Plus Analyse

Vragen, heel veel vragen, maar geen antwoorden in Marengo-zaak

Hoe moet het verder met het grote liquidatieproces Marengo, nu van kroongetuige Nabil B. eerst zijn onschuldige broer Reduan en woensdag zijn advocaat Derk Wiersum is vermoord? Niemand die het in alle verslagenheid weet.

Zware beveiliging door politie en marechaussee bij de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, waar de pro-formazitting in de strafzaak Marengo plaatsvindt. Beeld ANP

In de nu nóg zwaarder beveiligde rechtbank op Schiphol was de sfeer terneergeslagen op de eerste – besloten – zitting in de zaak Marengo sinds de moord op advocaat Derk Wiersum, waarin de voortvluchtige Ridouan Taghi en vijftien medeverdachten beschuldigd worden van een trits liquidaties en moordplannen.

Overal rond het complex en langs de toegangswegen stonden jeeps met zwaarbewapende marechaussees en hun al even zwaarbewapende collega’s van andere diensten. Journalisten moesten het doen met een bijrol in het ‘persvak’ in het gras aan de overkant van de weg. In die zin was het dinsdag al een spookproces.

De moord op de broer van kroongetuige Nabil B. staat op geen van de aanklachten tegen de zestien verdachten. Dat geldt na het nog zo prille onderzoek vanzelfsprekend ook voor de drugsterreur die afgelopen week het leven beëindigde van de advocaat van diezelfde kroongetuige, Derk Wiersum. Toch, er is geen betrokkene bij het proces die níet denkt aan Taghi als opdrachtgever achter deze liquidaties. 

En er is meer. De crimineel uit Vianen wordt gekoppeld aan het entameren van de aanslagen op De Telegraaf en Panorama na artikelen over Taghi cum suis. Bovendien zou hij een moordplan hebben beraamd voor misdaadjournalist John van den Heuvel, die al bijna twee jaar in de zwaarst denkbare beveiliging zit.

Monsterproces

Voor zover dit – voor Nederlandse begrippen – ongekende geweld en signalen van bizarre moordplannen rechters, officieren van justitie en advocaten niet al naar de keel grepen, de moord op advocaat Wiersum komt nóg harder aan.

Hij was een graag geziene strafpleiter. Alle rechters, officieren van justitie en advocaten in Amsterdam kenden hem, dus ook de betrokkenen in de zaak Marengo, dat tot een monsterproces zal uitgroeien. Wiersums weduwe, moeder van zijn twee jonge kinderen, is rechter in Rotterdam.

De rechters toonden zich bij aanvang van de zitting ontdaan. Er werd opgemerkt dat het vervelend is dat deze zittingen, waarin nu eenmaal formeel over het voorarrest van verdachten moet worden geoordeeld, zo kort na de afschuwelijke moord zijn gepland. 

Wat de implicaties zijn voor de veiligheid en beveiliging, is op dit moment niet te overzien. De drie aanklagers lieten zich in vergelijkbare bewoordingen uit. Verschillende magistraten zien zich sinds woensdag geconfronteerd met ongekende beveiligingsmaatregelen en leven in een roes, zo was volgens aanwezigen voelbaar.

(De meeste advocaten van de verdachten hadden overigens niets concreets van de staat gehoord over te nemen beveiligingsmaatregelen, wat ze opmerkelijk vonden.)

Wat nu?

Boven de rechtszaal hing de hele dag die prangende vraag. Hoe nu verder?

Kunnen rechters die Wiersum (en zijn partner) persoonlijk kenden nog wel onbevangen, onpartijdig en zonder emoties over de strafzaak tegen Taghi en zijn vijftien medeverdachten oordelen? Durven de drie officieren van justitie door? Hoe vergaat het de advocaten van de verdachten? Wie zullen de kroongetuigen (Nabil B. én Tony de G.) nog durven bijstaan?

Als alle onheil zich vóór het proces had afgespeeld, had ieder rustig zijn eigen afweging kunnen maken. Maar wat te doen na de moord op Wiersum, die allemaal bijkomende emoties oproept en maatregelen vergt? Wat te doen, nu velen het gevoel hebben te leven in een wereld waarin de grenzen van het geweld niet meer zijn in te schatten?

Advocaten zullen in deze van emoties doortrokken weken niet de neiging hebben rechters ‘te wraken’ omdat de schijn van partijdigheid op ze drukt. Aan de andere kant en onder druk van dezelfde emoties: kunnen verdachten die aan Taghi worden gelieerd wel een eerlijk proces krijgen en dat ook zo voelen, hoezeer rechters dat ook willen?

Moeten elders uit Nederland nieuwe rechters worden ingevlogen die Wiersum níet persoonlijk of indirect kenden? En hoe moeten die dan, na rijp beraad met hun naasten, kunnen bepalen of ze deze zo risicovolle zaak willen en kunnen aanpakken?

Het zijn even pijnlijke als prangende vragen die op korte termijn beantwoord moeten worden. Vanaf oktober zou de kroongetuige achter gesloten deuren worden verhoord bij de onderzoeksrechter, maar ook daarvoor geldt: hoe moet dat nu, nu de advocaat die hem al jaren bijstond en de hele materie tot in de finesses kende, er niet meer is?

Vragen, heel veel vragen, maar antwoorden zijn er nog niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden