeid in Meppel.

1987 - 1994 Technische bedrijfskunde Universiteit Twente
1994 - 2012 diverse managementsfuncties KPN
2012 - 2016 programmamanager zorginstelling Cordaan
2016 - 2020 ondernemer The Care Factory
2006 - 2012 deelraadslid VVD Amsterdam-Oost
2012 - heden raadslid & fractievoorzitter VVD Amsterdam

Marianne Poot woont samen met haar partner op Java-eiland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden