PlusTen Slotte

Volgens Monique Udo (1962-2021) had elk kind recht op muziekles

Ze gaf les in Amsterdam, maar ook in Oeganda en India. Alle kinderen hebben recht op een leven met muziek, was het motto van Monique Udo.

Monique Udo aan het werk met kinderen in India. Beeld
Monique Udo aan het werk met kinderen in India.

De condoleances komen van overal. Het overlijden van Monique Udo kwam vorige week niet alleen als een schok voor haar honderden oud-leerlingen in Amsterdam, maar ook voor haar voormalige pupillen in andere delen van de wereld.

Samira Kaya volgde Udo op als directeur van haar stichting Muziek voor Kinderen. Ook bezocht ze het weeshuis in Kampala. “Monique kwam een paar keer per jaar naar het weeshuis om les te geven. Ik merkte daar hoe gehecht iedereen aan haar was. Ze was echt een stabiele factor in die onrustige wereld.”

Muziek voor Kinderen

Kaya was negen jaar toen ze zelf saxofoonles kreeg van Udo. Eerst op school, daarna privé. “Monique was als docent ambitieus. Ze wilde het beste uit haar leerlingen halen.” Haar reislust bracht de docente in aanraking met kinderen in andere delen van de wereld, plekken waar muziekles bepaald geen vanzelfsprekendheid is. Kaya: “Monique keek naar die kinderen en dacht: dat hadden leerlingen van mij kunnen zijn.”

Dat leidde in 2009 tot de oprichting van de stichting die dat mogelijk moest maken. Dat was Udo ten voeten uit, vertelt Kaya: “Aan de slag en doorpakken. Doen wat goed en leuk is.”

Behalve een goede docente bleek Udo ook een uitstekende regelaar. Ze organiseerde twee keer per jaar een benefietconcert met haar leerlingen in Amsterdam om muziekles en ander onderwijs te financieren voor de wees- en straatkinderen in Oeganda en India. Ze bedacht Muziekmaatjes, waarbij leerlingen aan beide kanten van de wereld aan elkaar werden gekoppeld en via Skype met elkaar muziek konden maken. Inmiddels zijn de beste leerlingen in Oeganda betaald aan de slag gegaan als docent, zodat de lessen doorgaan nu Udo er niet meer is.

Spierziekte

Zo is ze eigenlijk altijd geweest, zegt broer Remko Udo. “Iets betekenen voor een ander, dat loopt als een rode draad door haar leven.” De kinderen groeiden op in Amstelveen, haar liefde voor muziek bracht Monique via het Hermann Wesselink College naar het conservatorium. Ze stond mede aan de wieg van het saxofoon-kwintet Syrinx en het ensemble Novecento en ging les geven aan de Muziekschool Amsterdam.

Remko Udo: “Monique was altijd op zoek naar nieuwe projecten om aan te pakken. Zo van: wat gaan we nu weer eens doen? Ze was enorm creatief en bleef dat, ook toen ze ziek werd.”

In 2014 kwam aan het licht dat de klachten van Udo verbonden waren met de zenuwaandoening ALS. Jeugdvriendin Ruth Maneschijn behoorde tot de vriendengroep die haar sindsdien ondersteuning gaf. “Monique had geen partner of kinderen. Wij hebben die rol zo goed mogelijk overgenomen. We maakten een rooster wie voor haar ging koken. Ze riep ons al snel tot de orde. We sloofden ons in het begin enorm uit om allerlei lekkere dingen te maken, maar zij hield het meest van eenvoudige gerechten. Een Chinese vriendin kwam een authentiek Chinese maaltijd koken, daar genoot ze enorm van.”

Altijd positief

Ook tijdens haar ziekte bleef Udo wie ze was. Ze organiseerde benefietconcerten om de projecten van haar stichting in het buitenland op gang te houden. In 2019 verscheen het boek Body and soul dat ze maakte met hulp van haar vriendin Patty Verhoeven. In het boek staan teksten, foto’s en schilderijen die ze tijdens haar ziekte maakte als een ode aan het leven. En ook aan de wilskracht en het doorzettingsvermogen: de schilderijen maakte Udo op de computer met behulp van MS Paint, waarbij ze haar ogen gebruikte als handen. Toen de ziekte haar oogspieren begon aan te tasten, lukte ook dat niet meer.

Het maakte grote indruk op haar omgeving hoe Udo, ook met een lichaam dat niet meer wilde of kon, de zonzijde bleef zien. “In alle narigheid en ellende van die onbarmhartige ziekte bleef ze positief,” vertelt Maneschijn. “Een van haar paints, zoals ze haar schilderijen noemde, is nog gebruikt voor het etiket van een biertje van een kleine brouwer uit Amersfoort voor de financiering van het ALS-onderzoek. Dat vond ze mooi.”

Toen duidelijk werd dat Udo niet lang meer had, kwamen er brieven, videocalls en muziekstukken uit Oeganda als een laatste groet aan de vrouw die zoveel had gedaan en betekend voor de kinderen daar. Ook was er de belofte om dat werk voort te zetten. Kaya: “Ze heeft in heel veel mensen een zaadje geplant.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden