PlusReportage

Voor dit team is in een oogopslag te zien of er een loden leiding in het spel is

Door huisbezoeken op 2400 adressen probeert huurdersbelangenorganisatie !Woon oude loden drinkwaterleidingen op te sporen. ‘Dat je elk risico kunt uitsluiten, is ook gewoon fijn.’

Het team van !Woon aan het werk bij een woning aan de Hoofdweg. Beeld Susanne Stange
Het team van !Woon aan het werk bij een woning aan de Hoofdweg.Beeld Susanne Stange

Plat op hun buik hangen Mohammed Raji en Oscar Vrij van huurdersbelangenstichting !Woon minutenlang in het kruipluik van een woning aan de Hoofdweg. Omdat de waterleiding schuilgaat onder een dikke laag isolerende korrels is het even spitten, maar dan weten ze genoeg. Raji kan de huurder boven aan de trap geruststellen: “Geen lood!”

En dicht gaat de voordeur weer, op naar de volgende. Op deze manier belt !Woon komende maanden op zo’n 2400 Amsterdamse adressen aan om eventjes naar het leidingwerk te kijken. Aan de kleur, de vorm en de verbinding met andere buizen is voor hen vaak in één oogopslag te zien of er lood in het spel is.

Een straatje verderop aan de Orteliusstraat hadden ze eerder deze ochtend wel beet. Toen ze hoorde dat haar drinkwaterleidingen van lood zijn, ging bij huurder Loes van de Vosse wel een lichtje op. Een loodgieter had het na een verstopping jaren geleden al eens gezegd. Maar het is volledig langs haar heen gegaan dat jonge ouders vorig jaar de schrik om het hart sloeg toen in de tuindorpen van Noord bij duizenden woningen loden leidingen werden gevonden.

Van haar huisbaas heeft Van de Vosse niets gehoord, maar ze snapt ook wel weer dat die niet staat te springen om de leidingen weg te halen. “Dan moeten natuurlijk alle muren open.” Over haar gezondheid maakt ze zich weinig zorgen. Ze heeft geen klachten. “Ik woon hier al weer acht jaar.” Wel gaat ze meteen aan de slag met de foto die ze krijgt doorgemaild van !Woon. Als ze die doorstuurt naar de huisbaas moet die de leidingen binnen zes weken vervangen, anders kan de huurder een huurkorting krijgen van 60 procent.

Geen corporatiewoningen

Wethouder Laurens Ivens (Wonen) besloot om !Woon langs de deuren te sturen toen bleek dat nog steeds loden leidingen worden aangetroffen in huurwoningen. Lood in het drinkwater is ronduit ongezond en bij jonge kinderen kan het de ontwikkeling van hun verstandelijke vermogens schaden. Vorig jaar kregen alle bewoners in woningen van voor 1960 een waarschuwende brief om eens in het kruipluik te kijken. “Maar toch blijkt aan de deur dat een aantal mensen nog van niks weet,” zei Ivens eerder.

Aan de Hoofdweg lijkt het overal dik voor mekaar. “We vermoedden al wel dat het is gerenoveerd voordat de corporatie deze woningen ging verkopen,” zegt Vrij. Hier in West wordt bij de huisbezoeken toch al minder lood aangetroffen dan in stadsdeel Zuid. “Maar dat je elk risico kunt uitsluiten, is ook gewoon fijn.” In de Rivierenbuurt vonden ze eerder deze maand nog loden leidingen achter de helft van de voordeuren die opengingen, bij zo’n dertig woningen.

Begonnen wordt met blokken waar al eerder eens lood is gevonden in een woning. Corporatiewoningen worden overgeslagen. De grote woningcorporaties zijn al een eind op weg met het doorlichten van hun woningenbestand. De grote vraag blijft voor de gemeente en stichting !Woon of ook de particuliere verhuurders allemaal even goed doordrongen zijn van het probleem. Eerder startte de gemeente zeventig zaken tegen verhuurders die het vertikken om de loden leidingen te vervangen.

Toch weer vijf adressen

Omdat het gebruik van lood voor drinkwaterleidingen na 1960 verboden werd, richt de zoektocht zich op de vooroorlogse gordel rond de oude binnenstad. Behalve de bouwgeschiedenis zijn ook de eigendomssituatie en de staat van het onderhoud een indicatie dat er loden leidingen te vinden zijn. Particulier verhuurde woningen met enkel glas springen eruit, bijvoorbeeld. “Blokken waarin niet al te veel is geïnvesteerd,” zegt Vrij.

Duo-raadslid Tom Leenders (PvdA) opperde deze week dat de gemeente de kosten voor het vervangen van loden leidingen desnoods voor zijn rekening moet nemen om die vervolgens te verhalen op de huisbaas, zoals soms ook gebeurt bij verhuurders die het onderhoud hopeloos laten versloffen.

Ivens leek daartoe bereid, al waarschuwde hij wel dat een meerderheid van de gemeenteraad daar geld voor vrij moet maken. Ook vraagt hij zich af of het voor de verhuurders een kwestie van geld is. Loden leidingen gelden als een gebrek aan de woning en als het aan Ivens ligt zijn verhuurders simpelweg verplicht om achterstallig onderhoud te verhelpen.

Met andere grote steden lobbyde Ivens vorig jaar in Den Haag om de aanwezigheid van loden leidingen te verbieden. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) wilde daar toen niet aan. Deze week zei ze in de Tweede Kamer dat een verbod dichterbij komt als na de zomer blijkt dat de verhuurders maar weinig voortgang hebben geboekt met het weghalen van loden leidingen.

In de Orteliusstraat worden na 28 huisbezoeken op vijf adressen loden leidingen gevonden. Dat zijn er toch weer vijf. “Ons streven is dat je geen risico meer loopt om lood te drinken als je in Amsterdam gaat wonen,” zegt Vrij. “Daar wil je niet achter komen als je kind tien jaar oud is en je denkt: wat heb ik haar de afgelopen tien jaar gegeven?”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden