PlusAchtergrond

VU en UvA: ‘Wetenschap heeft echt baat bij samenwerking met Huawei’

De universiteiten VU en UvA gaan vanuit Amsterdam met het Chinese telecombedrijf Huawei meedenken over nieuwe zoekmachinetechnologie. Naast een investering van 3,5 miljoen euro gaat het daarbij vooral om de data die Huawei levert. Daarmee kan de kunstmatige intelligentie achter zoekmachines verbeterd worden.

Beeld Hollandse Hoogte / EPA

Commercieel samenwerken met bedrijven is niets nieuws voor de onderzoekers die zich bij beide universiteiten bezig houden met kunstmatige intelligentie. Dat doen ze al voor bedrijven en instellingen als Relx (Reed Elsevier), ING, Qualcomm en de Nationale Politie.

Maar de commerciële samenwerking met Huawei, die maandag bekend werd, ligt gevoeliger. Huawei, dat vanwege een Amerikaanse boycot onder meer is uitgesloten van het gebruik van Googlediensten, werkt aan een eigen zoekmachine. De samenwerking met beide universiteiten moet de bijbehorende technologie verbeteren.

“Door geopolitieke omstandigheden moet Huawei hier zelf mee aan de bak,” zegt Maarten de Rijke, hoogleraar kunstmatige intelligentie aan de UvA. “Net als veel andere bedrijven zoeken ze daarvoor samenwerking met de universitaire wereld, voor een nieuwe blik op het onderwerp en om toegang te krijgen tot academisch talent. Dat doen bedrijven als Google, Microsoft en Facebook ook.”

Voor de universiteiten leveren commerciële samenwerkingen zoals met Huawei een schat aan wetenschappelijke ervaring op. “Je kunt onderzoek beperken tot een labomgeving waar je alle controle hebt,” zegt De Rijke. “Maar dan draai je in zekere mate een simulatie. Als je dichter bij de praktijk kunt komen dan kun je aannames uit het onderzoek toetsen. Niets is verrassender dan de werkelijkheid.”

“Juist in dit vakgebied is het belangrijk om toegang te hebben tot realistische omgevingen en problemen die zich in de praktijk voordoen,” zegt Frank van Harmelen, hoogleraar kunstmatige intelligentie aan de VU. “Het is leuk dat ze 3,5 miljoen euro betalen, maar hun data is eigenlijk nog veel belangrijker.”

“Dit wordt echt een samenwerking waar we wetenschappelijk baat bij hebben. Deze opdracht past heel goed in het onderzoek dat we in Amsterdam doen op het gebied van kunstmatige intelligentie, taal en zoektechnieken. Al die expertises zitten in Amsterdam toevallig op twintig minuten afstand van elkaar.”

Pizza

“De uitdaging is om nieuwe zoektechnieken meertalig te maken. Als er nuttige info in het Italiaans is opgeschreven en ik zoek in het Nederlands, dan zou ik die ook graag begrijpelijk zien te krijgen. Daarvoor moeten zoekmachines beter begrijpen waar een vraag over gaat. Als iemand op het woord ‘pizza’ zoekt, moet het voor de zoekmachine uit de context van die vraag duidelijk zijn of het om het kopen of om het bakken van een pizza gaat.”

“Het doel is om technologie te ontwikkelen die mensen aan informatie koppelt,” zegt De Rijke. “Dan moet de zoekmachine begrijpen waar de vraag over gaat en hoe het menselijk gedrag tot die vraag leidt. Op basis daarvan kun je zo’n zoekmachine de volgende zet laten bedenken: de juiste informatie tonen of doorvragen met een verhelderende vraag.”

Chinese overheid

Kritiek dat met het onderzoek Nederlandse expertise naar een Chinees bedrijf gaat met vermeende banden met de Chinese overheid, wijzen de universiteiten van de hand. De onderzoeksresultaten worden openbaar. “Voor ons is het een voorwaarde dat we publicatievrijheid hebben,” zegt Van Harmelen, “anders komt je wetenschappelijke onafhankelijkheid in het geding. Het staat ons helemaal vrij de resultaten te presenteren, dat zouden ook negatieve resultaten kunnen zijn.” Wel mag Huawei ze tevoren doornemen op bedrijfsvertrouwelijke informatie.

Het Amsterdamse onderzoeksteam zal uit negen mensen bestaan, die in dienst komen van de universiteiten. “We mikken op een mengsel van assistenten in opleiding en postdocs,” zegt Van Harmelen. “We werven wereldwijd. We verwachten veel interesse, juist omdat dit een combinatie is van academisch onderzoek en een groot bedrijf. Zeker niet alleen van de aangesloten universiteiten. Nederlanders zullen in de minderheid zijn.”

Huawei Nederland breidt daarnaast het eigen Amsterdamse team uit, waar tot 100 mensen komen te werken. “Dat komt los te staan van ons team.” In het team van UVA en VU komen geen werknemers van Huawei te werken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden