Plus

Voortgezet onderwijs Amsterdam wordt steeds breder

Middelbare scholen in de stad worden weer breed. Het tijdperk van categorale vmbo's, havo's en gymnasia komt voorzichtig ten einde en de scholen trekken weer bij elkaar in

Het Cartesius Lyceum Beeld Tammy van Nerum

Het Amsterdamse voortgezet onderwijs staat de komende jaren een stoelendans van scholen en schoolgebouwen te wachten.

Waar de afgelopen decennia vooral scholen met slechts één niveau zijn ontstaan (de categorale scholen) komt er nu een beweging terug naar brede scholengemeenschappen en lycea op gang.

Dat staat in de ­Onderwijsagenda van het Osvo, de vereniging van schoolbesturen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs.

Met tachtig scholen is het Amsterdamse ­onderwijsaanbod enorm, maar het is ook scheef. Elk jaar worden leerlingen via het ­matching- en lotingssysteem uitgeloot voor een stuk of zeventien populaire scholen, terwijl ­andere scholen hun leerlingaantallen zien krimpen.

Schaarse scholengemeenschappen
Schoolbesturen zien tegelijkertijd dat de segregatie toeneemt en dat kinderen niet dezelfde kansen krijgen.

Gemeente en Osvo zien een antwoord in het aanmoedigen van de schaars geworden brede scholengemeenschappen, waar leerlingen van alle niveaus elkaar tegenkomen en waar een kind met een mavo-advies makkelijker naar de havo kan.

Zo gaan het Bredero Beroepscollege (vmbo), De Nieuwe Havo en de VOX-klassen bij elkaar in een nieuw gebouw aan de Buiksloterweg in Noord en trekt het Reinaert (mavo) in West in bij het Comenius Lyceum (havo en vwo) in Nieuw-West.

Opvallend genoeg waren de drie scholen in Noord tot 2016 onderdeel van het Bredero Lyceum. Alle niveaus werden dat jaar uit elkaar getrokken. Een deel daarvan gaat nu dus weer samen verder.

Rob Oudkerk, voorzitter van het Osvo, zegt dat het geen gemakkelijke opgave was. "We zijn twee jaar geleden bij elkaar gaan zitten om te ­bepalen wat we belangrijk vinden. Je kunt zo een Hyperion 2 erbij bouwen, dat is een populair categoraal vwo. Maar willen we dat?"

De grootste veranderingen, vanaf 2020

- Het Bredero Beroepscollege, De Nieuwe Havo en de VOXklassen komen bij elkaar in een nieuw gebouw aan de Buiksloterweg in Noord.

- Het Montessori Lyceum krijgt een tweede gebouw in de Sluisbuurt, waardoor de school in Zuid kleiner kan worden. De dependance op de Van Ostadestraat sluit.

- Mavo het Reinaert komt bij havo/vwo Comenius Lyceum in het gebouw in Nieuw-West.

- Al bekend: Cartesius 2 gaat in het gebouw van IJburg 2, en IJburg 2 gaat bij IJburg 1 in het pand.

- Damstede Lyceum krijgt Damstede 2, een school voor 0 tot 18 jaar.

- Vrije school het Geert Groote College onderzoekt of er een 0-15 vrije school in Noord kan komen.

- Het Iedersland College in West komt in het pand van Spring High. Die laatste gaat naar het Mundus College, mits dat pand verbouwd wordt.

De schoolbesturen stonden in het verleden niet bekend om hun talent tot samenwerken. Dat is nu veranderd, zegt Oudkerk. "Ze kijken voorbij hun individuele belang."

De afgelopen jaren ontstonden behalve categorale gymnasia ook categorale havo's en vmbo's. Een kwalijke zaak, vinden sociologen, onderwijskundigen en nu ook het Osvo en de gemeente.

"Als we steeds verder gaan categoriseren - of het nou met gymnasium, vmbo of zelfs islamitisch of joods onderwijs is - wordt de kans steeds kleiner dat kinderen van verschillende komaf met elkaar omgaan," zegt Oudkerk.

Gekke boodschap
"De hoeveelheid categorale scholen was doorgeslagen," zegt wethouder Marjolein Moorman (Onderwijs). "Kinderen worden zo al jong in hokjes geplaatst en dat is vreemd. Je woont in de meest diverse stad van het land, maar je gaat niet met elkaar naar school, dat is een gekke boodschap."

Ouderorganisaties als Vrije Schoolkeuze ­Amsterdam pleiten al jaren voor uitbreiding van de categorale gymnasia en vwo's omdat nu voor een plaats op zo'n school het meest moet worden geloot.

Een onderzoek van gemeentelijk bureau Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) wees uit dat leerlingen het liefst scholen kiezen waar hun niveau en één niveau hoger worden aangeboden. Op die manier kunnen ze niet 'afstromen' naar een lager niveau.

Het Ir. Lely Lyceum Beeld Tammy van Nerum

De ­gemeente noteerde daarbij ook dat de 'consequentie van meer capaciteit op categorale vwo-scholen zorgt voor tevreden vwo-leerlingen, maar ook voor minder tevreden havo-leerlingen'.

Hetzelfde geldt voor havo/vwo-scholen en de waardering van vmbo-leerlingen.

Concurrentiestand
De maatregelen die het Osvo nu presenteert, zijn ook nodig omdat het aantal middelbareschoolleerlingen volgens prognoses van OIS tot 2023 nog toeneemt, maar daarna met 1,6 ­procent daalt.

Ook zijn er minder vmbo-leerlingen terwijl het aantal kinderen met een havo/vwo-advies groeit.

Door de nu voorgestelde verhuizingen en verplaatsingen kan de gemeente in de toekomst met 15.000 vierkante meter minder onderwijsgebouwen toe.

Moorman: "Schoolbesturen hebben lang in de concurrentiestand gestaan. Dat heeft ertoe geleid dat er veel leegstand is in de stad. Dat kost veel geld."

De plannen komen neer op een besparing van 25 miljoen euro. De gemeente en het Osvo benadrukken dat dit nog maar het begin is.

Het Comenius Lyceum Beeld Tammy van Nerum
Het Montessori Lyceum Beeld Tammy van Nerum
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden