Amsterdam Bewaar

Vrachtwagenverbod in Zuid om fietsers te beschermen

De maatregel heeft direct tot interesse geleid bij omliggende wijken.
De maatregel heeft direct tot interesse geleid bij omliggende wijken. © ANP

Vanaf augustus mogen zware vrachtwagens niet meer in de kleine straten van Buitenveldert. Het gevaar voor fietsers is te groot. Het wijkverbod is een voorbode voor de rest van Amsterdam.

Bestuurder Paul Slettenhaar (Zuid) kan het niet langer verantwoorden. Nu zoeven grote vrachtwagens duizenden keren per dag langs Amsterdamse fietsers, kinderen en ouderen incluis. Vaak gaat dat goed, maar soms ook niet. Uit onderzoek blijkt dat een ongeluk bijna altijd slecht afloopt voor de fietser in kwestie.

"De lege stoel in de klas van het kind dat niet meer terugkomt, komt bij mij heftiger binnen dan een slachtoffer van een misdrijf," aldus Slettenhaar. "De stad zal nooit zo rustig worden als een dorp, maar naar school gaan moet net zo veilig zijn. Daarom gaan we dit gewoon afdwingen," zegt de VVD-bestuurder.

De aanleiding om het nu te doen is de toename van het bouwverkeer in het gebied. "We zien dat het vrachtverkeer in Buitenveldert groeit door de bouwprojecten op de Zuidas en dat gaat met de aanleg van het Zuidasdok alleen maar toenemen."

Daarom staat er deze week een verkeersbesluit van zijn hand in de Staatscourant om vrachtwagens zwaarder dan 3,5 ton te weren van de wegen waar fietsers en vrachtverkeer het asfalt delen. Deze grens is grofweg het verschil tussen een grote bestelwagen en een truck.

Venstertijden supermarkten
Alleen op de brede doorgaande wegen in de wijk, waar fietsers op een vrijliggend fietspad rijden, blijven trucks welkom. Op enkele straten waar vrachtwagens toch echt door moeten, om bijvoorbeeld een supermarkt te bevoorraden, gaan venstertijden gelden.

Vrachtvervoerders kunnen dan alleen buiten de schooltijd de straat in, na 9.00 en voor 15.00 uur. In uitzonderlijke gevallen kan een ontheffing worden verleend, zoals bij een verhuizing. Het verbod gaat op 1 augustus in.

3,5

Straten waar ook fietsers rijden, zijn in Buitenveldert na 1 augustus taboe voor vrachtwagens zwaarder dan 3,5 ton

Voor ondernemers was het soms even slikken. Slettenhaar: "Supermarkten staan niet te springen, maar we willen het gewoon niet meer. Het kan goed in Buitenveldert omdat hier zo veel vrijliggende fietspaden liggen. In De Pijp zou ik het ook wel willen, maar daar zijn bijna geen alternatieve routes dus proberen we het nu nog op een andere manier."

De maatregel heeft direct tot interesse geleid bij omliggende wijken. De wijkvereniging van de Prinses Irenebuurt, ten noorden van de Zuid­as, wil dat het stadsdeel het vrachtwagenverbod ook daar invoert. "De bouw op de Zuidas is nu een directe aanleiding, maar ik kan me voorstellen dat dit ook op andere plekken interessant is, over een tijdje. De logistiek in Amsterdam gaat veranderen, dat signaal geven we ook met deze keuze voor Buitenveldert."

Kans op overlijden
Fietsers vormen met 28 procent nog steeds een onevenredig groot deel onder de dodelijke verkeersslachtoffers. Bovendien is het aantal ernstig gewonden in Amsterdam met de helft toegenomen sinds 2000; de hoofdstad doet het hierin slechter dan de andere grote steden.

Amsterdammers moeten het recht krijgen om zich veilig te kunnen bewegen in hun eigen buurt

Verkeersdeskundige Ploos van Amstel

Ook de keuze voor het weren van vrachtverkeer is logisch. Uit onderzoek van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) blijkt dat fietsers bij een botsing met een truck een zes keer zo grote kans hebben om te overlijden vergeleken met een aanrijding met een bestelwagen.

Volgens verkeersdeskundige Walther Ploos van Amstel steekt Zuid zijn nek uit met de maatregel. "Venstertijden in winkelstraten hebben gewerkt, milieuzones hebben goed gewerkt, ik verwacht dat dit ook gaat werken. Het vrachtverkeer groeit, maar Amsterdammers moeten het recht krijgen om zich veilig te kunnen bewegen in hun eigen buurt."

Volgens de lector stadslogistiek zijn grote delen van Noord, de nieuwere wijken van West en Amstelveen en Diemen ook zeer geschikt om vrachtwagens en fietsers uit elkaar te halen. "London, Parijs en Keulen zijn hier ook mee bezig. Dit is de toekomst."

Veilig Verkeer Nederland juicht het verbod ook toe, maar waarschuwt wel voor een nadelig bijeffect. "Het gevolg kan zijn dat mensen niet meer leren om op te passen voor vrachtwagens omdat ze steeds minder vaak voorkomen op straat. Dan kunnen de vrachtwagens die een ontheffing krijgen een extra groot gevaar opleveren," aldus een zegsvrouw.