Amsterdam Bewaar

Vrijwilliger ontdekt namen slachtoffers bombardement

De namen van de 44 slachtoffers tijdens het bombardement op de Blauwburgwal in mei 1940 zijn bekend.

Een vrijwilliger van het project Amsterdamse Doodsoorzaken van het Amsterdamse Stadsarchief en de Radboud Universiteit ontdekte hun identiteit.  

Op 11 mei 1940, nog voor het middaguur, liet een Duits vliegtuig twee bommen vallen boven het centrum. Eén bom viel op een rijtje huizen op de hoek van de Blauwburgwal en Herengracht, waarbij 44 doden en tientallen zwaar gewonden vielen. Veertien woningen werden in een klap weggevaagd. Een tweede bom ketste via de brug in het water.

De Nijmeegse Radboud Universiteit wil samen met het Stadsarchief meer te weten komen over de ontwikkeling van de volksgezondheid in het verleden.

Fred Geukes Foppen (74) indexeert voor dit project de digitale scans met de Amsterdamse doodsoorzaken  van 1854 tot en met 1940. Deze scans zijn geanonimiseerd. Er staat slechts een geboorte- en sterfdatum, het geslacht van het slachtoffer en de oorzaak van overlijden.

Namen
Tijdens het invoeren van deze scans werd zijn nieuwsgierigheid gewekt naar de 44 doden. "Ik wilde weten wie die mensen waren en waar ze woonden. Via overlijdensaktes ontdekte ik hun namen en adressen."

Het gaat om 29 mannen en 10 vrouwen, vier meisjes en een jongen onder de achttien jaar. Twaalf van de 44 slachtoffers woonden op de Blauwburgwal, onder wie Cornelia Kröber die net op dat moment bezoek had van haar zus Anna en nichtje Johanna.

Winkeljuffrouw Groenewoud was ten tijde van het bombardement in banketbakkerij Nollen aan het werk en ook de broers Anton en Rudolf Schippefelt, die een kruidenierswinkel runden, en een van hun vrouwen, kwamen om.

Het oudste slachtoffer is 72 jaar. De jongste, Catharina Heijne van de Haarlemmerweg, negen jaar. 25 van de 44 doden werden op de Nieuwe Ooster begraafplaats begraven. Van een van de slachtoffers, Leonard Westhoeve, is nog een steen aanwezig.  

Kranten
"In de Nederlandse kranten uit 1940 stond heel weinig vermeld over het bombardement," zegt Geukes Foppen, voormalig scheikundig ingenieur in de pharmaceutische industrie en tevens jarenlang buitenlandcorrespondent van het NOS Journaal en Het Vrije Volk.

Ik hoop dat ze een plaquette of gedenksteen gaan plaatsen.

Fotograaf Cas Oorthuys werkzaam bij de Arbeiderspers aan het Hekelveld was snel ter plaatse op de Blauwburgal en maakte foto's van de ravage en de slachtoffers. Politie en burgers probeerden de gewonden uit het puin te halen.

De foto's van Oorthuys werden pas vijf jaar later, na de oorlog, gepubliceerd. Geukes Foppen wil de namenlijst op 11 mei aan de gemeente overhandigen. "Ik hoop dat ze een plaquette of gedenksteen gaan plaatsen voor de slachtoffers."

Elke middag het laatste nieuws uit Amsterdam ontvangen? Schrijf je nu in voor de gratis nieuwsbrief van Het Parool.