Vooral niveau groep 8 achteruitgegaan door lockdown

Vrijwel alle Amsterdamse basisschoolleerlingen zijn erop achteruitgegaan tijdens de scholensluiting in de lockdown dit voorjaar, blijkt uit onderzoek van de gemeente. Vooral voor de huidige achtstegroepers dreigt een acuut probleem.

De schoolsluiting kwam het hardst aan bij scholen waar al een risico op achterstand was. Beeld Mats van Soolingen/ANP
De schoolsluiting kwam het hardst aan bij scholen waar al een risico op achterstand was.Beeld Mats van Soolingen/ANP

Bijna alle Amsterdamse basisschoolleerlingen hebben tijdens de scholensluiting in het voorjaar achterstanden opgelopen op het gebied van rekenen, en begrijpend- en technisch lezen. Dat blijkt uit stadsbreed onderzoek naar de staat van het Amsterdams basisonderwijs.

Het negatieve effect van de schoolsluiting is het grootst bij kinderen die vorig jaar in groep zeven zaten, de huidige achtstegroepers dus. Vooral hun rekenvaardigheid is een probleem: die groeide maar half zo snel als die van het cohort van het schooljaar ervoor. De taalvaardigheid van de zevendegroepers bleef gemiddeld wel op peil. 

“Voor deze leerlingen is dit een urgent probleem,” zegt schoolbestuurder Arnold Jonk, portefeuillehouder van De Staat van het Amsterdamse Primair Onderwijs. “Taal en rekenen zijn cruciaal bij de schooladviezen, de kans bestaat dat zij door de corona-achterstanden een schooladvies krijgen dat eigenlijk niet bij ze past.”

Kwetsbare leerlingen

Het negatieve effect op zowel taal als rekenen en wiskunde is het grootst op scholen waar het risico op een onderwijsachterstand sowieso al groter was, omdat ouders laagopgeleid zijn of er thuis geen Nederlands gesproken wordt. Jonk: “Deze kwetsbaarste kinderen hebben school het meest gemist, je ziet dat zij het hardst achteruit gegaan zijn.” 

De thuissituatie speelt hierbij een belangrijke rol. Vooral voor de leerlingen met weinig ondersteuning vanuit huis is de lockdown soms ‘desastreus’ geweest, aldus het rapport. Niet alle kinderen hebben thuis een rustige plek om te werken, of ouders die hen konden helpen. Ook hier groeit de kloof: waar het 78 procent van de hoogopgeleide ouders goed lukte om hun kinderen tijdens de lockdown te helpen met school, is dat bij laagopgeleide ouders maar 58 procent.

“Dat is zorgwekkend,” zegt Abdelhamid Idrissi, oprichter van Studiezalen in Amsterdam Nieuw-West, Noord en Oost en lid expertgroep gelijke kansen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. “Oneerlijk ook. Het ene kind excelleerde, omdat vader en moeder de tijd hadden om in alle rust te begeleiden in het schoolwerk, terwijl een ander kind achterstand opliep, omdat er bijvoorbeeld geen internet was thuis.” 

De twee maanden dat de scholen dicht waren heeft de ongelijkheid die toch al bestond, volgens Idrissi alleen maar groter gemaakt. “De kans is weer wat groter dat deze leerlingen moeilijker op de plek komen waar ze terecht zouden moeten komen, of erger, ze stranden onderweg.”  

Extra bijlessen

“Het is confronterend om te zien dat alle leerlingen minder hebben geleerd in die periode, en het is naar dat de verschillen niet gelijk verdeeld zijn,” zegt Jonk. “Kinderen met een groot risico op een onderwijsachterstand worden dubbel getroffen. Hun ouders kunnen ze minder helpen, en omdat ze vaak ook op scholen zitten met een relatief hoog lerarentekort worden de achterstanden minder snel ingehaald.” 

Jonk: “Rond de zomer werden de leerachterstanden door corona vaak nogal gerelativeerd, ik hoop dat dat nu wel echt weg is.”

Het is goed dat de Amsterdamse scholen de achterstanden in kaart hebben gebracht, vindt onderwijswethouder Marjolein Moorman. “Nu we heel duidelijk zien dat kwetsbare kinderen harder getroffen zijn door de lockdown, hebben we ook handvatten om daarmee aan de slag te gaan. Daar zijn we al mee bezig, door bijvoorbeeld in te zetten op de zomer- en herfstscholen, extra onderwijstijd en extra bijlessen.” 

Je kunt kinderen die door de coronacrisis een achterstand hebben opgelopen, straks beter een te hoog dan een te laag schooladvies geven, denkt Moorman. “Bij twijfel zeg ik: geef kinderen de kans om door te groeien. We moeten voorkomen dat dit ene moment een blijvend negatief effect heeft op de rest van hun schoolcarrière.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden