Plus

Vliegtuigen of studentenkamers? Raad van State buigt zich over omstreden plan Kronenburg

Wordt het studentenhuisvesting of ruim baan voor Schiphol? Dinsdag buigt de Raad van State zich over de uitbreidingsplannen van studentencampus Uilenstede in Amstelveen.

Herman Stil
Kronenburg, waar 4800 studentenwoningen moeten komen – deels op braakliggend terrein, deels op de plek van leegstaande kantoorgebouwen. Uiterst rechts studentencampus Uilenstede. Beeld Jean-Pierre Jans
Kronenburg, waar 4800 studentenwoningen moeten komen – deels op braakliggend terrein, deels op de plek van leegstaande kantoorgebouwen. Uiterst rechts studentencampus Uilenstede.Beeld Jean-Pierre Jans

Een beetje pesterig opende vastgoedbedrijf Zadelhoff onlangs de inschrijving voor 400 kamers in studentencomplex The Spotter. “1100 inschrijvingen in een week. Dat geeft wel aan hoe hoog de woningnood onder studenten is,” zegt directeur Maarten Feilzer.

Maar The Spotter bestaat nog niet eens. De beoogde plek wordt nog ingenomen door het afkalvende beton van een leegstaand kantoorgebouw en een aanpalende parkeergarage. Of de kamers er ooit zullen komen, daarover buigt de bestuurstak van de Raad van State zich nu. In een zaak die, zeer uitzonderlijk, is aangespannen door de ene overheid – het ministerie van Infrastructuur – tegen de andere, de gemeente Amstelveen.

De 400 kamers maken deel uit van een veel groter plan om in de verpauperde kantorenwijk Amstelveen Kronenburg ruim 2500 nieuwe studentenwoningen, 1580 langverblijfappartementen voor buitenlandse studenten en 502 kamers in studentenhotels neer te zetten. Het is een enorm aantal, maar niet eens voldoende om de huidige kamernood in Groot-Amsterdam op te lossen – 6600 kamers en stijgende.

Maximaal 25 woningen

De problemen zitten in het luchtruim erboven. Over Kronenburg vliegen toestellen naar (en soms vanaf) de Buitenveldertbaan – Bulderbaan voor intimi – van Schiphol. De geluidshinder is er te groot en de veiligheid net niet goed genoeg, zodat er geen 4600, maar hoogstens 25 nieuwbouwwoningen kunnen komen, meent de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) namens het ministerie van Infrastructuur. Amstelveen weerspreekt dat, evenals de betrokken vastgoedbedrijven, de exploitant van het studentenhotel en studentenwoningstichting Duwo.

De strijd om studentenkamers speelt zich af over het hoofd van de doelgroep, die ‘geen partij’ mag zijn in het conflict. “Maar deze zaak is cruciaal voor duizenden studenten,” zegt Job Vermaas van studentenvakbond Asva. “Als Kronenburg niet doorgaat, loopt het tekort aan studentenwoningen nog verder op. Dat betekent dat duizenden Nederlandse studenten veroordeeld zijn tot peperdure kamertjes, huisvesting ver weg of in studentenhotels, en internationale studenten al helemaal geen kans op woonruimte hebben. Ik wil daar niet eens over nadenken.”

Naast studentenvakbonden hebben onder meer de Vrije Universiteit en de gemeente Amsterdam zich achter de plannenmakers gesteld. De hoofdstad kijkt angstig naar de uitspraak die veel meer woningbouwplannen rondom Schiphol kan treffen.

Meer last van feestjes

Dat vlieglawaai wonen in Kronenburg ondraaglijk maakt, wordt weersproken door de bewonersvereniging Uilenstede, die ook een adhesiebetuiging heeft gestuurd. “Die zeggen al: we hebben meer last van feestjes dan van vliegtuigen,” zegt Vermaas. “En zelfs als er veel hinder is, is het nog de vraag of je al deze woningen moet tegenhouden omdat Schiphol wil groeien. Waarom zouden vliegtuigen voorrang moeten krijgen boven een basisvoorziening als huisvesting?” Voor een kamer op Uilenstede geldt een wachttijd van 66 maanden.

Om aan te geven hoe bizar de situatie is, marcheren studenten dinsdag demonstratief van de Vrije Universiteit naar Kronenburg en Uilenstede. Dwars door de woonwijken van Buitenveldert en Amstelveen die onder dezelfde vliegroutes liggen en door campus Uilenstede waar 3500 studenten al ruim 50 jaar ongehinderd wonen onder hetzelfde vliegverkeer dat woningbouw luttele meters verderop onmogelijk zou maken.

“Er moeten structurele oplossing komen,” zegt organisator Pieter van Rossem. “Het tekort is al groot en wordt alleen maar groter. Als ons door een technische beperking 2500 woningen door de neus worden geboord, dan gaan we daar niet mee akkoord. Het kan toch niet gebeuren dat deze woningen niet gebouwd worden. De locatie is perfect, de woningnood is hoog, Kronenburg is dé manier om de kamernood op te lossen.”

Tekst gaat onder de illustratie verder

Impressie van studentencomplex De Spotter van Zadelhoff Vastgoed dat in Amstelveen Kronenburg moet komen. Beeld LEVS Architecten
Impressie van studentencomplex De Spotter van Zadelhoff Vastgoed dat in Amstelveen Kronenburg moet komen.Beeld LEVS Architecten

Er is meer bevreemdend aan de strijd om Kronenburg. Duwo tekent onder meer voor nieuwbouw van 600 woningen op de plek van een oud onderwijsgebouw van de VU, dat twee jaar geleden is overgekocht. Daar was toestemming voor nodig van de toezichthouder op wooncorporaties. Die kwam er ook, op voorwaarde dat er, om speculatie te voorkomen, binnen vijf jaar studentenhuisvesting zouden worden gebouwd.

Die Autoriteit Wooncorporaties is onderdeel van dezelfde Inspectie Leefmilieu en Transport (ILT) die nu de woningbouw wil tegenhouden via de Raad van State.

Sleutelgebied

Het kan nog gekker. Drie jaar geleden tekenden Amsterdamse regiogemeenten de Woondeal met het kabinet, waarin werd afgesproken méér studentenwoningen te bouwen. Kronenburg werd daarbij aangewezen als één van de acht ‘sleutelgebieden’.

Vorige maand nog keerde het ministerie van Binnenlandse Zaken (dat toen nog over wonen ging) een miljoen euro uit aan Amstelveen, ‘voor de realisatie van nieuwe studenteneenheden op Kronenburg.’ Duwo: “Hoe kan de inspectie het verantwoorden dat er geen 2500 woningen worden gebouwd terwijl het Rijk, waarvan de inspectie deel uitmaakt, dat actief stimuleert en er zelfs geld voor beschikbaar stelt?”

Juist de minister van Infrastructuur tart volgens de plannenmakers de wet, door zich via een maas in de regelgeving niet als overheidsinstantie bij de Raad van State te melden, maar als ‘algemeen publiek’. Op die manier kan het luchtvaartministerie niet alleen de medeminister van Volkshuisvesting passeren, maar ook verdoezelen dat het nooit bezwaar heeft gemaakt tegen de huidige Kronenburgplannen.

“In het licht van het schrijnende tekort aan betaalbare studentenhuisvesting is niet alleen de inhoud van het beroep onbegrijpelijk,” aldus Duwo in haar verweerschrift aan de Raad van State, “maar is het ook onbegrijpelijk dat het ministerie überhaupt beroep heeft ingesteld.”

Gelijk halen

Dat vind Feilzer van Zadelhoff eveneens. “Die juridische uitzondering geldt voor ménsen, niet voor overheden. Het is uitermate onwenselijk dat overheden géén bezwaren indienen op bestemmingsplannen en dan achteraf als ‘publiek’ beroep aantekenen bij de rechter, om nog even hun gelijk te halen. Ik heb goede hoop dat de Raad van State daar doorheen prikt.”

Zadelhoff heeft luchtvaartminister Mark Harbers (Infrastructuur) en woonminister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) per brief gevraagd de tegenstellingen onderling op te lossen. “Het is uitermate onwenselijk dat de rechter hierover beslist. Óf de ILT krijgt ongelijk en er kan overal rond Schiphol worden gebouwd, wat niet goed is voor de luchthaven, óf ze krijgt gelijk. Dan gaan er niet alleen 4000 woningen in Kronenburg aan diggelen, maar liggen alle andere woningbouwplannen rondom Schiphol onder vuur.”

De afdeling bestuursrecht van de Raad van State doet, door de bank genomen, binnen zes weken uitspraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden