Amsterdam Bewaar

Vluchteling en jongere delen onderkomen in de Riekerhaven

Een deel van de jongeren van woongroep 6C.
Een deel van de jongeren van woongroep 6C. © Rink Hof

Voormalig sportcomplex de Riekerhaven in Nieuw-West wordt het woonoord van gemengde woongroepen met 565 statushouders en jongeren uit Nederland. Het project van De Key en gemeente heeft een hoog idealistisch karakter.

De Riekerhaven langs de A10 is inmiddels ingericht met de voormalige studentenwoningen uit de Houthavens. Deze maand trekken de eerste statushouders tussen 19 en 28 jaar in de studio's en kamers. Zij zullen er in woongroepen samenwonen met studenten, pas afgestudeerden en werkende jongeren uit Nederland. De 25 woongroepen bestaan uit 16 tot 30 mensen die met elkaar een gemeenschap vormen.

Een geïsoleerde woongroep van statushouders werkt minder goed.

"Amsterdam is verplicht dit jaar 2400 statushouders te vestigen. De Key draagt op deze manier haar steentje bij. De Riekerhaven moet een goede basis leggen om samen te leven," zegt projectmanager Rienk Postuma van De Key.

Wonen op Startblok Riekerhaven, zoals het woonproject is gedoopt, is niet vrijblijvend. Iedere jongere tekent naast zijn huurcontract ook een manifest waarin staat dat hij een bijdrage moeten leveren aan de woonomgeving, zoals het onderhoud van de tuin of het doen van kleine klusjes.

Maatjes
De bewoners moeten, aldus het manifest, 'een beetje op elkaar passen', elkaar inspireren, maatjes gaan vormen en met elkaar een goede start maken in Amsterdam. Uit onderzoek van De Key bleek, zegt Postuma, dat het belangrijk is dat Nederlandse jongeren en statushouders gemengd worden. "Een geïsoleerde woongroep van statushouders werkt minder goed."

De animo voor Startblok Riekerhaven was groot: 1200 Nederlandse jongeren, van wie 'maatschappelijke betrokkenheid' werd gevraagd, schreven zich in. Ze werden uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst waar de helft van de ingeschrevenen op af kwam. Vierhonderd van hen stuurde daarna desgevraagd een motivatiebrief waarom ze graag willen wonen met statushouders.

Er is actief geworven in de azc's en er is ook gekeken naar laaggeletterdheid. Dat betekent niet te veel jongeren uit Eritrea.

Vierhonderd brieven
Uit de vierhonderd brieven werden ten slotte 285 mensen geselecteerd. "We keken naar hun motivatie: wat breng je in bij de woongroep en wat haal je eruit? Hoe gemotiveerd ben je? Wat is je betrokkenheid? Velen waren oprecht geïnteresseerd in de statushouders," aldus Postuma.
Sommigen maakten echt werk van hun brief. Een vrouw stuurde een kort filmpje van een poppenkastvoorstelling en kwam na zes minuten zelf achter de gordijntjes tevoorschijn. "'Ik wil erin, 'zei ze." Een Iraanse vrouw uit Nieuw-West schreef dat ze zo gemotiveerd is omdat ze zelf een vluchteling was.

Er werd een mix gezocht naar onder meer een gelijke verhouding man-vrouw en naar het opleidingsniveau. Dertig procent van de Nederlandse jongeren komt bovendien uit Nieuw-West.

Statushouders
De 280 statushouders uit asielzoekerscentra door het hele land zijn door de gemeente Amsterdam geselecteerd. Ook hier werd gekeken naar een goede mix wat betreft opleidingsniveau, nationaliteit en de verhouding man-vrouw. "Er is actief geworven in de azc's en er is ook gekeken naar laaggeletterdheid. Dat betekent niet te veel jongeren uit Eritrea," zegt Marjanne Harinck van de gemeente Amsterdam.

Van de groep statushouders komt 45 procent uit Syrië, 35 procent uit Eritrea en 20 procent uit onder meer Irak, Tibet, Jamaica, China, Soedan, Afghanistan en Ethiopië. De meesten zijn man en tussen de zeven maanden en anderhalf jaar in Nederland. Slechts 15 procent is vrouw. "Er zijn nu eenmaal meer mannen onder de vluchtelingen," zegt Harinck.

Gangmakers
Elke woongroep krijgt twee 'gangmakers' die een oogje in het zeil houden en voor de gezelligheid in de groep zorgen. "Mensen die in hun kamer blijven hangen, betrekken zij erbij," zegt Pim Koot van Socius Wonen, de organisatie die de 'gespikkelde' huisvesting gaat begeleiden.

Het project Startblok Riekerhaven duurt negen jaar, daarna wordt het een woonwijk.

Lees verder: Reportage: 'Ze missen een maatje' [+]